Bomen voor elk seizoen

Bomen die het voorjaar aankondigen

• Wanneer we aan voorjaarsbloemen denken, komt het beeld van sierkersen onmiddellijk in gedachten. Het zijn heesters die opvallen door hun voorjaarsbloei en decoratieve schors. Dankzij zijn bescheiden formaat is de Prunus glandulosa ‘Rosea Plena’ ideaal voor kleine tuinen; als ware voorbode van de lente is hij in april getooid met een overvloed aan mooie, pastelroze pompons, terwijl de Prunus serrulata ‘Royal Burgundy’ een boom vormt met een spreidende groeiwijze, 5 meter hoog en 3 tot 4 meter breed. De bloemen zijn purperroze en bloeien van april tot mei: een magische verschijning!
• Om de komst van de mooie dagen feestelijk in te luiden, kun je ook denken aan de judasboom (Cercis siliquastrum): violetroze bloemen verschijnen aan de kale takken aan het begin van het voorjaar, voordat de jonge bladeren tevoorschijn komen. 
• Ook de magnolia’s doen mee, met hun opvallende stervormige bloemen die niet onopgemerkt blijven: purperroze bij de Magnolia ‘Andre Leroy’, tweekleurig en contrasterend violetpurper en wit bij de Magnolia ‘Black Beauty’ of zuiver wit in grote, talloze sterren bij de Magnolia kobus. Deze laatste is ook een van de weinige soorten die kalk verdraagt. Er is volop keuze!
• Probeer ook de Cornus ‘Ascona’: deze uit Noord-Amerika afkomstige kornoelje vormt een kleine boom die opvalt door zijn voorjaarsbloei met grote schutbladeren in parelwit.
• De Crataegus monogyna of eenstijlige meidoorn is een mooie, stekelige boom met een ronde kroon, die in het voorjaar bedekt is met sterk geurende witte bloemen met lichtroze meeldraden. De meidoorn Crataegus laevigata ‘Paul’s Scarlet’ is op haar beurt getooid met talrijke gevulde, donkerroze bloemen, gevolgd door rode vruchten. De meidoorns zijn gemakkelijk te kweken en weinig veeleisend. Ze groeien goed in elke goed doorlatende grond, ook kalkrijke, en verdragen een zonnige standplaats of halfschaduw.
• Tot slot is de Ptelea trifoliata, ook wel lederboom genoemd, nog vrij onbekend en weinig aangeplant in onze Europese tuinen. Deze Noord-Amerikaanse boomsoort heeft een opmerkelijk groot aanpassingsvermogen en een geurende, bijenlokkende bloei in april. Zijn aromatische, bladverliezende blad lijkt op dat van de citroenboom en krijgt in het najaar een mooie goudgele kleur.

Prunus glandulosa ‘Rosea Plena’, Crataegus laevigata ‘Paul’s Scarle’, Cornus Ascona, Ptelea trifoliata, Cercis siliquastrum en Magnolia kobus

Bomen die in de zomer hun gelijke niet kennen

• Met zijn grote, lichtgroene bladeren met een enigszins tropische uitstraling, die zijn prachtige witte zomerbloei omlijsten, is de Catalpa bignonioides of trompetboom een weinig veeleisende loofboom, die perfect is om een terras of speelplek te beschaduwen en deze van oktober tot begin mei tegen te felle zonnestralen beschermt. Hij is geschikt voor zowel middelgrote als grote tuinen en gedijt op elke bodem, zolang deze vochtig, voldoende diep en goed gedraineerd is.
• De Koelreuteria paniculata is een kleine, snelgroeiende loofboom met veel pluspunten: een mooi afgeronde groeiwijze en een uitbundige, heldergele zomerbloei, gevolgd door bijzondere, roze lampionvormige vruchten die lang aan de takken blijven hangen. De geveerde bladeren verschijnen rozerood en verkleuren in het najaar via groen naar botergeel. 
• De Albizia worden ook wel zijde­bomen genoemd en zijn kleine loofbomen met fijn, ingesneden blad en een spreidende, parasolvormige groeiwijze. Hun prachtige zomerbloei met zijdeachtige, roze, rode of witte pluimen is hun grote troef. Plant de Albizia julibrissin ‘Rosea’ met dieproze pluimen, of ‘Chocolate Fountain’, die uniek is door zijn treurige groeiwijze en chocoladebruine blad: ze zullen de hele zomer lang prachtig staan in de tuin!
• De Chitalpa tashkentensis is gemakkelijk te kweken, stelt weinig eisen aan de bodem en is eenmaal goed gevestigd uitstekend bestand tegen droogte. Deze kleine loofboom groeit snel en heeft een min of meer spreidende, struikvormige groeiwijze. In de zomer produceert hij mooie, grote bloemtrossen in lichtroze, met een geel gestreepte keel, die geuren en bijen aantrekken. Hij is interessant als bloeiende haag en als solitair, om het terras op een luchtige manier te beschaduwen, en verdient een mooie plek in de tuin.
• Bloemen zijn niet het enige wat bomen interessant maakt in de zomer. De Cornus controversa ‘Variegata’ is daar het schitterende bewijs van, want zijn lichtgroene blad, dat rijkelijk crème-wit gevlekt is, oogt helder en sierlijk! Het siert zijn zeer elegante groeiwijze met etagegewijs gerangschikte takken, en zijn afgeplatte, witte bloeiwijzen in mei en juni zijn zeer decoratief. Het najaarsblad van de Cornus controversa ‘Variegata’ kleurt rood tot paarsachtig en onthult in de winter de perfecte structuur van zijn boomkroon.

