Rosmarinus officinalis - Rozemarijn

De echte rozemarijn, in het Latijn Rosmarinus officinalis, is een struik uit de mediterrane garrigue die geen introductie meer behoeft. Beroemd om zijn blad met het karakteristieke aroma, onmisbaar in de keuken, ster van de aromatherapie, vormt hij ook een uitstekende plant voor de droge tuin, geplant als lage haag, in een rotstuin of in een klein struikenperk. Met zijn wintergroene loof en zijn allelopathische eigenschappen remt hij de kieming van onkruid. In het voorjaar bedekt hij zich met kleine bloemen in een zacht lavendelblauw, waar de bestuivende insecten op afkomen – een rijke bloei die in een mild, droog klimaat vaak in de late zomer en in het najaar terugkeert. Uit zijn herkomst heeft hij een duidelijke voorkeur behouden voor zon, warmte, droge zomers en relatief milde winters. Geef hem een droge helling of de steenachtige grond van een kalkplateau, en hij zal al zijn gulheid tonen!

De Echte rozemarijn is een kleine struik afkomstig uit het Middellandse Zeegebied. Hij behoort tot de lipbloemenfamilie (Lamiaceae), waar veel geneeskrachtige en aromatische planten toe behoren. Naast zijn vele culinaire en therapeutische eigenschappen, werd aan deze plant lang de kracht toegeschreven om de lucht te zuiveren en boze geesten te verdrijven. Rond de Middellandse Zee werd hij als wierook verbrand. Afhankelijk van de regio en zijn natuurlijke milieu heeft hij zich lokaal gedifferentieerd en vertoont hij vrij uiteenlopende kenmerken wat betreft winterhardheid, groeivorm en bloei.

De typische vorm van de echte rozemarijn is een halfheester, 1 m tot 1,50 m hoog en breed, afhankelijk van de groeiomstandigheden (hij zal compacter en gedrongener zijn als hij regelmatig aan sterke wind wordt blootgesteld). Zijn groei is vrij langzaam op arme, droge bodem, veel sneller op rijke en vochtigere grond, maar onder die omstandigheden zal zijn leven korter zijn en zijn vorm minder vol. Ten noorden van de Loire bloeit hij in het voorjaar, meestal in april-mei. In de zonnige regio's van Nederland kan hij al in februari-maart in bloei staan, soms zelfs de hele winter. Zijn bloei begint soms opnieuw in het najaar. Dit wordt in feite veroorzaakt door de terugkeer van regen na een periode van intense droogte. Hij draagt heel kleine bloemen die in trossen zijn verzameld, vrij gelijkend op aren langs de jonge twijgen. Het wintergroene loof bestaat uit kleine, groene, glanzende, smalle bladeren met een viltige, witachtige onderkant. Ze hebben de bijzonderheid dat ze naar binnen zijn gerold, wat ze een lijnvormig uiterlijk geeft. Dit kenmerk is een aanpassing aan droogte. De echte rozemarijn zal op zeer goed gedraineerde grond tot ongeveer -12°C/-14°C kortstondig weerstaan.

Goed dicht, wollig van vorm, vol bloemen en bijen, die de lucht en de keuken parfumeren – de Echte rozemarijn en zijn varianten zijn interessant om snel het decor van een droge tuin, een rotstuin of simpelweg een droog gebied waar de aarde weinig diepte heeft, te beplanten. Ze bieden een goed aangepaste oplossing in mediterrane gebieden, maar ook in sommige streken van de Atlantische kust waar een zeer zandige bodem het vocht niet vasthoudt. Je kunt hem combineren met planten voor droge grond zoals de Juniperus horizontalis 'Blue Chip', de Callirhoe involucrata, een struiksalie of de Teucrium chamaedrys. Hij kan ook worden geplant in een perk met lage struiken bestaande uit lavendel, cistusrozen, Ballota pseudodictamnus, wintergroene ceanothus en struikganzerik. Het is een uitstekende leverancier van nectar voor bijen, in een periode van het jaar waarin bloemen nog schaars zijn.