Hedychiums combineren

Tussen exotisch ogend blad

Grote, zeer sierlijke wortelstokvormende plant met prachtige bladeren die aan die van de bananenplant doen denken: de Hedychium ellipticum past uitstekend in een border waarin bladplanten de hoofdrol spelen. Daarnaast zorgt hij met zijn witte, spinachtige bloemen met oranje meeldraden voor een mooie kleurrijke noot. De bloemen geuren kruidig. Deze soort komt oorspronkelijk uit de bergen van de Himalaya en is redelijk winterhard: in droge bodem verdraagt hij winters tot -10 °C. In het groeiseizoen heeft hij water nodig.

Plant er een Colocasia bij: je kunt alleen maar bewondering hebben voor hun enorme bladeren, die eveneens bijzonder sierlijk zijn en volledig van exotiek doordrongen. De Colocasia ‘Blue hawaii’ bijvoorbeeld is een bescheiden variëteit (1,20 m hoog) die grote, hartvormige bladeren vormt, sterk geaderd en langs de rand blauwpaars tot purper op een groene achtergrond, gedragen door prachtige, bijna zwarte bladstelen. Omdat hij weinig winterhard is, is hij alleen geschikt voor gebieden met het milde klimaat van de mediterrane kust, in rijke, vochtige grond en uitsluitend in de ochtendzon. Met winterbescherming verdraagt hij temperaturen tot -5 °C.

De Tetrapanax papyrifera ‘Rex’ of rijstpapierplant, een halfheester – halfvaste plant, vormt in een zacht klimaat een kleine boom met een zeer exotische uitstraling. Plant hem achter in de border, dankzij zijn grote, prachtig ingesneden, grijsgroene bladeren. De Phormiums, die altijd interessant zijn in dit soort landschappelijke beplantingen, blijven het hele jaar aantrekkelijk. Hun smalle bladeren wijzen omhoog naar de hemel of hangen neer in weelderige bundels. Sommige, zoals de Phormium ‘Jester’ hebben tinten van roze, koper, rood en brons, of zijn chocoladebruin met een mintgroene rand, zoals het Nieuw-Zeelands vlas ‘Chocomint’. Als je graag een bananenplant wilt, plant dan de klassieke Musa basjoo, die gemakkelijk te kweken is, onder meer dankzij zijn uitstekende weerstand tegen koude en natte winters. De boomvaren Dicksonia fibrosa, die op volwassen leeftijd een zwarte stam vormt met daarop een brede kroon van weelderige, smaragdgroene bladeren, zorgt voor een sterk exotisch karakter en maakt dit uitgesproken exotische geheel helemaal af!

Hedychium ellipticum, Phormium’Chocomint’, Colocasia ‘Blue Hawaii’ en Tetrapanax papyrifera ‘Rex’

In een border met vlammende kleuren

De Hedychium coccineum ‘Tara’ vormt stengels met lange, glanzendgroene bladeren en draagt in augustus grote aren met lichtgele tot oranjerode bloemen die zo licht zijn als vlinders. Deze gemberlelie heeft als voordeel dat hij winterhard is tot -15 °C en in het voorjaar weer uit de wortelkluit uitloopt. ‘Tara’ vormt na verloop van tijd een imposante pol van 70 tot 90 cm breed, bestaande uit bladdragende stengels die tot 1,20 m hoog kunnen worden. De bloeiwijzen kunnen tot 30 cm lang worden en trekken veel bijen aan. Plant hem in een border met gele, oranje en rode tinten samen met Crocosmias, bolgewassen met opvallende, zeer rijkbloeiende aren van juli tot oktober.

Ook de rode wonderboom Ricinus communis ‘Impala’ zorgt voor kleur met zijn grote, handvormige purperen bladeren aan rode stengels. De vruchten die hij vormt, zijn zeer decoratief en felrood. Door het imposante formaat van deze grote kruidachtige eenjarige plant (tot 1,2 m hoog) kun je haar achter in de border plaatsen; door haar vertakte groeiwijze doet ze denken aan een kleine heester. Achter in de border kun je ook een Cotinus planten. Deze wordt pruikenboom genoemd vanwege zijn spectaculaire bloei, met luchtige roze pluimen die afsteken tegen het purperen blad, zoals bij ‘Royal Purple’, het goudkleurige blad van ‘Golden Lady’ of het groene blad van ‘Smokey Joe’.

