Stamslaboon Crockett - Vilmorin

De Stamslaboon 'Crockett' is een ras dat zeer donkergroene, dunne en lange peulen produceert. Deze worden gegeten als extra fijne of fijne sperziebonen, afhankelijk van het rijpingsstadium waarin ze worden geoogst. De uitstekende smaak staat buiten kijf. Van de vele manieren om sperziebonen te bereiden, zijn de Italiaanse, Indiase of Libanese recepten die vers worden gegeten een echte aanrader. Ideaal voor de zomermaanden, want deze recepten brengen de volle smaak van deze groente perfect naar voren. Als de peulen later worden geoogst, kunnen ze worden gegeten als snijbonen, want 'Crockett' vormt nooit draden of een perkamentachtig vliesje.
Zaai van april tot juli om te oogsten en genieten van juli tot september.

Of je ze nu eet voor de peul of de boon, bonen zijn zeer geliefd in de moestuin omdat ze heel makkelijk te telen zijn. Ze zijn zo punctueel dat de tuinder tot op de dag nauwkeurig weet wanneer de eerste oogst zal zijn: precies 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens vanaf de 16e eeuw in Europa geacclimatiseerd, is de boon inmiddels een onmisbaar peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De inheemse Amerikanen teelden hem voor de gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw begonnen met het eten van de hele, onrijpe peul.
De boon is een klimplant met een onbepaalde groei. Primitieve rassen zijn allemaal stokbonen en hebben ondersteuning nodig. Later zijn om praktische redenen stambonen geselecteerd, maar ook deze hebben ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de rassen die we in het fijne of extra fijne stadium eten, zijn er de draadbonen die bij rijpheid draden vormen. Daarna wordt de peul perkamentachtig en verliest hij zijn smaakkwaliteit.
De snijboon is over het algemeen vleziger en wordt in zijn geheel gegeten, zaden en peul, zelfs bij rijpheid. De meer recent gecreëerde draadloze snijbonen kunnen jong worden gegeten als extra fijne bonen tot aan een voller stadium als een snijboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan alleen de zaden worden gegeten) onderscheiden we de oogst van verse bonen van die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. Gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral aan plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse bonen of jonge peulen begint 60 dagen na het zaaien. Voor verse bonen moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De bonen moeten nog net hun kleur krijgen. Voor het eten van de peulen vindt de oogst elke 2 à 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor draadbonen. De oogst van droge bonen gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, luchtige plek. Ze kunnen naar behoefte worden gedopt.

Conservering: het invriezen van peulen is tegenwoordig de meest voorkomende conserveringsmethode. Snijd hiervoor de steeltjes eraf, was de bonen, blancheer ze 5 à 6 minuten in kokend water en dompel ze daarna onder in koud water voordat je ze droogt in een schone theedoek. Eenmaal in een zakje kunnen de bonen in de vriezer op -18°C. Toch wint het inmaken weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de uitstekende smaakkwaliteit die deze methode behoudt. Net als bij invriezen: steeltjes eraf, wassen, blancheren en dan in koud water dompelen. Doe ze daarna in potten en vul deze aan met gezouten kokend water. Sluit de potten en steriliseer ze 1,5 uur op middelhoog vuur in een grote pan of met een sterilisator. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan en goed zijn vastgezet.

Gedroogde bonen: goed gedroogde bonen kunnen een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuiniertip: bonen hebben, net als alle leden van de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae), de eigenschap om stikstof uit de lucht vast te leggen in de bodem dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de grond te verbeteren. Je kunt een bonenteelt opnemen in een vruchtwisselingsschema na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de teelt van bonen in Midden- en Zuid-Amerika gecombineerd met die van pompoen en maïs, een drietal waarvan de combinatie gunstig is. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook heel goed samen met aubergines, wortelen, kolen, aardappelen en radijsjes, omdat ze elkaar beschermen. Vermijd echter de aanwezigheid van lookachtigen (Alliaceae) of venkel, omdat ze elkaars groei remmen.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt effectief tegen bladluisaantastingen en versterkt tegelijkertijd de planten die ermee zijn behandeld.