Elodea canadensis - Brede waterpest

Elodea canadensis, de Canadese waterpest of gewoon waterpest, is een eersteklas zuurstofproducerende vaste waterplant die zeer winterhard is, en geschikt is voor vijvers. De plant heeft lange, dunne, volledig ondergedompelde stengels, met uitzondering van de kleine witte bloemetjes die aan het wateroppervlak bloeien en via een dun steeltje met de plant verbonden zijn. De stengels dragen kleine, doorschijnende blaadjes in licht- tot donkergroen. De witte bloei is onopvallend. Dit is een invasieve plant waarvan de groei goed in de gaten gehouden moet worden.

De Canadese waterpest is een eenzaadlobbige waterplant uit de waterkaardefamilie (Hydrocharitaceae). De herkomst ligt in Noord-Amerika. De plant wordt vaak genoemd en gebruikt als aquariumplant. Het is belangrijk om voorzichtig te zijn met het gebruik ervan, omdat het in de natuur voor bepaalde onevenwichten kan zorgen. De introductie van deze plant in Europese waterwegen en andere delen van de wereld, gevolgd door die van de Smalle waterpest (*Elodea nuttallii*), veroorzaakt soms fatale alkalose bij vissen door de ongecontroleerde woekering van waterpest. Van een bewuste verspreiding in aquaria is het overgegaan op een ongecontroleerde verspreiding in natuurlijke gebieden.

Het is een tweehuizige soort, wat betekent dat er mannelijke en vrouwelijke planten zijn. In Europa komen alleen vrouwelijke exemplaren voor. De dunne, lange stengels van meerdere meters hebben bladeren die in kransen van drie staan. Deze blaadjes zijn klein, zittend, dun (2 tot 3 mm breed), licht- tot donkergroen van kleur en aan de onderkant lichter. Ze produceren eindknoppen die op de bodem overwinteren en in het voorjaar nieuwe stengels vormen. De bloemen zijn onopvallend.

Waterpest is winterhard, tot minstens -15°C. Het is nodig om de plant te verzwaren om hem op een specifieke plek in de vijver te plaatsen. De breekbare stengels zorgen ervoor dat delen van de plant zich op andere plekken in de vijver kunnen vestigen. Het is ook mogelijk om de plant in een vijvermand of op de bodem van een natuurlijke vijver te planten. Plaats de plant dan onder 30 tot 150 cm water. De Canadese waterpest verdraagt vrijwel alle standplaatsen, maar produceert meer zuurstof bij veel licht. Het is essentieel om de groei van deze planten te beperken door regelmatig het overschot te verwijderen. Knip de planten gedurende de hele zomer regelmatig terug en snoei ze in het najaar rigoureus, tot ongeveer 30 cm van de basis.

Wanneer de grootte van de vijver het toelaat, is het aan te raden om twee tot drie soorten onderwaterplanten te plaatsen om te variëren in loof. Combineer Canadese waterpest met Gekroesde waterpest (*Lagarosiphon major*) of Dichte waterpest (*Egeria densa*), die minder invasief zijn dan de eerste. Waterpest is een belangrijk onderdeel van het ecosysteem van meren in Noord-Amerika, waar het een habitat biedt aan veel waterinvertebraten en dekking voor jonge vissen en amfibieën. Waterdieren, met name eenden, maar ook bevers en muskusratten, eten ervan. Voor een goede zuurstofvoorziening en waterzuivering in de vijver kunt u ook soorten gebruiken zoals Hoornblad (*Ceratophyllum*), Watercrassula (*Crassula*), Lidsteng (*Hippuris*), Aarvederkruid (*Myriophyllum*) en Krabbenscheer (*Stratiotes aloides*).

Elodea canadensis wordt in de keuken gebruikt. De bladeren worden vaak in de biologie gebruikt om de eenvoud van de cellulaire organisatie waar te nemen. De term 'elodea' komt van het Griekse 'helôdês', wat 'van de moerassen' betekent.