Hedychium coccineum ‘Tara’, Crocosmias, Ricinus communis ‘Impala’ en Cotinus ‘Royal Purple’

In een tuinontwerp met een vleugje Azië

Himalayaanse hooggelegen plantensoort die kou tot -10/-12 °C verdraagt, de Hedychium densiflorum ontwikkelt in het voorjaar dunne schijnstengels met lange, zwaardvormige, donkergroene bladeren. De dichte pol krijgt aan het einde van de zomer geeloranje bloemen, die in rechtopstaande aren bij elkaar staan. In de halfschaduw, in vruchtbare, vochtige en goed doorlatende bodem gekweekt, zal deze plant zich bijvoorbeeld uitstekend aanpassen in veel regio’s aan de Atlantische kust van ons land. Plant hem voor een Aziatische sfeer samen met een Japanse esdoorn, zoals de Acer palmatum ‘Summer Gold’, een kleine, elegant vertakte boom van 3 m hoog en 2,50 m breed. Met zijn gele blad is hij in het voorjaar bijzonder lichtgevend, in de zomer verkleurt hij naar lichtgroen en in het najaar krijgt hij schitterende oranjetinten. Op de voorgrond brengen pollen van Hakonechloa macra ‘Albostriata’, een halfwintergroen gras met prachtig fijn wit-crème gestreept groen blad, levendigheid in het geheel. Hun uiterlijk van kleine bamboes past perfect in deze tuin met Aziatische uitstraling.

Over bamboe gesproken: kies bijvoorbeeld voor een Chimonobambusa quadrangularis met prachtig wintergroen, trapsgewijs afhangend blad. Houd daarbij rekening met zijn woekerende groei en reserveer voldoende ruimte. Je kunt ook een wortelbegrenzer plaatsen om te voorkomen dat hij zich ongeremd verspreidt.

Acer palmatum ‘Summer Gold’, Hakonechloa macra ‘Albostriata’, Chimonobambusa quadrangularis en Hedychium densiflorum

In een contrastrijke geel-blauwe harmonie

Versierd met prachtige gele bloeiaren, geaccentueerd door rode meeldraden, zal de Hedychium gardnerianum op elegante wijze deel uitmaken van een altijd geslaagde samenstelling die geel en blauw combineert in de tuin. Plant er de vrolijke Aronskelk ‘Black Magic’ bij, een hybride die geliefd is om zijn groene, wit gemarmerde blad en zijn schitterende citroengele zomerbloei.

Heesters van tropische oorsprong die warmte, gefilterd zonlicht en een vruchtbare, lichte bodem nodig hebben om zich goed te ontwikkelen, zullen de Tibouchina urvilleana en Tibouchina ‘Groovy baby’ tijdens het hele mooie seizoen letterlijk verdwijnen onder een overvloed aan grote paarse bloemen. De eerste vormt een mooie struik van 2,50 m hoog, terwijl de tweede, met zijn compactere groeiwijze, zijn hele leven het uiterlijk behoudt van een kleine, dichte en ronde struik van minder dan 1 m. Maak het geheel af met royale partijen blauwe hosta’s met mauve bloemen, zoals ‘Blue Cadet‘.

Hedychium gardnerianum, Tibouchina urvilleana, Aronskelk ‘Black Magic’ en Hosta ‘Blue Cadet’

In een pot op het terras

Het kweken van gemberlelies is niet uitsluitend voorbehouden aan tuiniers in streken met een gunstig klimaat. Als je de verleiding van de prachtige bloei en uitbundige groei niet kunt weerstaan, plant je hem in een pot. Zorg gewoon voor een voldoende grote pot, zodat hij zich goed kan ontwikkelen en in de winter vorstvrij kan overwinteren.

Zo kun je de Hedychiums combineren met andere vorstgevoelige planten die in de winter samen met de gemberlelie vorstvrij worden geplaatst. Voor een uitgesproken exotische uitstraling plant je een mini-palm Cycas revoluta in een mooie terracotta pot, die je in de volle zon zet. Denk ook aan de papyrus Cyperus alternifolius, die uitbundig en snel groeit. Je kunt hem in het koude seizoen binnenshuis kweken. Zet hem daarvoor in een pot zonder gat onderin en zorg ervoor dat de wortelkluit altijd vochtig blijft. En om het geheel op te fleuren, plaats je potbeplantingen met witte Afrikaanse lelies. Ze zijn lichter van kleur dan de variëteiten met blauwe bloemschermen en staan bijzonder elegant bij de tuinset!

Hedychium, Cyperus alternifolius, witte Afrikaanse lelie in pot en Cycas revoluta