Sambucus nigra Golden Spark - Gewone vlier

De Sambucus nigra 'Golden Spark' is een zeer decoratieve variëteit van de Zwarte vlier met tweekleurig blad. Deze prachtige bladverliezende struik tooit zich met samengesteld blad met getande deelblaadjes, in een mooie frisgroene kleur met een gele rand langs het blad. In mei-juni produceert hij een mooie crèmewitte bloei in de vorm van grote schermvormige pluimen, samengesteld uit kleine, nectarrijke bloemetjes. Deze ontwikkelen zich later tot zwarte vruchten die zowel decoratief als eetbaar zijn; je kunt er jam van maken... of de vogels zullen ervan smullen. Deze elegante vlier accepteert de meeste grondsoorten, mits ze vruchtbaar en vochthoudend zijn, en zal uitgroeien tot een middelgrote struik.

De Sambucus nigra 'Golden Spark' is een plant die vroeger werd ingedeeld bij de Kamperfoeliefamilie (net als de Kamperfoelies) maar die nu tot de Muskuskruidfamilie behoort, een vrij onbekende botanische familie waarvan het andere bekende geslacht Viburnum (de Sneeuwbal) is. Het is een variëteit van de Sambucus nigra, een wilde soort die wijdverspreid is in Europa, Noord-Afrika en tot in Klein-Azië. In de natuur is het een struik met een sierlijke, uitgespreide en ronde vorm, ondersteund door gebogen twijgen, die enkele meters hoog en breed kan worden. Zijn groei is snel, vooral in de vruchtbare en vochthoudende bodems waar hij van houdt, en zijn uitbundige groeiwijze maakt hem te groot voor veel tuinen.
Gelukkig zijn er veel meer gedisciplineerde cultivars (tuinvariëteiten) die het mogelijk maken om te genieten van deze interessante struik, niet in de laatste plaats vanwege zijn nectarrijke bloei die nuttig is voor bijen. 'Golden Spark' is zo'n middelgrote variëteit die gewaardeerd wordt om zijn mooie tweekleurige blad. Dit blad is samengesteld en oneven geveerd (oneven aantal deelblaadjes, meestal 5) en het licht getande blad heeft een mooie frisgroene kleur, geaccentueerd door een gele tot geelwitte rand. Met zijn luchtige aanzicht doet dit mooie blad denken aan dat van de Aegopodium podograria 'Variegata'... maar dan in een XXL-versie natuurlijk. Want deze vlier bereikt zelf ongeveer 3 meter hoogte bij 2 meter breedte, en vormt zo een bossige pol. In mei-juni produceert hij een overvloed aan kleine witte bloemetjes, met 5 bloemblaadjes die kleine sterretjes vormen, verenigd in grote, platte, geurige schermen met een wat wazig uiterlijk. Deze zeer nectarrijke bloemen zijn dus zeer nuttig voor bestuivende insecten en kunnen ook worden gebruikt voor het maken van thee. In de daaropvolgende maanden ontwikkelen ze zich tot zeer decoratieve zwarte vruchten, waar de vogels dol op zijn, tenzij je besluit ze te oogsten voor jam of gelei, want ze zijn eetbaar.
Makkelijk te telen, deze struik groeit zowel in de volle zon als in halfschaduw. Hij stelt weinig eisen aan de samenstelling van de grond, maar heeft wel een voorkeur voor een vruchtbare en vochthoudende bodem. Onder deze omstandigheden vraagt hij bijna geen onderhoud, afgezien van een eventuele jaarlijkse snoei om zijn vorm te corrigeren of zijn hoogte te beperken. Zeer winterhard, tot wel -30°C, kan hij overal in Nederland groeien, waarbij hij meer moeite heeft met grote hitte dan met kou.

De Zwarte vlier 'Golden Spark' is een interessante variëteit voor de tuin die een plek verdient in een border of in een haag. Zijn vrij natuurlijke groeiwijze is gemakkelijk te combineren met andere planten met een wilde uitstraling, ook al verraadt zijn bonte bladkleur zijn tuinbouw-oorsprong. In een gemengde haag combineert hij goed met onze inheemse Wilde kardinaalsmuts (Euonymus europaeus) met zijn fijne takkenstructuur, waarvan het blad prachtige herfstkleuren krijgt en de roze en oranje vruchten zeer decoratief zijn (maar giftig, let op!). De Rosa glauca, een botanische roos met prachtig blauwgroen blad en felroze, nectarrijke bloemen, produceert aan het eind van het seizoen decoratieve rode vruchten die in de winter, als aanvulling op die van de vlier, de vogels voeden. En om in de sfeer van decoratieve bloei en eetbare vruchten te blijven, verrijkt u uw haag met de Amelanchier 'Smoky', met witte voorjaarsbloemen die in juni-juli heerlijke zwarte bessen opleveren...

Wist u dat: vlierblad bekend staat om het versnellen van het composteerproces. Gier van zwarte vlierblad blijkt nuttig in de biologische tuinbouw voor de bestrijding van valse meeldauw en aantastingen door bladluizen of knaagdieren. Laat 1 kg blad een paar dagen weken in 10 liter water en spuit met mate. U kunt hem ook in een boomgaard planten, waar hij vogels aantrekt die op insecten jagen.