Sambucus nigra Straight Laced - Gewone vlier

De Sambucus nigra Straight Laced is een bijzonder grafische vorm van de Zwarte Vlier. Deze prachtige bladverliezende struik met een bijna zuilvormige groeiwijze tooit zich met een zeer diep ingesneden blad, dat doet denken aan dat van kruidachtige pioenen of sommige Japanse esdoorns. Als toppunt van originaliteit krijgen deze sierlijke bladeren een bijna zwarte kleur. De donkere massa van het loof vormt zo een perfecte achtergrond om de voorjaarsbloei te laten stralen, die zich ontvouwt in de vorm van brede roze schermen. Deze elegante Vlier accepteert de meeste bodemsoorten, mits ze vruchtbaar en vochtig zijn, en zijn compacte afmetingen maken het ook mogelijk hem in een pot te kweken. Zeer winterhard en gemakkelijk te telen, het is een echte vondst voor kleine tuinen!

De Sambucus nigra Straight Laced is een plant die vroeger werd ingedeeld bij de Kamperfoeliefamilie (net als de Kamperfoelies) maar die nu wordt gerekend tot de Muskuskruidfamilie, een vrij onbekende botanische familie, waarvan het andere bekende (grote) geslacht Viburnum (de Sneeuwballen) is. Het is een variëteit afkomstig van de zwarte vlier, Sambucus nigra, een wilde soort die wijdverspreid is in Europa, Noord-Afrika en tot in Klein-Azië. In de natuur is het een struik met een sierlijke, uitgespreide en ronde groeiwijze, ondersteund door gebogen twijgen, die meerdere meters hoog en breed kan worden. Zijn groei is snel, vooral in de vruchtbare en vochtige bodems waar hij van houdt, en zijn uitbundige groeiwijze maakt hem te groot voor veel tuinen.
Gelukkig zijn er veel meer gedisciplineerde cultivars (tuinvariëteiten) die het mogelijk maken te genieten van deze interessante struik, onder meer vanwege zijn bijenvriendelijke, nectarrijke bloei. Straight Laced is zo'n recente variëteit, die in 2018 op de markt is gebracht, en waarvan de compactheid een geweldig voordeel is. Er bestaan verschillende cultivars met bijna zwart blad, maar de meeste hebben de ruimte-innemende kant van de wilde soort behouden, wat bij deze niet het geval is. De Vlier Straight Laced bereikt inderdaad een hoogte van 2,50 m (maximaal 3 m) en, vooral, hij krijgt spontaan een bijna zuilvormige vorm, waarbij hij niet breder wordt dan 1,30 m. Deze beperkte ontwikkeling maakt het mogelijk hem overal te planten: in een border, solitair in de hoek van een muur, in een gemengde haag, en zelfs in een pot. Het volstaat dan om hem één keer per jaar te snoeien om zijn groei te beperken en hij kan karakter geven aan uw terras, of het verloop van een pad markeren.
Zijn zeer diep ingesneden blad is bijzonder aantrekkelijk, temeer omdat zijn zeer donkerpaarse, bijna zwarte kleur echt origineel is. Met zijn zeer grafische, opgaande groeiwijze zal deze kleine Vlier perfect zijn in een moderne omgeving, waar hij perfect combineert met witte muren en leien daken, of minerale grondbedekking van dezelfde aard. Bovendien heeft hij het goede idee om een heel verrukkelijke bloei te produceren, bestaande uit grote schermen roze bloemen, die in mei-juni mooi contrasteren op het donkere loof.
En als u in de buurt (op een meter of tien) een bestuiver plant, zullen de bevruchte bloemen zich ontwikkelen tot kleine paarszwarte vruchten, kenmerkend voor de soort. Kies dan een variëteit zoals 'Black Lace', 'Black Beauty' of 'Instant Karma' om een kruisbestuiving te krijgen die ervoor zorgt dat beide planten vruchten dragen.
Gemakkelijk te kweken, deze struik groeit zowel in de volle zon als in de halfschaduw. Hij stelt weinig eisen aan de samenstelling van de bodem, maar hij waardeert wel dat deze vruchtbaar en vochtig is. Onder deze omstandigheden vraagt hij bijna geen onderhoud, behalve een eventuele jaarlijkse snoei om zijn vorm te corrigeren of zijn hoogte te beperken. Zeer winterhard, hij kan overal in Nederland groeien, waarbij hij meer last heeft van grote hitte dan van kou. Als u ervoor kiest om hem in een pot te planten, moet u een potgrond kiezen die voldoende water vasthoudt en een pot met voldoende isolerende wanden (dikke terracotta, of "kunststof dubbelwandig" met een luchtspouw tussen de binnen- en buitenwanden) om opwarming van het substraat te voorkomen. Plaats uw pot bij voorkeur uit de middagzon en denk er in ieder geval aan om regelmatig te besproeien tijdens warme periodes.

De Vlier Straight Lace behoort tot die juweeltjes van planten waar je gemakkelijk voor valt. Zijn groeiwijze, de vorm en kleur van zijn blad, zijn weelderige bloei, alles aan hem roept een liefde op het eerste gezicht op. Zijn vele troeven maken het mogelijk hem solitair te kweken, in de volle grond of in een mooie sierpot, op de hoek van een terras, of langs een pad dat slingert over een gazon. Hij zal ook perfect zijn in combinatie in een gevarieerde border met andere struikken, vaste planten, of zelfs een achtergrond van kleine boomen. Ga helemaal los met kleurcontrasten, door naast hem de Philadelphus coronarius Aureus te planten, een zeer mooie Boerenjasmijn met goudgeel blad en witte bloemen met een betoverend parfum (te planten in lichte schaduw om te voorkomen dat de felle zon zijn bladeren verbrandt). In de volle zon kiest u voor de Physocarpus opulifolius Angel Gold, gemakkelijker te laten slagen, en net zo contrasterend met het zwart van Straight Lace. Voor een subtielere harmonie is de klassieke Cornus alba Elegantissima, Kornoelje met groene bladeren getekend met wit, ook een perfecte kandidaat.

Wist u dat: de bladeren van de vlier bekend staan om het versnellen van de compostering. Gier van zwarte vlierbladeren blijkt nuttig in de biologische tuinbouw om valse meeldauw en aantastingen door bladluis of knaagdieren te bestrijden. Laat 1 kg bladeren een paar dagen macereren in 10 L water, en spuit met mate. Je kunt hem ook in een boomgaard planten, waar hij vogels aantrekt die insecten eten.