Viburnum opulus Xanthocarpum - Gelderse roos

De Viburnum opulus 'Xanthocarpum' is een interessante Gelderse roos, vooral vanwege de verrassende kleine gele bessen. Deze worden aan het begin van de winter, bij volledige rijpheid, helemaal doorzichtig. Deze bladverliezende struik heeft een ronde, dichtere en compaktere groeiwijze dan de gebruikelijke soorten. In het voorjaar produceert hij platte, witte bloeiwijzen die vergelijkbaar zijn met die van de Hydrangea serrata. Het blad is ook lichter van kleur en krijgt in het najaar prachtige gele tot paarse tinten. Een landelijke, originele en kleurrijke struik die zich aanpast aan elke goede tuingrond die niet te droog is.

De Gelderse roos, soms ook wel 'sneeuwbal' genoemd, is een bladverliezende struik die van nature voorkomt in Europa en Noord-Afrika. Hij behoort tot de kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae), net zoals de kamperfoelie. Net als die plant heeft hij een voorkeur voor vochtige bosbodems en waagt hij zich zelfs tot in moerasgebieden, op hoogtes tot 1600 meter. De cultivar 'Xanthocarpum' onderscheidt zich door een gedrongener groeiwijze, lichter blad en gele vruchten. Deze zeer bossige struik bereikt ongeveer 2,25 meter in hoogte en breedte. Waar de takken de grond raken, wortelen ze gemakkelijk, wat de bossige groeiwijze nog verder benadrukt. Hij bloeit in mei-juni met platte schermen van 6 tot 8 cm in diameter. Net als bij hortensia's bestaan deze uit een krans van steriele bloemen rond een centrale schijf van fertiele bloemen. Deze geurende bloei is zeer aantrekkelijk voor bijen en andere insecten. De vruchtdracht is overvloedig en decoratief, in de vorm van hangende trossen met ronde, gele bessen van ongeveer 1 cm in doorsnee. Deze zijn zeer geliefd bij vogels. Het gerimpelde, ruwe blad is groen en verkleurt in het najaar naar paars, waardoor de sierwaarde in de tuin dubbel is. Het blad is verdeeld in 3 tot 5 spitse, gelobde delen met een getande rand.

Deze gele Gelderse roos is volledig winterhard en een weinig eisende plant. Hij staat graag op een zonnige of halfbeschaduwde plek en gedijt in elke gewone, bij voorkeur vochtige tuingrond, zelfs kalkhoudende en kleiachtige grond. Je kunt hem solitair gebruiken om de aandacht te trekken in kleine tuinen, of in hagen of borders in grotere tuinen. In een haag kun je hem combineren met allerlei andere struiken die gekozen worden voor hun najaarsblad (kardinaalsmuts, gevleugelde kardinaalsmuts, pruikenboom, eikenbladhortensia, Physocarpus), hun voorjaarsbloei (boerenjasmijn, Deutzia, sering, krentenboompje) of hun mooie vruchtdracht (appelbes, schoonvrucht, sneeuwbes, Chinese kweepeer). De sierlijke bloeiwijzen zijn ook geschikt voor in je voorjaarsboeketten.