Aubergine: ziekten en plagen

De valse meeldauw

Beschrijving

Valse meeldauw is een schimmelziekte die wordt veroorzaakt door de schimmel Phytophthora parasitica die zich vooral tijdens vochtige jaren ontwikkelt. De schimmel overwintert en de ziekte verspreidt zich via sporen die door regen en wind worden meegevoerd.

Symptomen

Op de bovenzijde van de bladeren verschijnen geelwitte vlekken. Ze worden groter als er voldoende vocht aanwezig blijft. Aan de onderzijde ontstaat een wit, soms grijs-violet viltig laagje of dons. De uiteinden van de bladeren sterven uiteindelijk af.

Preventie

• Plant niet te dicht op elkaar, zodat de aubergineplanten goed kunnen luchten.
• Geef geen water via beregening, maar geef bij voorkeur water aan de voet van de plant.
• Pas een goede vruchtwisseling toe
• Besproei elke 15 dagen met afkooksel van heermoes, verdund tot 20%, of met zuiveringszout (3 tot 10 gram per liter water)

Natuurlijke behandelingen

• Verwijder zieke planten door ze te verbranden, evenals de op de bodem gevallen resten.
• Besproeien met Bordeauxse pap remt de ziekte af.

De echte meeldauw

Beschrijving

De schimmel Leveillula taurica veroorzaakt echte meeldauw bij aubergines, een ziekte die wordt verspreid door regen en wind, die de sporen meenemen. De schimmel tast de bovengrondse delen van de plant aan en begint bij de grondstandige bladeren. Hij kan zich bij droog weer ontwikkelen.

Symptomen

Er verschijnen kleine witte vlekjes op de bladeren, waarna de schimmel de onder- en bovenzijde van de bladeren bedekt met een wit myceliumvilt. De bladeren verdrogen voortijdig.

De eerste tekenen van een aantasting door echte meeldauw zijn kleine witte vlekjes die op de bladeren verschijnen

Preventie

• Plant niet te dicht op elkaar, zodat er een goede luchtcirculatie tussen de planten is.
• Kies resistente variëteiten
• Vermijd een te stikstofrijke bemesting
• Geef geen water via beregening

Natuurlijke behandelingen

• Verwijder de aangetaste delen zorgvuldig
• Behandel met een 20% verdunde verneveling met afkooksel van heermoes.

Verticilliumziekte of verticilliumverwelking

Beschrijving

Verticilliumverwelking is een ziekte waarvoor groenteplanten uit de Nachtschadefamilie (Solanaceae) zeer gevoelig zijn. De ziekte wordt veroorzaakt door de schimmel Verticillium dahliae. Omdat deze schimmel het vaatstelsel van de plant aantast, stroomt de sapstroom niet meer. Het is vooral een voorjaarsziekte die optreedt tijdens de vruchtvorming bij vochtig weer.

Symptomen

De grondstandige bladeren worden slap en verwelken, waarna ze geel worden, vaak aan slechts één kant van de hoofdnerf. Vervolgens verkleuren ze beige tot bruin voordat ze volledig necrotisch worden. Ze blijven aan de stengel vastzitten.

Preventie

• Pas een goede vruchtwisseling toe
• Zorg voor een goede drainage van de bodem
• Vernevel preventief een afkooksel van heermoes of knoflook
• Vermijd een teveel aan stikstofrijke meststof
• Verwijder alle gewasresten, inclusief onkruid, zorgvuldig uit de bodem

Natuurlijke behandelingen

• Verwijder aangetaste planten systematisch en verbrand ze.
• Desinfecteer het gereedschap dat met aangetaste planten in contact is geweest grondig.

Alternaria of zwartrot

Beschrijving

Ook alternariose is een ziekte die door een schimmel wordt veroorzaakt, meer bepaald door Alternaria dauci. Deze schimmel ontwikkelt zich bij warm en vochtig weer tussen april en oktober. De schimmel overleeft de hele winter in het plantenafval in de bodem en kan 6 tot 7 jaar overleven.

Symptomen

Op de bladeren ontstaan ronde, eerst bruine en daarna zwarte vlekken. Afhankelijk van het weer drogen de weefsels uit of gaan ze rotten. Uiteindelijk vallen de bladeren af. Ook de vruchten worden aangetast: er verschijnen ronde, zwarte vlekken. Deze worden steeds groter en verdiepen zich.

Preventie

• Zet de planten voldoende uit elkaar voor een betere luchtcirculatie
• Pas vruchtwisseling goed toe
• Plant aubergines niet naast tomaten en aardappelen, die eveneens gevoelig zijn voor alternariose
• Geef geen water via beregening, maar geef liever water aan de voet van de plant
• Vernevel elke 5 dagen gedurende 10 dagen een afkooksel van paardenstaart of knoflook.

Natuurlijke behandelingen

• Verwijder zieke aubergineplanten zorgvuldig en verbrand ze
• Verzamel het plantenafval dat op de bodem is achtergebleven en vernietig het.

Grauwe schimmel of botrytis

Beschrijving

Grauwe schimmel is een schimmelziekte die wordt veroorzaakt door de schimmel Botrytis cinerea. De ziekte ontwikkelt zich bij een hoge luchtvochtigheid en weinig licht, vaak in de kas. Ook zwakke planten worden aangetast.

