Stokdopboon Soissons grote witte

Bekend om zijn platte, witte zaden met een zeer dunne schil, is de Stokboon 'Soissons Gros Blanc' een zeer winterhard ras. Hij produceert lichtgroene, goed gevulde peulen van 20 tot 25 cm bij volle rijpheid. Wanneer ze deze maat bereiken, kan de oogst plaatsvinden. Daarvoor is de peul onrijp en kan worden gegeten als sperzieboon of voor de verse zaden. Let op: hij wordt snel perkamentachtig en vormt draden. De 'Soissons Gros Blanc' komt pas echt tot zijn recht qua smaak met zijn zaden in salades of stoofschotels.

Door bamboestokken in een tipi- of A-vorm te plaatsen, combineert u nut en schoonheid in de moestuin: u krijgt prachtige stokken van 2 meter hoog die een groene wand vormen. Plaats meerdere zaden in een zaaikuiltje aan de voet van elke steun. Elke plant produceert in het voorjaar een veelvoud aan witte bloemen, waarna van juli tot oktober een mooie vruchtzetting volgt. Stokbonen hebben een hoge opbrengst en de oogst spreidt zich over een langere periode dan bij stamslagen.

Of hij nu voor zijn peul of zijn zaad wordt gegeten, de boon is een zeer geliefde groente in de tuin omdat hij heel gemakkelijk te telen is. Hij is zo punctueel dat de tuinier tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij zijn eerste oogst kan verwachten, namelijk 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens vanaf de 16e eeuw in Europa geacclimatiseerd, is de boon nu een onmisbare peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De indianen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw de consumptie van de hele peul initieerden door hem onrijp te plukken.
De boon is een liaan met onbepaalde groei. De primitieve rassen zijn allemaal stokbonen en hebben ondersteuning nodig. Later zijn om praktische redenen stamslagen geselecteerd, maar alle soorten hebben ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de rassen die in het fijne of extra fijne stadium worden gegeten, zijn er de snijbonen die bij rijpheid draden vertonen. Vervolgens wordt de peul perkamentachtig en verliest hij zijn smaakkwaliteit.
De sperzieboon is over het algemeen vleziger en wordt in zijn geheel gegeten, zaden en peulen, zelfs bij rijpheid. De meer recent gecreëerde snij- sperziebonen kunnen jong worden gegeten als extra fijn tot een voller stadium als een sperzieboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan alleen de zaden worden gegeten) wordt onderscheid gemaakt tussen de oogst van verse bonen en die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. De gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse bonen of jonge peulen begint 60 dagen na het zaaien. Voor verse bonen moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De bonen moeten nog net hun definitieve kleur krijgen. Voor consumptie van de peulen vindt de oogst elke 2 of 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor snijbonen. De oogst van gedroogde bonen gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, goed geventileerde plek. Ze kunnen naar behoefte worden gedopt.

De bewaring: het invriezen van peulen is tegenwoordig de meest voorkomende bewaarmethode. Daarvoor moeten ze worden gekopt, gewassen, 5 tot 6 minuten worden geblancheerd in kokend water en vervolgens in koud water worden gedompeld voordat ze in een schone theedoek worden gedroogd. Eenmaal in een zak verpakt, kunnen de bonen in de vriezer op -18°C worden geplaatst. Toch wint het inmaken weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteiten van deze bewaarmethode. Net als bij invriezen: koppen, wassen, blancheren en dan de bonen in koud water dompelen. Doe ze vervolgens in potten die u vult met kokend, gezouten water. Sluit ze af en steriliseer ze in een pan of met een sterilisator gedurende ongeveer 1,5 uur op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan na ze goed te hebben vastgezet.

Gedroogde bonen: goed gedroogde bonenzaden kunnen een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuiniertip: bonen hebben, zoals alle leden van de vlinderbloemenfamilie, de eigenschap om stikstof uit de lucht in de bodem vast te leggen dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de bodem te regenereren. Een bonenteelt kan worden ingepast in een vruchtwisseling na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen vragen. Traditioneel wordt de bonenteelt in Midden- en Zuid-Amerika geassocieerd met die van pompoen en maïs, wat een drietal vormt waarvan de combinatie gunstig is. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook zeer goed samen met aubergines, wortelen, kolen, aardappelen en radijsjes omdat ze elkaar beschermen. Vermijd echter de aanwezigheid van lookachtigen of venkel, omdat hun groei elkaar remt.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt zowel effectief tegen aanvallen van bladluis als om de planten die ervan hebben geprofiteerd te versterken.