Mooie planten het hele jaar door!

Wintergroene planten

Het zijn per definitie de structurerende planten in de tuin, omdat ze in alle seizoenen hun blad behouden. Het spreekt voor zich dat je ze in de tuin moet opnemen vanwege hun volumineuze en kleurrijke effect gedurende het hele jaar. Sommige trakteren ons bovendien op een magische bloei, soms kortstondig, maar vaak juist langdurig.

Hier zijn enkele opmerkelijke soorten, waarvan sommige afhankelijk van het klimaat halfwintergroen zijn:

• De coniferen (waarvan de vele groeivormen veel fantasie mogelijk maken), de bamboes, sierlijk, en de eucalyptus
• De mooie heesters: aardbeiboom, de Magnolia grandiflora, Mahonia, Abelia, rododendrons en azalea’s, camelia’s, wintergroene Amerikaanse seringen, Loropetalum, Teucrium, wintergroene Berberis, vuurdoorns, Cotoneasters en in een mild klimaat Grevillea, oleanders en Callistemons…
• De klimplanten: Hydrangea seemani, de Trachelospermum, de Holboellia, de Clematis armandii en de Fremontodendron
• De vaste planten: wolfsmelk, wintergroene ooievaarsbekken, irissen en bieslelies, Epimediums, klimop, Pentsemon en alsem (half wintergroen)
• De exotische planten: Phormium, Cordylines en palmen, Yucca en agaven, Euphorbia mellifera, Opuntia… onder andere
• Vergeet ook de marcescente planten niet, die midden in de winter een warmbruine tint geven: beuk en haagbeuk, tamme kastanje

Teucrium fruticans, Eucalyptus gunii, Grevillea, Yucca rostrata en Clematis armandii

Kampioenen van de langdurige bloei

Langlevend: ze bloeien lange tijd, vaak in de zomer, maar ook in de winter of het voorjaar:

• De langbloeiende heesters: de Hydrangea’s, Abelia, oleander, Buddleia, Callistemon, Escallonia, Fuchsia magellanica, struikveronica’s, struikmalva (hibiscus syriacus) en Alcalthaea, Lavatera ‘Barnsley’…
• De halfheesters: de struiksalies, de ganzeriken, de Perovskia’s, de heide, waaronder Daboecia cantabrica (bloeiend van juni tot aan de vorst) en de Erica x darleyensis, de struikveronica’s…
• De vaste planten: nieskruid, valeriaan, Gaura, duizendknopen, Anthemis, Geranium ‘Rozanne’, incalelie, Patagonisch ijzerhard, Anaphalis triplinervis, Anisodontea, fuchsia’s, dahlia’s, osteospermums…
• De klimplanten: jasmijnen, kamperfoelies, Plumbago en bignonia’s…
• De eenjarigen: prunkwinden, siererwten, Oost-Indische kers…

→ Lees ook: klimplanten: de langste bloei, langbloeiende ooievaarsbekken, langbloeiende vaste planten voor de schaduw, 7 langbloeiende vaste planten voor de zon

Helleborus ‘Ice’n Roses’, Lavatera ‘Barnsley, Hydgrangea macrophylla, Salvia macrophylla ‘Ribambelle’, Perovskia atriciplifolia, Daboecia cantabrica en Osteospermum

Planten die na de bloei mooi blijven

Er zijn talloze planten die ook na de bloei mooi blijven: omdat hun ingesneden of fijne blad interessant blijft, omdat hun grijzige of contrasterende kleur voor een fraai schouwspel zorgt, of omdat ze er altijd mooi uit blijven zien doordat hun bloemen mooi indrogen en verkleuren naar warme kaneeltinten, waarbij ze soms een papierachtige, bijna doorschijnende textuur krijgen…
Het is altijd interessant om deze planten in een border te zetten, zodat je langer van de tuin kunt genieten!

