Hoe kies je bonen?

Om hun smaak

Volgens alle bonenliefhebbers hebben stamslabonen met fijne peulen ongetwijfeld de beste smaakeigenschappen. Deze bonen produceren vrij lange, dunne tot zeer dunne peulen met een uitzonderlijke smaak. Om daarentegen van hun malsheid en onnavolgbare smaak te kunnen genieten, zit er ook een keerzijde aan: deze bonen moeten regelmatig water krijgen en om de 2 dagen worden geoogst wanneer ze nog heel jong zijn. Je moet er dus moeite voor doen! Zonder deze zorgvuldige verzorging krijgen ze al snel een draad.

In deze categorie bonen is de keuze groot. Je kunt vertrouwen op oude en traditionele rassen, zoals de Triomphe de Farcy, bovendien een zeer vroeg en winterhard ras, of de Fin de Bgnols. Je kunt ook kiezen voor rassen die bekendstaan om hun smaak, gecombineerd met andere kwaliteiten: Cupidon krijgt zelden en pas laat een draad, Morgane heeft een uitstekende opbrengst, net als Delinel, en Talisman is zeer vroeg.

De stamslabonen Delinel, Cupidon, Talisman en Triomphe de Farcy hebben een uitstekende smaak

Vanwege hun kleur

Als er één peulvrucht is die voor kleur zorgt, dan is het wel de boon. Natuurlijk en traditioneel hebben we het over groene bonen. Alleen zijn niet alle bonen groen (tenminste in de moestuin, zo niet op het bord!).

Deze gekleurde bonen vind je bij de sperziebonen die je op rijpheid oogst, omdat ze geen draad of perkamentachtig vlies vormen. Over het algemeen zijn het vleziger bonen dan de draadbonen, omdat zowel de zaden als de peulen worden gegeten.

De boterbonen

Merveille de Venise of Or du Rhin is een stoksperzieboon die goudgele peulen produceert, Fructidor bloeit door en wordt geoogst van juni tot oktober, Roi des beurres of Kinghorn doet zijn naam eer aan met zijn strogele peulen, Major staat bekend om zijn hoge opbrengst en Beurre de Rocquencourt valt op door zijn mooie goudkleurige peulen. Serpedor ten slotte produceert zeer bleke, bijna witte peulen in de vorm van een sabel.

De paarse bonen

Naast hun bijzondere kleur, die varieert van violet tot purper, zijn deze bonen heerlijk. Het enige nadeel is dat ze hun mooie kleur verliezen tijdens het koken. Blauhilde is een oud ras met lange stengels waaraan niets valt af te dingen, Purple Queen heeft een uitzonderlijk hoge opbrengst, net als zijn verbeterde vorm Amethyst. Het ras met lange stengels Carminat ten slotte valt op door zijn donker violetkleurige peulen.

Bonen zijn er in groen (Fin de Bagnols), geel (stoksnijboon Merveille de Venise), violet (stoksnijboon Blauhilde) en rood (lage dopbonen Big Barlotto)

De rode bonen

De rode kleur kenmerkt meestal de bonen om te doppen. De Big Barlotto heeft deze mooie kleur zowel op de peul als op het zaad, dat gemarmerd is met purper en wit. De zaden van Langue de feu 2 zijn helderwit, terwijl de peulen karmijnrood zijn met crèmekleurige strepen. De peulen van Blason en Flambo zijn eveneens rood gemarmerd. Met zijn felrode zaden is het ras Canadian Wonder ideaal voor de bereiding van chili con carne.

Vanwege hun vroege bloei

Tuiniers die niet kunnen wachten om de vruchten van hun teelt te proeven, kiezen voor variëteiten die bekendstaan om hun vroege oogst. Zo blijft het ras Contender een van de vroegste, want 50 dagen na het zaaien kunnen de eerste peulen worden geoogst. Bovendien is het een winterharde variëteit. Prélude is een sperzieboon die bekendstaat om zijn vroege oogst en hoge opbrengst.

Phénomène is een klimmende sperzieboon die vanaf mei brede, platte en groene peulen produceert. Wat Algarve, een snijboon, betreft: deze variëteit ontving een onderscheiding van de Royal Horticultural Society vanwege haar vroege oogst en productiviteit!

Tot de vroegste dopbonen behoren de Michelet met lange peul en de Soissons nain gros pied, die het uitstekend doen.

Vanwege hun late karakter

Om het bonenseizoen tot na de zomer te verlengen, kies je het best voor late rassen die tot in oktober produceren, en in gebieden met een zacht klimaat of onder glas zelfs tot in november. Zo kunnen de rassen Crockett en Favorel bij de lage naaldbonen tot in september worden geoogst als ze in juli worden gezaaid. En Processor is een mangetoutboon die tot in oktober overvloedig produceert, zonder draden te vormen of perkamentachtig te worden. Ook de stokboon Phénomène kan nog laat produceren, zodat je zijn mooie witte bonen kunt oogsten. Net als Soissons gros blanc.

Bij de boterbonen staat Merveille de Venise of Or du Rhin bekend als een laat ras.

