Stamslaboon Gourmandel - Vilmorin

De Stamslaboon zonder draad 'Gourmandel' is een Vilmorin-creatie met ronde, rechte peulen in donkergroen en een lengte van 15 cm. Dit zeer productieve ras heeft trossen peulen die buiten het blad hangen en is daardoor heel gemakkelijk te oogsten. 'Gourmandel' is een van de meest smaakvolle bonen. Hij wordt gegeten in het fijne, extra fijne stadium of als slaboon, net voordat de kleine zwarte zaadjes zich vormen. Wij waarderen hem op een eenvoudige manier bereid of 'à la niçoise' om zijn volledige smaakwaarde tot zijn recht te laten komen.
Deze boon met een bossige en compacte groeiwijze kan worden gezaaid van april tot juli en wordt geoogst van juli tot september. Oogst om de 3 tot 5 dagen.

Of hij nu voor zijn peul of zijn zaad wordt gegeten, de boon is een zeer gewaardeerde groente in de tuin omdat hij heel makkelijk te telen is. Hij is zo punctueel dat de tuinder tot op de dag nauwkeurig weet wanneer hij zijn eerste oogst kan verwachten, namelijk 60 dagen na het zaaien.

Ontdekt in de Nieuwe Wereld en vervolgens vanaf de 16e eeuw in Europa geacclimatiseerd, is de boon inmiddels een onmisbaar peulvrucht geworden in alle wereldkeukens. De inheemse Amerikanen teelden hem voor zijn gedroogde zaden, maar het waren de Italianen die in de 18e eeuw het gebruik van de hele peul begonnen door hem onrijp te plukken.
De boon is een klimplant met een onbepaalde groei. De primitieve rassen zijn allemaal stokbonen en hebben ondersteuning nodig. Later zijn om praktische redenen stambonenrassen geselecteerd, maar ze hebben allemaal ranken die zich om een steun kunnen winden.
De peulen zijn meestal groen, soms geel (boterbonen), gestreept met rood of zelfs paars. Onder de rassen die we in het fijne of extra fijne stadium eten, zijn er de draadbonen die bij rijpheid draden vertonen. Daarna wordt de peul perkamentachtig en verliest hij zijn smaakkwaliteit.
De slaboon is over het algemeen vleziger en wordt in zijn geheel gegeten, zaden en peulen, zelfs bij rijpheid. De meer recent gecreëerde draadloze slabonen kunnen jong worden gegeten als extra fijn tot een voller stadium als een slaboon, omdat ze geen draden vormen.

Onder de droogbonen (waarvan alleen de zaden worden gegeten) onderscheiden we de oogst van verse bonen van die van gedroogde zaden, ongeveer 90 dagen na het zaaien.

De onrijpe groene peulen zijn rijk aan vitamine A, B9 en C, spoorelementen en mineralen. De gedroogde bonen zijn ook zeer rijk aan vitamine C, spoorelementen en vooral plantaardige eiwitten.

De oogst: de oogst van verse bonen of jonge peulen begint 60 dagen na het zaaien. Voor verse bonen moet dit gebeuren voordat de peulen beginnen uit te drogen en rimpels vertonen. De bonen moeten amper hun kleur hebben aangenomen. Voor het eten van de peulen vindt de oogst om de 2 of 3 dagen plaats, zowel in het fijne als extra fijne stadium voor draadbonen. De oogst van droge bonen gebeurt door de hele plant af te snijden en deze op te hangen op een droge, luchtige plek. Ze kunnen naar behoefte worden gedopt.

De bewaring: het invriezen van de peulen is tegenwoordig de meest voorkomende bewaarmethode. Daarvoor moeten ze worden gekopt, gewassen, 5 tot 6 minuten worden geblancheerd in kokend water en vervolgens in koud water worden gedompeld voordat ze in een schone theedoek worden gedroogd. Eenmaal in een zakje kunnen de bonen in de vriezer op -18°C worden geplaatst. Het inmaken wint echter weer aan populariteit bij een groeiend aantal consumenten vanwege de inherente smaakkwaliteiten van deze bewaarmethode. Net als bij invriezen: kop ze, was ze, blancheer ze en dompel ze dan in koud water. Doe ze vervolgens in potten die je vult met kokend, gezouten water. Sluit ze af en steriliseer ze in een stoofpan of met een steriliseerapparaat gedurende 1,5 uur op middelhoog vuur. Zorg ervoor dat de potten volledig onder water staan nadat ze goed zijn vastgezet.

Gedroogde bonen: goed gedroogde bonenzaden kunnen een jaar worden bewaard als ze onder goede omstandigheden worden opgeslagen, bijvoorbeeld in luchtdichte potten.

De tuiniertip: bonen hebben, net als alle leden van de vlinderbloemenfamilie, de eigenschap stikstof uit de lucht in de bodem vast te leggen dankzij een symbiose tussen plant en bacterie. Ze hebben dus het vermogen om de bodem te regenereren. Een bonenteelt kan worden opgenomen in een vruchtwisseling na het onderwerken van groenbemesters.
De boon behoort tot de planten die weinig voedingsstoffen nodig hebben. Traditioneel wordt de teelt van bonen in Midden- en Zuid-Amerika geassocieerd met die van pompoenen en maïs, waarbij ze een drietal vormen waarvan de combinatie gunstig is. Deze combinatie wordt lokaal Milpa genoemd. Bonen gaan ook heel goed samen met aubergines, wortelen, kolen, aardappelen en radijsjes omdat ze elkaar beschermen. Vermijd echter de aanwezigheid van lookachtigen of venkel, omdat hun groei elkaar remt.

Een bespuiting met brandnetelgier helpt effectief tegen bladluisaantastingen en versterkt tegelijkertijd de planten die ervan hebben geprofiteerd.