⇒ Welke? De hortensia’s, die dan verrassen met hun verbleekte kleuren, paars gemengd met groen of strogeel, alle grassen, de grote Sedums of vetkruiden, de judaspenning, astilbes, de Alliums, de guldenroedes en Asclepias…

→ Ontdek ook decoratieve uitgebloeide bloemen in de winter en bewonder de prachtige foto’s van bloemen in de winter in ons artikel Seedheads

Vetkruiden, sneeuwballenhortensia en wildemanskruiden

Bloemen die veranderen in sierbessen

Met deze planten blijven de levensduur en de kleurenpracht in de tuin langer behouden dankzij de bijzonder sierlijke vruchten of bessen die uit hun bloemen ontstaan en die in het najaar of de winter kortere of langere tijd aan de plant blijven hangen. Scharlakenrood, oranje, geel of blauwachtig: de vruchten brengen kleur in de tuin in het najaar of de winter.

⇒ Welke? De sierappels, het krentenboompje, de kakiboom met grote vruchten die op sinaasappels lijken, de Viburnum nudum, Viburnum opulus ‘Xanthocarpum’, de duindoorns, de vuurdoorn (Pyracantha) en de Cotoneasters, de wilde lijsterbessen, de curieuze Poncirus trifoliata, enzovoort.

Viburnum opulus ‘Xanthocarpum’, Malus ‘Evereste’, Amelanchier alnifolia ‘Saskatoon Berry’ en kakiboom

3-in-1 bomen en heesters: echte tuinsterren

Nog sterker: sommige planten – vaak bladverliezend – hebben drie opeenvolgende siermomenten… Daartoe behoren veel heesters die interessant zijn vanwege hun vermogen om hun blad in het najaar te laten veranderen, vruchten te dragen of in de winter een prachtige schors en sierlijke groeiwijze te onthullen, waardoor de betovering in de tuin nog langer duurt. Planten die mooi zijn in bloei, blad en vrucht… of juist helemaal kaal, hier volgt een niet-uitputtende selectie van winnende trio’s:

• Het winnende trio: bloei + blad + vruchtvorming

  ⇒ Welke? : Arbutus unedo, Amelanchier, Stewartia, Clerodendron, blauwe bessen, Berberis thunbergii en zijn variëteiten, Cornus mas en Cornus kousa, Berberis darwinii, Berberis ottawensis, Hippophae rhamnoides, Hypericum inodorum, Nandina domestica, Viburnum nudum en Viburnum Plicatum ‘Pink Beauty’, Viburnum dilatatum ‘Sealing Wax’, Chionanthus virginicus (sneeuwvlokkenboom), Koelreuteria, en natuurlijk de hondsrozen (Rosa canina) en andere Rosa glauca die in de winter mooie rozenbottels dragen als je ze vanaf augustus niet meer snoeit.

Chionanthus virginicus, Koelreuteria, Arbutus unedo: bloemen en vruchten

• Het winnende trio: voorjaarsblad + bloei + herfstblad

  ⇒ Welke? : Enkianthus campanulatus, Lagerstroemia indica of Indische sering, Cercis canadensis ‘Forest Pansy’, Aesculus pavia ‘Koehnei’, bepaalde spierstruiken, waaronder Spiraea japonica ‘Goldflame’, Gelderse roos (Viburnum opulus), de Cornus kousa, Berberis thunbergii ‘Admiration’, de sumaks, de krenten, Cotinus coggygria, Koelreuteria (zeepboom), Prunus serrulata, bepaalde blaasspirea’s zoals ‘Diabolo’, Chionanthus virginicus, de zevenzonenboom, de Stewartia pseudocamellia, Sorbaria sorbifolia, Clethra barbinervis, Itea virginica…

Stewartia pseudocamellia, Enkianthus campanulatus en sumak: bloei en herfstblad

• Het winnende trio: blad + bloei/hout + groeiwijze

  ⇒ Welke? : Edgeworthia, Lagerstroemia, Poncirus trifoliata, Salix alba ‘Chermesina’, bepaalde kronkelige heesters zoals de kronkelhazelaar, de Japanse esdoorns, de zevenzonenboom en natuurlijk de kornoeljes met sierlijk hout.