Symptomen

Op de aangetaste delen, stengels, bloemen, bladstelen en vruchten, ontwikkelt zich een grijze schimmellaag. De weefsels sterven af en op de bladeren en vruchten, die afsterven, verschijnen grote roodbruine vlekken.

Preventie

• Vermijd een te stikstofrijke bemesting
• Zorg voor een goede losgemaakte bodem
• Geef geen water door beregening
• Plant knoflook tussen de aubergineplanten
• Vernevel afkooksel van heermoes

Natuurlijke bestrijding

• Verwijder alle aangetaste planten en verbrand ze

Anthracnose bij fruiten

Beschrijving

Anthracnose van de vruchten wordt veroorzaakt door de schimmel Colletotrichum melongena en bevorderd door vochtig weer.

Symptomen

Er verschijnen kleine cilindervormige letsels op de bladeren en ronde zwarte vlekken op de vruchten. De bladeren verwelken en de vruchten rotten.

Preventie

• Plantenresten van de bodem verwijderen
• Vernevelen met een afkooksel van heermoes

natuurlijke behandelingen

• Aangetaste vruchten systematisch verwijderen

Cercosporiose

Beschrijving

De cercosporose is een cryptogame ziekte die wordt veroorzaakt door de schimmel Cercospora melongenae en wordt bevorderd door hoge temperaturen in combinatie met vocht op de bladeren.

Symptomen

Op de bladeren verschijnen ronde, bruine vlekken met een enigszins gelige halo. Geleidelijk breiden de vlekken zich uit en worden de bladeren geel en necrotisch.

Bruine vlekken die soms omgeven zijn door een gelige halo zijn kenmerkend voor cercosporose

Preventie

• Geen water geven via beregening
• Verzamel na de oogst alle plantenresten aan de voet van de aubergines

Natuurlijke behandelingen

• Verwijder de besmette planten en verbrand ze

Plagen van aubergines

Verschillende plagen of insecten kunnen aubergines aantasten. Allereerst zijn er bladluizen, die zich van de ene plantensoort naar de andere kunnen verplaatsen. Deze zuigende en stekende insecten voeden zich met het sap uit de bladeren.

Bladluizen aan de onderkant van auberginebladeren

Op zichzelf vormen ze geen echt gevaar voor de plant, maar ze kunnen wel de ontwikkeling van roetdauw bevorderen. Andere plagen komen vrij regelmatig voor op aubergines:

Rode spint

Beschrijving

Rode spint is moeilijk te zien en bestaat uit mijten, spintmijten, die verschijnen bij warm en droog voorjaarweer. Ze zuigen het sap uit de planten die ze aantasten. Meestal zitten ze aan de onderkant van de bladeren.

Symptomen

De bladeren worden bedekt met kleine gele puntjes en verkleuren vervolgens zilverachtig. Andere bladeren kunnen gaatjes krijgen of verwelken. Tussen de bladeren verschijnen zeer fijne webben.

Preventie

• Besproei het loof licht maar regelmatig als het erg droog is. Mulch de bodem om een bepaalde vochtigheid te behouden
• Spuit afkooksel van heermoes of brandnetelgier
• Beperk meststoffen die te rijk zijn aan stikstof
• Bevorder natuurlijke vijanden zoals gaasvliegen of oorwormen

Natuurlijke behandelingen

• Spuit etherische olie van rozemarijn, verdund in water
• Breng verdund knoflookafkooksel van 30% aan op de plant
• Knip de aangetaste bladeren af en verbrand ze.

De mineervlieg

Beschrijving

Deze mineervliegen zijn larven van vliegen die gangen graven in het loof van aubergines. Het leggen van de eieren vindt plaats in het voorjaar bij zacht weer. Zodra de larven voldoende voedsel hebben opgenomen, veranderen ze in een pop en vervolgens in een volwassen insect. En de cyclus begint opnieuw…

Symptomen

De bladeren zijn bedekt met witte of grijsbruine strepen. Uiteindelijk krullen de bladeren om, worden ze bruin en vallen ze af.

De larven van mineervliegen graven gangen in de bladeren

Preventie

• Pas vruchtwisseling toe
• Ruim plantenresten op de bodem en onkruid op
• Verwijder aangetaste bladeren zodra de eerste gangen verschijnen

Natuurlijke behandelingen

• Spuit een afkooksel van boerenwormkruid

De coloradokever

Beschrijving

De volwassen kevers en larven van de Leptinotarsa decemlineata eten de bladeren en kunnen in 2 of 3 dagen het volledige bladoppervlak van een aubergine kaalvreten. Eind september overwinteren coloradokevers in de bodem, op een diepte van 10 tot 15 cm. Ze tasten alleen nachtschadeachtigen aan.

Symptomen

De bladeren worden opgegeten en soms blijven alleen de nerven over

Preventie

• Pas vruchtwisseling toe
• Plant bonen of knoflook in de buurt van aubergines, want dit zijn uitstekende repellenten tegen coloradokevers

Natuurlijke behandelingen

• Spuit brandnetelgier, mierikswortelgier of boerenwormkruidgier
• Raap volwassen coloradokevers en larven met de hand op