Opuntia sulfurea - Schijfcactus

De Opuntia sulfurea, ook wel Opuntia sulphurea genoemd, is een gewilde plant onder cactusverzamelaars. Het is een variëteit van schijfcactus die je herkent aan het karakteristieke uiterlijk van zijn schijfstammen (cladodiën): langwerpig ovaal van vorm, zeer dik, met een reliëfachtig, gewafeld patroon waaruit lange, rood geringde doornen en gekartelde randen tevoorschijn komen. De zwavelgele voorjaarsbloei is onmiskenbaar charmant. De plant is min of meer uitgespreid, goed vertakt, heeft een gemiddelde groeikracht en is gemakkelijk te kweken op een zonnige standplaats in elke zeer drainerende, arme, rotsachtige en droge grond. Hij kan in de vollegrond in onze streken die niet te koud en niet te vochtig zijn in de winter. Hij maakt ook veel indruk in een pot op het terras, maar plaats hem wel uit de looproute!

De Opuntia sulphurea, een naaste verwant van de Barbarijse vijg (Opuntia ficus-indica), is een vetplant zonder echte bladeren uit de cactusfamilie. Deze botanische soort is afkomstig uit de droge gebieden van Noord-Argentinië. Hij vormt een struik die breder is dan hoog: een volwassen exemplaar bereikt ongeveer 40-50 cm hoogte en kan zich zijwaarts uitbreiden tot gemiddeld 1,50 m. De afmetingen zijn uiteraard kleiner in een pot. De groei is gemiddeld snel, waarbij de plant van het voorjaar tot het najaar 1 of 2 generaties nieuwe schijfstammen per jaar produceert. De vegetatie bestaat uit schijfstammen of cladodiën die als het ware op elkaar gestapeld zijn. Ze meten tot 10-15 cm breed en 30 cm lang, met een dikte van 3 tot 7 cm, en zijn omgekeerd eivormig tot langwerpig van vorm, zeer vlezig. De basis van de plant verhout met de leeftijd en vormt als het ware een zeer korte stam. Het groene oppervlak van de schijfstammen is bedekt met uitstulpingen met witgrijze areolen, bezet met minuscule maar venijnige, transparante stekeltjes (glochiden), waaruit bundels witte doornen tevoorschijn komen. Deze kunnen tot 10 cm lang worden en zijn onregelmatig roodbruin geringd. Op jonge schijfstammen verschijnen atrofische, vlezige en gebogen blaadjes die snel verdwijnen ten gunste van de glochiden en doornen. De bloei vindt plaats van eind mei tot eind juli, vroeger of later afhankelijk van het klimaat. Verschillende bloemen verschijnen aan de rand van de schijfstammen, vooral naar het uiteinde toe. De ronde bekerbloemen, 4 cm breed, bestaan uit zwavelgele, glanzende bloemblaadjes met een fijne, licht doorschijnende textuur. In een gunstig klimaat maken ze plaats voor kleine, langwerpig peervormige vruchten die bij rijpheid roodachtig worden.

Deze verrassende schijfcactus is winterhard tot -10°C zonder bescherming, maar dan wel in perfect drainerende, steenachtige, rotsachtige of zanderige grond: hij moet absoluut worden geplant in een droge rotstuin of op een droge talud, vooral in onze warme en droge streken in de zomer. Hij structureert van nature exotische of moderne decoraties, gecombineerd met winterharde agaven, Nolina's en boomvormige Euphorbia's. In een koud en vochtig klimaat kun je hem zonder problemen in een pot kweken, zodat je hem in de winter kunt beschermen in een koude kas of een onverwarmde serre, bijna droog gehouden.

Let op, de Opuntia is misschien een 'taaie rakker', maar zijn schijfstammen zijn bijzonder breekbaar! Is er een schijfstam gevallen tijdens transport of verplaatsing? Geen zorgen, dit is juist hoe deze veroveraar zich in de natuur verspreidt: elke schijfstam die op de grond valt, kan namelijk een hele nieuwe plant genereren! Dit is een mooie kans om een nieuwe Opuntia te krijgen: laat de schijfstam simpelweg een paar dagen aan de lucht liggen, zodat het weefsel kan herstellen. Plant deze schijfstam vervolgens verticaal, met 1/3 van het oppervlak onder de grond, in een goed drainerende pot met een mengsel van zand en potgrond. Zet hem in de zon, geef water als je eraan denkt, hij groeit vanzelf!