Edgeworthia chrysanta, Lagerstroemia indica en Salix caprea ‘Kilmarnock’

• Het winnende trio: blad + bloei + schors

  ⇒ Welke? : Lagerstroemia, Stewartia, Arbutus unedo, Cornus alba en zijn vele cultivars, Tibetaanse sierkers (Prunus serrula), Clethra barbinervis, Heptacodium miconioides. De esdoorns met opvallende schors en de Japanse esdoorns (‘Sangokaku’, ‘Orange Dream’) zijn weliswaar niet zo rijk bloeiend als sierheesters, maar blijven goede planten om aan te planten vanwege hun lange sierwaarde in de tuin.

→ Lees ook: de mooiste schorsen en de kleurrijkste kornoeljes met sierlijk hout

Prunus serrula (© Wendy Cutler), Clethra barbinervis en Acer palmatum ‘Sangokaku’

Langdurig kleurrijk blad in het najaar

Reken ook op alle bomen en heesters die hun blad lang behouden: ze geven de tuin nog laat in het najaar kleur, tot aan de echte strenge wintervorst. Het zijn bladverliezende soorten die vaak pas laat in het voorjaar uitlopen en meestal prachtige herfstkleuren krijgen, van geel en oranje tot rood.

⇒ Welke? : Crataegus x lavallei (een prachtige meidoorn met witte bloemen en oranje vruchten), Chitalpa tashkentensis (met prachtig exotische bloemen), de Montpellier-esdoorn (Acer monspessulanum) met mooie drielobbige bladeren die oranjerood kleuren voordat ze afvallen, en natuurlijk ook de blauwe regen, de hazelaars en de Hydrangea quercifolia, eveneens prachtig in het najaar, en ten slotte de majestueuze Ginkgo biloba die zich tooit met een helder gele kleur.

Vergeet ook de grassen niet: wintergroen, zoals Carex, Stipa, Muhlenbergia en zwenkgrassen, maar ook bladverliezende siergrassen die bijna 8 maanden per jaar mooi zijn (Miscanthus, Panicum, Calamagrostis, Andropogon…), en die tegelijk volume en luchtigheid bieden.

Ginkgo biloba, blauwe regen en Chitalpa

→ Lees ook: 6 bomen die laat hun blad krijgen; hortensia’s in herfstkleuren

De doorbloei .

Als je je vaste planten goed verzorgt en ze na de eerste bloei snoeit, bloeien sommige opnieuw. Dat betekent dat ze in de zomer of aan het begin van het najaar een tweede keer bloeien. Ook al is de bloei minder spectaculair dan de eerste, ze blijft zeer waardevol!
Dit geldt voor de blauweregen en veel doorbloeiende rozen, maar ook voor vrouwenmantels, kattenkruid, Pentsemon en agastaches, Mexicaanse oranjebloesem (Choisya) en bepaalde cultivars die door kruising zijn ontstaan: Azalea’s uit de serie ‘Encore’®. Rozemarijnen bloeien, afhankelijk van de regio, twee of drie keer per jaar.

Blauweregen, rozemarijn en vrouwenmantel

Vaste planten met veranderend blad

Laten we het blad niet vergeten, dat in de tuin veel langer meegaat dan de bloei. Naast wintergroene planten maken ook bovengronds afstervende vaste planten en halfwintergroene vaste planten waarvan het blad van het voorjaar tot het najaar aantrekkelijk blijft doordat het in de loop van de seizoenen van kleur verandert, deel uit van de pareltjes in de borders:

⇒ Welke? : Mukdenia rossii, Libertia peregrinans, Epimedium x versicolor ‘Sulphureum‘, Darmera peltata, sommige bergenia’s zoals ‘Bressingham Ruby’ of ‘Dark Margin’, sommige Carex zoals de Carex testacea ‘Prairie Fire’, enzovoort.