Waterplanten zijn perfect om een vijver te beplanten. Hoewel ze een onmiskenbare decoratieve rol spelen in een vijver, zijn ze ook een doeltreffend middel om een evenwichtig ecosysteem in stand te houden. Ze zorgen voor filtering en dragen bij aan de helderheid en kwaliteit van het water door de pH-waarde en het gehalte aan mineralen weer in balans te brengen. Drijfplanten zoals waterlelies en fonteinkruid staan in het midden en op het water, terwijl zuurstofplanten zoals waterpest en vederkruid onder water blijven en een essentiële rol spelen bij de zuurstofvoorziening van het water. Ontdek wanneer en hoe je waterplanten plant met onze technieken en adviezen!

Welke planten voor welk gebruik?

De water- en semi-aquatische flora is zeer gevarieerd. Controleer vóór je aankoop de winterhardheid van je waterplanten en kijk of ze geschikt zijn voor het plaatselijke klimaat. Waterplanten zijn interessant vanwege hun luchtzuiverende en zuurstofleverende eigenschappen. Toch hebben ze verschillende behoeften en vervullen ze niet allemaal dezelfde rol. We onderscheiden :

  • Drijfplanten drijven op het wateroppervlak en wortelen in de modder. Met hun bloemen die boven het water uitsteken en hun grote bladeren, zorgen ze tijdens hoge temperaturen voor schaduw langs de oevers en bieden ze een schuilplaats aan de dieren in de vijver. Voorbeelden zijn : waterlelie, fonteinkruid, waternoot (Trapa natans), Orontium aquaticum, Aponogeton distachyos…
  • Ondergedoken planten groeien volledig onder water. Ze worden ook zuurstofplanten genoemd, omdat ze zuurstof produceren en stikstof en fosfor kunnen opnemen. Ze hebben dus een zuiverende werking, wat belangrijk is voor het leven in de vijver. Ze concurreren met groene algen en dragen zo bij aan helderder water. Ze vormen snel dichte pollen (soms woekerend) die talrijke schuilplaatsen voor vissen bieden. Als de omvang van je vijver het toelaat, raden we je aan om twee tot drie soorten ondergedoken planten te planten. Zo varieer je het blad en zorg je het hele jaar door voor een maximale zuurstofvoorziening. Voorbeelden zijn : Myriophyllum aquaticum en Myriophyllum spicatum, Elodea canadensis, Ceratophyllum…
Verschillende soorten waterplanten
Drijfplanten (Nymphaea alba), emergente planten (Pontederia cordata) en ondergedoken planten (Ceratophyllum demersum)

Wanneer planten?

Waterplanten plant je bij voorkeur in het voorjaar, van maart tot juni. Zo kunnen ze zich vóór de zomer stevig vestigen. In de zomer spelen de planten een belangrijke rol in het ecosysteem van de vijver, onder meer bij de filtering en zuurstofvoorziening. In deze periode komt ook de biologische activiteit in de vijver weer op gang, waardoor nieuwe planten minder stress veroorzaken voor het bestaande ecosysteem. Plant waterplanten altijd minstens 4 tot 6 weken nadat je een nieuwe vijver met water hebt gevuld, zodat het CO2-gehalte in het water voldoende hoog is.

Op welke diepte planten?

Je moet planten onderdompelen op de aanbevolen diepte die voor elke plant geldt. Of het nu om een drijfplant, een ondergedoken zuurstofplant of een emergente plant gaat: elke plant heeft een plek nodig die het beste bij hem past. Sommige planten groeien goed in ondiepe zones, terwijl andere zich vestigen onder 1,50 m water.

  • Drijfplanten zoals de waterhyacint en de waterlelie groeien in het midden van de vijver en op het water. Ze hebben een wisselende waterdiepte nodig, van 20 tot 90 cm. Om vrij aan het wateroppervlak te kunnen drijven, moeten ze op de bodem van de vijver wortelen. Sommige planten, zoals de waternoot, leg je echter eenvoudig op het wateroppervlak zonder dat je ze in de bodem hoeft te planten.
  • Zuurstofplanten zoals vederkruid en hoornblad staan volledig onder water en bevinden zich meestal op de bodem van de vijver, onder 30 tot 150 cm water.
  • Emergente of semi-aquatische planten zoals de gele lis, het waterdrieblad of het pijlkruid, moet je zo planten dat de wortels onder water staan, terwijl de rest van de plant boven het water uitkomt. Ze groeien vaak in de ondiepe zones van de vijver, onder 5 cm tot 30 cm water.
Waterplanten

Hoe plant je waterplanten in een vijver?

  • Gebruik waar mogelijk plantmanden die speciaal voor waterplanten zijn ontworpen. Waterplanten groeien optimaal als je ze in geschikte bakken plant. 
  • Bekleed de manden met jute, zodat het water kan circuleren en het substraat niet in de vijver terechtkomt.
  • Vul de plantmand met  speciale potgrond voor waterplanten Deze potgrond is zwaarder en verspreidt zich minder snel in het water. Gebruik geen gewone potgrond voor tuinplanten, want die is te rijk en bevordert de groei van algen. 
  • Zet de plant in de mand en zorg ervoor dat de wortels goed uitgespreid zijn of de wortelstokken stevig vastzitten. Vul de ruimte rond de wortels met substraat, zodat er voldoende ruimte overblijft voor de plant om te groeien.
  • Dek het substraat daarna af met een laag grind, stenen of kiezels. Zo verzwaar je de mand, houd je het substraat op zijn plaats en voorkom je dat vissen in de grond woelen en de planten lostrekken. Bovendien helpt dit planten met weinig wortels om beter vast te groeien.
  • Dompel de mand voorzichtig onder in een ondiep gedeelte van de vijver.
  • Zet de plant na twee of drie dagen acclimatiseren op de definitieve plek en op de aangegeven diepte.
Waterplanten in een vijver planten, in geperforeerde en ondergedompelde potten
Waterplanten in geperforeerde manden

Benodigd materiaal

  • Speciale potten voor waterplanten of geperforeerde plantmanden
  • Speciale potgrond voor waterplanten
  • Jute
  • Grind of kiezels om het substraat in de potten af te dekken, zodat de potgrond op zijn plaats blijft