Vlier Haidegg 17

De Sambucus nigra ‘Haidegg 17’ is een verbeterde variëteit van de zwarte vlier met eetbare vruchten. Deze plant is bijzonder productief en produceert grote, zurige en bittere bessen die in september rijp zijn. Eenmaal gezoet, komen er smaken van donkere en rode vruchten naar voren, die doen denken aan braam en bosbes. Ook kun je subtiele tonen van framboos, pruim en zelfs zwarte bes proeven. In mei verspreiden de grote schermen met crèmewitte bloemen een geur die aan lychee doet denken, met nuances van citroen, citrus, framboos of zelfs perzik. In de tuin is de zwarte vlier een snelgroeiende, sierlijke struik die nuttig is voor de biodiversiteit.

De Sambucus nigra, beter bekend als Zwarte vlier, behoort tot de familie van de muskuskruidfamilie (Adoxaceae), voorheen de kamperfoeliefamilie (Caprifoliaceae). De Zwarte vlier is een wilde soort die wijdverspreid is in heel Europa, Noord-Afrika en tot in Klein-Azië. Deze opportunistische en aanpasbare struik komt vaak voor in lichte bossen, hagen, braakliggende terreinen, kustduinen en zelfs in de buurt van woningen, waar hij al duizenden jaren naast de mens leeft. De teelt is eenvoudig, omdat het een weinig eisende plant is die zich gemakkelijk aanpast aan verschillende milieus. Deze soort houdt van stikstofrijke bodems en wordt beschouwd als stikstofminnend. Vroeger werden de jonge, zachte twijgen uitgehold om fluiten van te maken. Als geneeskrachtig kruid worden de bloemen vaak gebruikt in thee voor de behandeling van urineweg- en luchtweginfecties.

De variëteit ‘Haidegg 17’ is een verbetering van de variëteit 'Haschberg'. Oorspronkelijk uit Oostenrijk, is hij geselecteerd vanwege zijn productiviteit, grote bessen en vroege rijping. Robuust en krachtig, heeft de struik een opgaande groeiwijze. Hij kan 4 tot 5 meter hoog worden en ongeveer 2 meter breed. Het blad, dat bladverliezend is, verschijnt in het voorjaar en valt in het najaar. Het bestaat uit bladeren die evolueren van licht- naar donkergroen, ongeveer 30 cm groot, met 5 tot 7 ovale, puntige en getande deelblaadjes van 12 tot 15 cm. In mei en juni ontvouwen zich grote schermen van 10 tot 24 cm. Deze bestaan uit kleine bloemen met 5 meeldraden en 5 crèmewitte bloemblaadjes. Ze zijn bijzonder aantrekkelijk voor bijen en produceren veel nectar. De vruchten verschijnen in trossen met bessen van 6 tot 8 mm, eerst rood en dan paarszwart, gedragen door een felrode bloemsteeltje (pedikel). De schors is eerst lichtgroen en dan grijs, gebarsten, gespleten, bedekt met lenticellen en wordt sponsachtig met de leeftijd.

De bessen van de zwarte vlier Haidegg 17 zijn heerlijk als ze gekookt zijn. Vermijd ze rauw te eten. Om ze te bewaren, leg je ze op een koele plaats, bijvoorbeeld in de koelkast, of vries je ze in voor later gebruik. Gedroogde bloemen bewaar je droog op een koele plaats. De bessen bevatten weinig calorieën, maar zijn rijk aan vezels, ijzer, flavonoïden en vitamine A, C en B6. In de keuken zijn de bessen uitstekend voor jam, siroop, wijn of zelfs in taarten. De bloemen geven een delicate smaak aan gerechten, vooral aan beignets en salades, en ook aan thee, sorbets, gelei en room. In combinatie met rabarber maken ze een smakelijke taart, en als coulis met ander fruit verrijken ze yoghurt en kwark.

De Zwarte vlier Haidegg 17 is een uitstekende keuze voor een natuurlijke en milieuvriendelijke haag in uw tuin. Hij gedijt zowel in de volle zon als in halfschaduw en past zich aan verschillende grondsoorten aan, ook aan arme en vochtige bodems. Zijn zachte stengels en holle hout, zijn dichte loof, zijn geurige bloemen en zijn zwarte bessen trekken een verscheidenheid aan insecten, vogels en kleine knaagdieren aan, wat de biodiversiteit bevordert. In een natuurlijke haag past hij perfect bij vele planten met een natuurlijk karakter: Haagbeuk (Carpinus betulus), Gele kornoelje (Cornus mas), Rode kornoelje (Cornus sanguinea), Hazelaar (Corylus avellana), Hondsroos (Rosa canina), Veldesdoorn (Acer campestre), Wilde kardinaalsmuts (Euonymus europaeus), Hulst (Ilex aquifolium), Sleedoorn (Prunus spinosa), Wilde liguster (Ligustrum vulgare), Gelderse roos (Viburnum opulus) … Voor originele plukcombines gaat hij fantastisch samen met de Aronia x prunifolia ‘Nero’ (Appelbes met grote vruchten), de Amelanchier alnifolia ‘Smoky’, de Hippophae rhamnoides ‘Friesdorfer Orange’ (Zelfbestuivende duindoorn), de Cornus mas ‘Jolico’ (Gele kornoelje met vruchten), of de Prunus cerasus x fruticosa ‘Carmine Jewel’ (Dwergkers – Morel).

Let op: Deze eetbare zwarte bessen kunnen echter soms worden verward met die van de kruidvlier of kruidvlier (Sambucus ebulus), die giftig zijn. De zwarte vlier bloeit meestal rond 20 mei, ongeveer drie weken eerder dan de kruidvlier. De laatste vormt dichte kolonies langs wegen, aan bosranden en op open terreinen. De zwarte vlier heeft een meer solitair gedrag: hij zaait zichzelf liever op een afstand van soortgenoten uit en voelt zich thuis in tuinen, braakliggende terreinen en bewoonde gebieden.