Sambucus nigra Pulverulenta - Gewone vlier

De Sambucus nigra 'Pulverulenta' is een mooie vorm met bont blad van de gewone vlier. Hij groeit uiteindelijk uit tot een prachtige struik met een volle, ronde vorm, getooid met lichtgroen blad dat ruimschoots is besprenkeld met spierwit. In de vroege zomer tooit de plant zich met grote, pluizige witte bloemschermen, gevolgd door eetbare zwarte bessen. Winterhard en bladverliezend zoals alle gewone vliers, groeit dit ras wat langzamer dan andere, en zijn blad moet worden beschermd tegen felle zon. Spectaculair en lichtgevend, is hij perfect voor een grote, informele haag op een plek in de halfschaduw.

De Sambucus nigra 'Pulverulenta' behoort tot de familie van de Caprifoliaceae, net als de kamperfoelies. Hij stamt af van de Sambucus nigra, een wilde soort die wijdverspreid is in Europa, Noord-Afrika en tot in Klein-Azië. De gewone vlier is een opportunistische en zeer aanpasbare wilde soort, te vinden in lichte bossen, hagen, braakliggende terreinen, kustduinen en ook in de buurt van bebouwing, waar hij al duizenden jaren samenleeft met de mens. Het is dus een weinig eisende en echt makkelijk te kweken struik voor vrijwel elke plek. De vorm 'Pulverulenta' heeft een dichtere, meer vertakte en ronde groeiwijze en bereikt uiteindelijk 2 tot 4 meter in alle richtingen, met een vrij langzame groei. Zijn blad is bijzonder licht; de bladeren zijn opgedeeld in talrijke lichtgroene deelblaadjes waarvan de getande randen in het voorjaar bijna wit zijn. In de zomer lijkt het blad besprenkeld met crèmekleurige vlekken. De bloei vindt meestal plaats in juni (iets vroeger of later afhankelijk van het klimaat), in de vorm van zeer duurzame schijnschermen met een doorsnee van 10 tot 20 cm. De kleine, witte en geurige bloemetjes met 5 kroonbladen worden gedragen door roodachtige steeltjes. De vruchten, eetbaar en smakelijk, zijn zwarte tot paarsachtige bessen met zachte pulp, met een diameter van 6 tot 8 mm.

De vlier 'Pulverulenta' is een uitstekende haagstruik, te reserveren voor plekken zonder brandende zon die zijn blad zouden beschadigen. Net als alle vliers is hij zeer winterhard en makkelijk te integreren in een heestergroep met voorjaars- of zomerbloeiers, of als achtergrond achter grote vaste planten (Gunnera, Ligularia, grote varens op verse grond) of op een hoek langs een pad. U kunt hem ook jarenlang in een grote pot of kuip houden. Hij kan bijvoorbeeld worden gecombineerd met seringen, boerenjasmijn, landschapsrozen of egelantierrozen, Gelderse roos, Weigela florida 'Variegata', en vele andere struiken.

In de keuken: de bloemen kunnen worden verwerkt in beignets, of tot siroop door ze te laten trekken in suiker. De bloemknoppen in azijn geven salades pit, en de bessen worden gegeten als sap, gelei of jam, of verwerkt tot wijn. Ze geven appeltaart een aangename smaak. Alleen de bloemen en bessen zonder hun steeltjes zijn eetbaar; de rest van de plant kan giftig zijn.

In de tuin:

Vlierblad staat erom bekend de vertering van compost te versnellen. Gier van vlierblad is nuttig in de biologische tuinbouw om valse meeldauw en aantastingen door bladluizen of knaagdieren te bestrijden: laat 1 kg blad enkele dagen trekken in 10 liter water en spuit met beleid. U kunt hem ook in een boomgaard planten, waar hij vogels aantrekt die insecten eten.