Sinaasappelmelisse - Melissa officinalis

Citroenmelisse met sinaasappelsmaak, of Citroenmelisse met sinaasappelgeur, in het Latijn Melissa officinalis ssp Altissima, is een bossige, vertakte plant die zeer rijk is aan nectar en gewaardeerd wordt om de sinaasappelgeur en mandarijnsmaak die in haar blad schuilt. Het is een robuuste vaste plant die zowel aromatisch, culinair als medicinaal is. Ze is heel gemakkelijk te kweken in elke grondsoort, zelfs in arme en droge grond in de zomer. Haar bladeren geven een heerlijke toets aan je kruidenthee en fruitsalades. Ze wordt ook gebruikt om likeuren te aromatiseren. Plant haar in het voorjaar of najaar en oogst van april tot oktober.

Citroenmelisse is een plant die zowel zeer winterhard als zeer sober is, afkomstig uit het oostelijke Middellandse Zeegebied. Ze behoort tot de lipbloemigenfamilie, net als munt, tijm, salie of lavendel. Het is een vaste kruidachtige plant die overwintert met haar wortelstok, waarvan het bovengrondse deel in het voorjaar opkomt en in de zomer of herfst afsterft, afhankelijk van het klimaat. Haar naam komt uit het Grieks, 'melissa', wat 'bij' betekent, een verwijzing naar haar extreem nectarrijke en bijenvriendelijke bloei. Citroenmelisse wordt ook wel citroenkruid genoemd, een naam die verwijst naar de citroengeur van haar bladeren, ideaal om muggen in de zomer op afstand te houden!

De sinaasappelmelisse is een ondersoort (Melissa officinalis ssp. Altissima) afkomstig van Kreta. Ze onderscheidt zich van de gebruikelijke soort door dikkere bladeren, grotere lichtlavendelkleurige bloemen en de geur van haar loof, die als wat minder aangenaam wordt omschreven, maar met verrassende sinaasappelgeuren en een uitgesproken smaak die ook aan mandarijn doet denken. Deze bossige en vertakte plant kan gemakkelijk 80 cm in alle richtingen bereiken, waarbij haar zwak uitlopende wortelstok zich in de loop der jaren verbreedt. Haar vierkante, stevige stengels komen in het voorjaar boven de grond. Ze dragen kleine, dikke en behaarde, gerimpelde, driehoekige blaadjes in een lichtgroene kleur, die zeer aromatisch zijn als je ze wrijft. De bloei vindt vroeger of later plaats afhankelijk van het klimaat, van mei tot juli. In het bovenste deel van de stengels, in de bladoksel, verschijnen heel kleine lipbloemige bloempjes, in een bleek lila kleur, die druk bezocht worden door bestuivende insecten. Ze maken plaats voor minuscule zaadjes die gemakkelijk in de tuin kiemen. In onze streken met warme, droge zomers sterft het loof kort na de bloei af: de plant gaat in rust. Ze zal niet al te strenge winters doorbrengen als een zeer laag polvormend bladrozet.

Plaats je sinaasappelmelisse bij voorkeur op een wat geïsoleerde plek, want ze zal flink uitgroeien en zou naburige planten kunnen verdringen. Om te voorkomen dat de melisse invasief wordt, moet je haar niet vergeten te snoeien tijdens de bloei. Het is een zeer winterharde plant, die vrijwel overal kan groeien. Citroenmelisse doet het ook uitstekend in een pot, wat een goede manier is om haar groei onder controle te houden.

In de keuken voegen verse of gedroogde melisseblaadjes een sinaasappeltoets toe aan infusies, salades, desserts en likeuren. Als infusie ingenomen voor het slapengaan, heeft sinaasappelmelisse kalmerende eigenschappen, het bevordert ontspanning en slaap. Uitwendig worden verse bladeren aanbevolen om muggen op afstand te houden en wespen-, schorpioenen- en bijensteken te verzachten...

Oogst: de bladeren worden geoogst van april tot oktober, naar behoefte. In mei-juni (afhankelijk van de regio) bevat de melisse de hoogste concentratie aromatische kwaliteiten. Als je de bladeren wilt drogen, knip dan de stengels af wanneer ze in knop staan.

Bewaring: gebruik de melisseblaadjes vers om optimaal van hun geur te genieten. Voor een langere bewaring kun je ze invriezen.