Cistus combineren

In een tuin aan zee

Sommige cistussen groeien spontaan aan de Middellandse Zeekust. Ze zijn dus niet bang voor zeewind en kunnen daar heel goed tegen! In een tuin aan zee passen de Cistus x purpureus met hun dieproze bloemen en Cistus skanbergii met hun overvloed aan kleine zachtroze bloemen bijzonder goed bij de Lavatera maritima en de Convolvulus cneorum, een zilverkleurige bodembedekker met zuiver witte bloemen. Deze cistussen groeien bossig: de purperen cistus wordt 1 m hoog en breed, terwijl de Cistus skanbergii iets compacter en breder wordt en een mooie dichte groeiwijze heeft. De Japanse kardinaalsmuts Euonymus japonicus ‘Président Gauthier’, een groenblijvende heester met lichtgroen, crèmekleurig bont blad, kan deze border structuur geven en de intens blauwe bloei van juli tot november van de Ceratostigma willmottianum ‘Forest Blue’ benadrukken. De palm Washingtonia filifera komt op de achtergrond te staan, waar hij met zijn hoge silhouet boven alles uitrijst en de maritieme sfeer van de tuin versterkt.

Cistus x purpureus en Cistus skanbergii in bloei in het voorjaar, Lavatera maritima in bloei van juni tot oktober, Convolvulus cneorum in bloei van april tot augustus, Euonymus japonicus ‘Président Gauthier’ en Ceratostigma willmottianum ‘Forest Blue’, die bloeit van juli tot november

In een droge tuin op grind

De rotstuin is natuurlijk de ideale plek om allerlei cistussoorten te planten. Plantvakken liggen bij voorkeur wat hoger om voor drainage te zorgen en worden bedekt met grind als mulch. De Cistus argenteus ‘Peggy Sammons’ fleurt de tuin op met zijn mooie zachtroze bloemen met gouden meeldraden, die zich van mei tot juni elke dag vernieuwen. Deze struik met bossige groeiwijze wordt 1,20 m hoog en draagt kleine, groenblijvende bladeren. Geef hem goed doorlatende grond en je hoeft hem vrijwel niet te onderhouden, behalve als je een compacte groeiwijze wilt behouden door hem aan het begin van het najaar licht terug te snoeien. Combineer hem met het zilverkleurige loof van de alsem Artemisia arborescens ‘Little Mice’, rozemarijn, heiligenbloem, lavendel en Perovskia. Deze tuin met mediterrane uitstraling blijft het hele jaar aantrekkelijk en is bovendien heel gemakkelijk in onderhoud!

Met de klok mee: grindtuin met de blauwe bloei van Perovskia, Cistus argenteus ‘Peggy Sammons’ in bloei van mei tot juni, grijs loof van Artemisia arborescens ‘Little Mice’, rozemarijn, heiligenbloem en lavendel

In een allelopathische tuin

Allelopathische planten hebben de bijzondere eigenschap biochemische stoffen te produceren die de kieming en/of de groei van andere planten remmen. Als je de bodem onder en rondom deze planten bekijkt, zie je vrijwel geen onkruid, zoals we dat gewoonlijk noemen. Een allelopathische tuin vraagt dan ook vrijwel geen onderhoud zodra de planten volgroeid zijn. Cistussoorten behoren tot deze categorie planten. Hier combineren we ze met andere planten die dezelfde eigenschap hebben en dezelfde teeltomstandigheden verdragen. We combineren Cistus creticus, felroze, met Cistus (x) loretii, zuiver wit met een hart dat paars gespikkeld is, die beide van april tot juni bloeien, met het duizendblad ‘Heinrich Vogeler’, met mooie kleine witte bloemboeketten van juni tot september, en met Centaurea bella. Vervolgens neemt Ballota pseudodictamnus, met zijn zachte, grijze loof en mooie roze bloeiwijzen van juli tot september, het over, samen met de kerrieplant: Helichrysum italicum. De Myrtus communis ‘Tarentina’ vormt de basis van de samenstelling: deze zeer aromatische groenblijvende heester groeit vrij langzaam tot iets meer dan 1,50 m en bloeit eveneens van juli tot september.

Van april tot juni: Cistus creticus, felroze, en Cistus (x) loretii, zuiver wit met een hart dat paars gespikkeld is, het zachte loof van Ballota pseudodictamnus, Helichrysum italicum en Myrtus communis ‘Tarentina’