Voor hun productiviteit

Wat productiviteit betreft, zijn bonen kampioenen. Toch staan sommige rassen erom bekend productiever te zijn dan andere. Zo produceert het stokboonras Fortex, een creatie van INRA, overvloedig lange peulen van 30 cm zonder draden of perkamentachtig vlies. Ook het ras Mistica. hoort in deze categorie thuis.

Onder de stamslabonen met helmsteel zijn er veel rassen die opvallen door hun productiviteit, die vaak lang aanhoudt en gespreid is. Denk bijvoorbeeld aan Niki met fijne peulen, Gourmandel, zeer smaakvol, Cordoba met heldergroene peulen, en Delinel, die ook als mangetout kan worden gegeten. Of het buitengewone en heerlijke Aiguillon. 

En juist bij mangetout met een hoge opbrengst mogen de rassen Argus, zeer resistent tegen ziekten, en Primel met talrijke trossen mooi rechte peulen zeker niet onvermeld blijven.

Vanwege hun weerstand tegen ziekten

Hoewel bonen sterk en eenvoudig te kweken zijn, kunnen ze soms worden aangetast door ziekten zoals anthracnose, die ontstaat wanneer er veel vocht aanwezig is. Door rassen te selecteren die bijzonder resistent zijn tegen ziekten, vergroot je de kans op een mooie oogst.

Om bepaalde ziekten bij bonen, zoals anthracnose (op de afbeelding), te bestrijden, is de keuze voor resistente rassen van groot belang.

Over het algemeen zijn sperziebonen minder gevoelig voor ziekten. Daaronder vallen de Planeta, een snijboon, en de paarse rassen Purple Queen en Amethyst. Bij de naaldbonen is de Oxidel 2, een verbetering van Oxidel, net zo resistent tegen ziekten, waaronder vetvlekkenziekte, als dat hij smakelijk en productief is. Het ras Sonate is goed bestand tegen verschillende virusziekten bij bonen, net als Morgane, dat bovendien een uitstekende opbrengst heeft. Tot slot blijken de rassen Carrousel, Delinel en Primel, evenals de lage flageoletboon Flavert, bijzonder goed bestand tegen het bonenmozaïekvirus en anthracnose.

Voor invriezen

Soms is de bonenoogst zo groot dat invriezen moet worden overwogen. Sommige rassen lenen zich daar helemaal niet voor. Andere kunnen wel worden ingevroren, op voorwaarde dat je ze 5 tot 6 minuten blancheert in kokend water, ze vervolgens in ijswater dompelt en zorgvuldig droogt.

Zo kan de variëteit Talisman, die bekendstaat om haar vroege oogst en zeer hoge opbrengst, gemakkelijk worden ingevroren. Ondanks het invriezen behoudt deze variëteit haar smaak en textuur. De variëteit Skipper, met ronde peulen, wordt door tuiniers ook vaak genoemd vanwege haar goede tolerantie voor invriezen. Ook Primel, met rechte, lange en zeer malse peulen, en Delinel zijn geschikt om in te vriezen en in te maken.

Vanwege hun veelzijdigheid

Ken je de Spaanse pronkboon? De Phaseolus coccineus is een boon die veel kwaliteiten combineert: hij produceert zaden en eetbare peulen en heeft een prachtige scharlakenrode bloei. De zeer resistente en winterharde Spaanse pronkboon klimt gemakkelijk langs een steun en verfraait een lelijke muur. Van onze soorten Spaanse pronkbonen past Scarlet Emperor zich net zo goed aan arme bodems als aan natte zomers aan.

Bij de Spaanse pronkboon zijn bloemen, peulen en zaden eetbaar

Voor een kleine tuin

Heb je een kleine tuin en ben je dol op bonen? Kies dan voor stokbonen, die minder ruimte innemen en windende stengels ontwikkelen die zich om de geboden steun kunnen wikkelen. Over het algemeen brengen deze bonen meer op dan struikbonen (reken op 2 tot 2,5 kg per m² tegenover 1 tot 1,5 kg per m²), maar ze hebben ook als voordeel dat ze minder oppervlak innemen en je rug ontzien. Bovendien kunnen de stokken verschillende vormen aannemen, van een tipi tot een Canadese tent. Heel leuk voor kinderen.

In een kleine tuin staan stokbonen synoniem voor ruimtewinst

Laat je bij je keuze leiden door je eigen wensen uit ons volledige assortiment stokbonen.

Voor de luie tuinier

Sommige bonen benutten al hun talenten om het leven van de tuinier gemakkelijker te maken. Sommige rassen van stamslabonen met fijne peulen worden eerst om de 2 dagen als extra fijne boontjes geoogst en daarna als sperziebonen, met wat meer tijd ertussen. Een voorbeeld is Aiguillon, maar ook de stamslaboon met fijne peulen Pongo, die bovendien als voordeel heeft dat hij boven het blad bloeit en vrucht draagt, waardoor het plukken gemakkelijker wordt.

De sperziebonenrassen Sansoucy, zeer resistent tegen bonenziekten, en Dominal, zeer productief, dragen hun bloemen en peulen ook buiten de bladontwikkeling.