Catalpa bignonioides, Chitalpa tashkentensis, Cornus controversa ‘Variegata’, Koelreuteria paniculata en Albizia julibrissin ‘Rosea’

Bomen met schitterende najaarskleuren

• De bessen en de kleur van het herfstblad zijn de troeven van bomen die dit seizoen tot leven brengen, en lijsterbessen hebben beide in huis. De wilde lijsterbes (Sorbus aucuparia) is vooral interessant vanwege zijn vruchten, die als voedselvoorraad dienen voor vogels. Probeer Sorbus ‘Wettra’, een variëteit met een snelle groei, een opgaande en mooi regelmatige groeiwijze. De bloei in witte tuilen verschijnt in mei-juni en trekt bijen aan. De bloemen ontwikkelen zich vervolgens tot talrijke trossen koraalrode vruchten, met een diameter van ongeveer 1 cm. Deze zeer sierlijke vruchten zijn geliefd bij vogels, die ervan eten tot ongeveer het einde van het jaar. In het najaar krijgt het blad een mooie gele tot oranjerode kleur, afhankelijk van de omstandigheden, die mooi contrasteert met de grijze schors.
• Winterhard, gemakkelijk in onderhoud en goed bestand tegen stedelijke omgevingen, de Acer rubrum ‘Red Sunset’ is een uitstekende variëteit van de rode esdoorn. Hij is groeikrachtig en groeit snel, heeft een mooie symmetrische groeiwijze en zijn fraaie glanzend groene blad kleurt al bij de eerste tekenen van kou prachtig rood. Deze middelgrote boom wordt in ons klimaat ongeveer 15 m hoog.
• De Ginkgo biloba of Japanse notenboom fascineert werkelijk wanneer hij zijn prachtige herfstblad toont, dat bestaat uit duizend kleine waaiers met een schitterende goudgele kleur. Hij groeit uit tot een majestueuze, zeer winterharde en zeer resistente boom, want het is bekend dat hij een van de weinige bomen was die de bom overleefde die Hiroshima in 1945 verwoestte. De Ginkgo groeit vrij langzaam, vooral in de eerste jaren. Uiteindelijk wordt hij gemiddeld 17 m hoog en 15 m breed. De variëteit ‘Autumn Gold’ is een mannelijke kloon die geen vruchten produceert (giftig en onaangenaam geurend) en opvalt door zijn prachtige goudgele herfstblad met oranjerode tinten.
• De sierappel Malus ‘Royalty’ is een van de beste variëteiten van sierappels met purperrood blad. Deze kleine boom biedt niet alleen een vroege, overvloedige en geurende robijnrode bloei in het voorjaar, maar zijn donkerpurperen blad kleurt in het najaar rood. Vervolgens blijven zijn kleine donkerrode appeltjes die op kersen lijken tot in het hart van de winter aan de takken hangen. Hij is het hele jaar door aantrekkelijk en vooral in het najaar bijzonder mooi als solitair!

Sorbus aucuparia, Acer rubrum ‘Red Sunset’, Ginkgo biloba en Malus ‘Royalty’

→ Bekijk onze artikelen over bomen en heesters met sierlijke vruchten en een mooie herfsttuin aanleggen

Sierbomen midden in de winter

• Meestal, wanneer we aan sierbomen in de winter denken, gaat onze aandacht uit naar bomen met een interessante schors. De Acer griseum, met zijn kaneelkleurige, afschilferende schors die met het ouder worden loslaat, behoort tot de interessantste soorten. Er zijn nog veel meer esdoorns met decoratieve kleuren en patronen, zoals de Acer palmatum ‘Sangokaku’ met zijn takken met een roze tot koraalrode schors.
• De Prunus serrula of Tibetaanse sierkers is ook een klassieker, met zijn stam en takken in de kleur van gepolijst mahoniehout, die kleur brengen tijdens sombere winters. Het is een kleine, bladverliezende en zeer winterharde boom die in het voorjaar ook tere witte bloemen draagt. 
• Met hun helderwitte stammen trekken berken in de winter altijd de aandacht. De Betula utilis var. jacquemontii ‘Doorenbos’ of himalayaberk wordt door velen beschouwd als de witste van allemaal, met zijn schitterende, zuiver witte schors in alle seizoenen. De Betula nigra, de zwarte berk, heeft een prachtige kaneelkleurige schors, terwijl andere soorten een mooie crèmekleurige schors hebben, waarvan de onderkant bij het afschilferen koperkleurig is
•  Met zijn overvloedige en spectaculaire, heldergele bloei van januari tot maart is het mimosa Acacia dealbata ‘Gaulois Astier’ een mooie kleine boom die alleen geschikt is voor zachte klimaten. Winterhard tot -10 °C op een beschutte standplaats heeft deze geënte mimosa alle kwaliteiten van het wintermimosa, maar vormt hij niet de uitlopers en woekert hij niet, een eigenschap die hem terecht wordt verweten. Plant hem bij voorkeur in het voorjaar, in maart of april, op een zeer zonnige standplaats die beschut is tegen harde wind.
• De Melia azedarach is een middelgrote, bladverliezende boom die interessant is, niet alleen vanwege de zomerse bloei met geurende pluimen van lila mauvekleurige bloemen, maar ook vanwege de trossen gele vruchten die decoratief blijven nadat de bladeren zijn gevallen, de hele winter lang. Deze snelgroeiende boom stelt weinig eisen aan de bodem, zelfs niet aan droge grond, en is geschikt voor alle standplaatsen. Het is echt een boom om te ontdekken en aan te planten in tuinen in gebieden waar zijn gemiddelde winterhardheid (tot -12/-15 °C) niet op de proef wordt gesteld.

Acer griseum, Prunus serrula, Betula utilis var. jacquemontii ‘Doorenbos,  Acacia dealbata ‘Gaulois Astier’ en Melia azedarach

→ Ontdek ons artikel “De wintertuin of Winter garden”