In een bijenvriendelijke tuin

Lok bijen naar de tuin om de biodiversiteit te bevorderen! Blootgesteld aan pesticiden, hoornaars die dankzij de mondialisering hun jachtgebied over de hele planeet uitbreiden (misschien toch niet tot aan de polen…), het verdwijnen van hun leefgebied en monoculturen, hebben bijen en bestuivende insecten allerlei hulp nodig van tuiniers. Als je bang voor ze bent (ten onrechte, want ze zijn doorgaans niet agressief), reserveer dan een klein, rustig hoekje van de tuin voor ze, een beetje afgezonderd. Cistus wordt zeer gewaardeerd door bijen: combineer bijvoorbeeld de prachtige rotsroos Cistus salviifolius die van april tot juni een overvloed aan kleine witte bloemen ontvouwt, of de rotsroos Cistus pulverulentus met de winterkamperfoelie Lonicera fragrantissima die bijen van december tot maart verwent, wanneer de meeste andere bloemen ontbreken. Ook de Choisya ternata of Mexicaanse oranjebloesem is aantrekkelijk voor bijen. De bloemen geuren heerlijk en verschijnen in het voorjaar, vaak gevolgd door een tweede bloei in september. En plant natuurlijk ook de onmisbare lavendel en Russische salie, zoals Lavandula intermedia ‘Dutch group’ en Perovskia atriplicifolia ‘Blue Steel’. Uiteindelijk zul je jaloers worden op de bijen om dit bloemrijke hoekje en in volmaakte harmonie met ze leven!

In het voorjaar: witte bloemen van Cistus salviifolius en felroze bloemen van Cistus pulverulentus.  Bloemen van Lonicera fragrantissima van december tot maart, bloemen van Choisya ternata in het voorjaar. Perovskia en lavendel bloeien de hele zomer

Onder het bladerdak

Een droge bosbodem beplanten kan soms best ingewikkeld zijn: schaduw, wortelconcurrentie… Hoewel cistussen over het algemeen het liefst volop van de zon genieten, zijn er ook soorten die wat meer schaduw verdragen en verwilderend groeien in lichte bosbodems van bijvoorbeeld dennenbossen of eikenbossen. Zo gedijt Cistus salviifolius goed in dit soort omstandigheden. Hij bloeit van april tot juni en heeft een vrij brede groeiwijze, met een hoogte van 90 cm en een breedte van iets meer dan 1 m. Zijn ruwe, donkergroene bladeren zijn wintergroen. Ook Acanthus mollis, met zijn sierlijke groeiwijze, gedijt op dezelfde plekken, samen met loodkruid Ceratostigma plumbaginoïdes, dat van augustus tot oktober prachtig intensblauw bloeit. En om een kale bosbodem aan te vullen, laat je de winteririssen Iris unguicularis verwilderen. Zij fleuren de winter op met hun lange bloei in lila en geel, van januari tot maart!

Droge bosbodem. Onderaan: Acanthus mollis. Rechtsboven: Cistus salviifolius. Linksonder van links naar rechts: bloemen van Ceratostigma plumbaginoïdes van augustus tot oktober en bloemen van Iris unguicularis in de winter

In een tuin met zure bodem

Cistussoorten kunnen afhankelijk van de gekozen soorten en variëteiten een zeer uiteenlopende tolerantie voor kalk hebben. Zo behoren Cistus ladanifer en Cistus creticus tot de zuurminnende cistussoorten, die de voorkeur geven aan zure grond. De Cistus ladanifer heeft grote witte bloemen met paarsbruine vlekken en bloeit in april-mei, terwijl de rotsroos de voorkeur geeft aan neutrale tot zure grond en van mei tot juni zijn grote, felroze bloemkronen ontvouwt. Ze combineren prachtig met Erica mediterranea, een prachtige mediterrane heide met een onvergelijkbare roze bloei van januari tot maart, en met kuiflavendel – Lavandula stoechas – die voor een goede ontwikkeling uitsluitend zure grond verdragen.

Cistus ladanifer en Cistus creticus in bloei in het voorjaar, Erica mediterranea in bloei van januari tot maart en de zomerbloei van Lavandula stoechas

Op een talud: Halimium, verwanten van de zonneroosjes

De Halimiums zijn verwanten van de zonneroosjes, waartoe sommige ervan zijn gerekend. Ze zijn interessant vanwege hun vergelijkbare teeltwijze en vooral vanwege hun stralende goudgele of witte bloei. Ze kunnen als bodembedekker op een talud worden geplant:

•  Halimium ‘April Sun’, een compacte, wintergroene halfheester van 45 cm in alle richtingen, die in het voorjaar en de zomer bloeit
• Halimium ‘April Snow’, met dezelfde afmetingen en witte bloemen met een helder geel hart
• Halimium commutatum, iets hoger en breder dan de voorgaande soorten, bloeiend van maart tot mei.

Op de hellingen van dit talud of in een droge rotstuin combineren ze mooi met Teucrium lucidrys, een fraaie, kleine wintergroene halfheester met paarsroze bloemen, de kruipende rozemarijn Rosmarinus officinalis ‘Prostratus’ en de ijsbloemen Delosperma, die de hele zomer bloeien.

Begroeid talud, witte bloemen van Halimium ‘April Snow’ en gele bloemen van Halimium ‘April Sun’. Onderaan van links naar rechts: Rosmarinus officinalis ‘Prostratus’ en zomerse bloei van Delosperma ‘Wheels of Wonder White’