Stamslaboon Niki

Niki is een ras van stamslaboon extra fijn met vlezige, donkergroene peulen die zelden langer worden dan 12 tot 14 cm. Ze zijn zeer dun en smaakvol, en elke plant levert een uitzonderlijke opbrengst. Met een kwaliteit die gelijkstaat aan die van de groenteboer, leent Niki zich voor alle culinaire variaties. Er zijn talloze manieren om sperziebonen klaar te maken, maar niets verslaat de eenvoud: licht gekruid met knoflook en peterselie komen de peulen het beste tot hun recht. Niki kan worden geoogst van juni tot oktober. Voor een langere oogstperiode zaait u om de 15 dagen een nieuw rijtje.

Of je ze nu eet voor de peul of voor het zaad, bonen zijn een zeer geliefde groente in de moestuin omdat ze zo gemakkelijk te telen zijn. Ze zijn zo punctueel dat de tuinder tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij zijn eerste oogst kan verwachten: zo'n 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens vanaf de 16e eeuw in Europa geacclimatiseerd, is de boon inmiddels een onmisbaar peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De inheemse Amerikanen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw begonnen met het consumeren van de hele, onrijpe peul.
De boon is een klimplant met een onbepaalde groei. Primitieve rassen zijn allemaal stokbonen en hebben steun nodig. Later zijn om praktische redenen stambonenrassen geselecteerd, maar alle soorten hebben ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de rassen die in het fijne of extra fijne stadium worden gegeten, zijn er de slabonen die bij rijpheid draden vormen. Daarna wordt de peul perkamentachtig en verliest hij zijn smaak.
De prinsessenboon of sperzieboon is over het algemeen vleziger en wordt in zijn geheel gegeten, zaden en peul, zelfs als hij rijp is. De meer recent gecreëerde draadloze slabonen kunnen jong en extra fijn worden gegeten, maar ook tot in een voller stadium als een prinsessenboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan alleen de zaden worden gegeten) wordt onderscheid gemaakt tussen de oogst van verse bonen en die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. Gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral aan plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse bonen of jonge peulen begint 60 dagen na het zaaien. Voor verse bonen moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De bonen moeten nog net hun kleur krijgen. Voor het eten van de peulen vindt de oogst elke 2 of 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor slabonen. De oogst van droge bonen gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, luchtige plek. Ze kunnen naar behoefte worden gedopt.

Conservering: het invriezen van peulen is tegenwoordig de meest voorkomende conserveringsmethode. Snijd hiervoor de steeltjes eraf, was de bonen, blancheer ze 5 tot 6 minuten in kokend water en dompel ze daarna onder in koud water voordat u ze droogt in een schone theedoek. Eenmaal verpakt in zakjes kunnen de bonen in de vriezer op -18°C. Toch wint het inmaken weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteiten van deze methode. Net als bij invriezen: steeltjes eraf, wassen, blancheren en dan in koud water dompelen. Doe ze vervolgens in potten en vul deze aan met gezouten kokend water. Sluit de potten en steriliseer ze in een pan of met een sterilisator gedurende 1,5 uur op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan en goed zijn vastgezet.

Gedroogde bonen: goed gedroogde bonenzaden kunnen een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuintip: bonen hebben, zoals alle leden van de vlinderbloemenfamilie, de eigenschap om stikstof uit de lucht vast te leggen in de bodem dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de grond te regenereren. Een bonenteelt kan worden opgenomen in een vruchtwisseling na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de teelt van bonen in Midden- en Zuid-Amerika gecombineerd met die van pompoen en maïs, een trio dat elkaar positief beïnvloedt. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook zeer goed samen met aubergines, wortelen, kool, aardappelen en radijs, omdat ze elkaar beschermen. Vermijd echter de aanwezigheid van lookachtigen of venkel, omdat ze elkaars groei remmen.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt effectief tegen bladluisaantastingen en versterkt tegelijkertijd de planten die ervan profiteren.