Stoksnijboon Wonderboon van Venetië - Ferme de Sainte Marthe

De Stokboon 'Merveille de Venise', ook wel Stokboon 'Or du Rhin' genoemd, is een prachtige variëteit van boterboon met platte, brede, goudgele peulen en donkerbruine zaden. De peulen kunnen wel 20 cm lang worden en worden nooit draderig of perkamentachtig. Het vruchtvlees is zo zacht en smeltend dat het meestal in de smaak valt bij kinderen. Zo wordt het een stuk makkelijker om ze te leren genieten van bonen. Voor stoksnijbonen en sperziebonen worden vaak dezelfde recepten gebruikt. Italiaanse, Libanese of Indiase bonengerechten laten de smaak van deze 'Merveille de Venise' mooi tot zijn recht komen. Deze vrij late variëteit kan van april tot juli worden gezaaid voor een oogst van juli tot september.

De onbehandelde of "NT" zaden komen van op conventionele wijze geteelde planten (waarbij vaak gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt), maar ze ondergaan geen enkele behandeling na de oogst. Deze zaden zijn toegestaan in de biologische tuinbouw wanneer biologische zaden niet op voorraad zijn.

Of je ze nu voor de peul of voor het zaad teelt, bonen zijn zeer geliefde groenten in de moestuin omdat ze zo makkelijk te telen zijn. Ze zijn zo punctueel dat de tuinder tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij de eerste oogst kan verwachten: ongeveer 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens vanaf de 16e eeuw in Europa geacclimatiseerd, is de boon inmiddels een onmisbare peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De inheemse Amerikanen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw begonnen met het consumeren van de hele, onrijpe peul.
De boon is een klimplant met onbepaalde groei. De primitieve variëteiten zijn allemaal stokbonen en hebben ondersteuning nodig. Later zijn om praktische redenen stamslaboonvariëteiten geselecteerd, maar alle soorten hebben ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de variëteiten die in het fijne of extra fijne stadium worden gegeten, zijn de stoksnijbonen, die bij rijpheid draden vormen. Daarna wordt de peul perkamentachtig en verliest hij zijn smaakkwaliteit.
De sperzieboon is over het algemeen vleziger en wordt in zijn geheel gegeten, zaden en peul, zelfs bij rijpheid. De meer recent ontwikkelde snij- of sperziebonen kunnen jong als extra fijn worden gegeten tot een voller stadium als een sperzieboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan alleen de zaden worden gegeten) wordt onderscheid gemaakt tussen de oogst van verse bonen en die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. Gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral aan plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse bonen of jonge peulen begint ongeveer 60 dagen na het zaaien. Voor verse bonen moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De bonen moeten nog net hun kleur krijgen. Voor het eten van de peulen vindt de oogst elke 2 à 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor snijbonen. De oogst van droge bonen gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, luchtige plek. Ze kunnen naar behoefte worden gedopt.

De bewaring: het invriezen van peulen is tegenwoordig de meest voorkomende bewaarmethode. Daarvoor moeten ze worden gesnaveld, gewassen, 5 à 6 minuten worden geblancheerd in kokend water en vervolgens in koud water worden gedompeld voordat ze in een schone theedoek worden gedroogd. Eenmaal in een zakje kunnen de bonen in de vriezer op -18°C worden geplaatst. Het inmaken wint echter weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteiten van deze bewaarmethode. Net als bij invriezen: snavel de bonen, was ze, blancheer ze en dompel ze daarna in koud water. Doe ze vervolgens in potten die je vult met gezouten kokend water. Sluit ze af en steriliseer ze in een pan of met een sterilisator gedurende ongeveer 1,5 uur op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan en goed zijn vastgezet.

Droge bonen: goed gedroogde bonenzaden kunnen tot een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuiniertip: bonen hebben, net als alle leden van de vlinderbloemenfamilie, de eigenschap om stikstof uit de lucht vast te leggen in de bodem dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de bodem te regenereren. Je kunt een bonenteelt opnemen in een vruchtwisselingsschema na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de bonenteelt in Midden- en Zuid-Amerika gecombineerd met die van pompoen en maïs, wat een voordelige combinatie vormt. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook zeer goed samen met aubergines, wortelen, kool, aardappelen en radijsjes omdat ze elkaar beschermen. Vermijd echter de aanwezigheid van lookachtigen of venkel, omdat hun groei elkaar remt.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt effectief tegen bladluisaanvallen en versterkt tegelijkertijd de planten die ervan profiteren.