Hedychium greenii - Gemberlelie

De Hedychium greenii, ook wel koraalgember genoemd, is een botanische soort met een compacte groeiwijze die duidelijk afwijkt van andere soorten. Deze siergember ontwikkelt prachtige bruine stengels met een rode tint, die grote bladeren dragen. De bladeren hebben een glanzend grijsgroene bovenzijde en een roodpaarse onderkant, wat bijzonder decoratief is. De late zomerbloei bestaat uit korte bloemhoofdjes met grote bloemen in een bonte mix van rood, oranje en zalmroze – een tint die doet denken aan koraal en perfect harmonieert met de kleuren van het blad. Deze bijzondere plant vormt ook kleine kiemplantjes op de oude bloeiwijzen, die door de wind worden verspreid. Een plant die je onbeperkt kunt gebruiken in een tuin met een exotische uitstraling; spectaculair in een grote pot op het terras, die je in de winter vorstvrij moet overwinteren.

De Hedychium greenii, soms gespeld als greenei, is een rhizomateuze en niet-woekerende plant die behoort tot de Zingiberaceae-familie, net als... de gember die we soms in de keuken gebruiken. Deze plant is afkomstig uit de bossen op de uitlopers van de Himalaya in Bhutan en Noordoost-India. Hij groeit tot op 1300 meter hoogte op humusrijke, voedselrijke maar goed doorlatende grond.

Deze koraalgember vormt vanaf april een mooie pol met bebladerde stengels die in ons klimaat zelden meer dan 1,20 meter hoog en 70-80 centimeter breed wordt. Hij wortelt zich met stevige wortelstokken die de neiging hebben boven de grond te komen, wat de plant kwetsbaar maakt bij strenge vorst. De bloei vindt plaats in september-oktober aan het uiteinde van de stengels, in de vorm van kleine kegelvormige trossen met 5 of 6 bloemen van ongeveer 7 cm lang. Deze zijn soms geurend en doen door hun structuur – kleine bloemblaadjes rond uitstekende meeldraden – een beetje denken aan die van Gaura. Hun kleur is een unieke mix van zalm, oranje en rood, wat de rode tinten op de stengels en bladeren benadrukt. Ze trekken veel bijen aan, maar produceren vreemd genoeg in cultuur nooit zaad. Het lijkt erop dat alle gekweekte planten afstammen van één enkel exemplaar, dat voor 1908 door M. Green werd verzameld en in cultuur gebracht. Omdat hij alleen wordt vermeerderd door het nemen van kiemplantjes, heeft dit exemplaar mogelijk zijn vruchtbaarheid verloren. Pogingen om deze plant terug te vinden op de oorspronkelijke verzamelplaats zijn mislukt, wat een mysterieus waas over de herkomst laat hangen.

Kweek siergember in grote potten in gebieden waar strenge vorst voorkomt, door bijvoorbeeld 3 planten in een pot van 25 cm te zetten. Omdat Hedychium greenii toch bestand is tegen wintertemperaturen van ongeveer -10 tot -12°C, mits de grond gezond is en de wortelkluit een winterbescherming krijgt, is hij zonder al te veel problemen te kweken in bijvoorbeeld kustgebieden, maar wel uit de brandende zon. In de tuin kun je een border met een tropische sfeer creëren door Hedychium greenii bijvoorbeeld te combineren met een Chinese waaierpalm, een Japanse vezelbanaan en op de achtergrond reuzencanna's. In een mild klimaat staat deze siergember ook graag in de buurt van water, omdat hij tijdens het groeiseizoen ook van vochtige tot natte grond houdt. In een kusttuin combineert hij mooi met de bloei van Abutilon, Cassia, Lantana, Brugmansia of de minder bekende Iochroma cyaneum.