Opuntia engelmannii rastrera - Schijfcactus

De Opuntia engelmannii var. rastrera is een krachtige en bijzonder winterharde schijfcactus die zich kan aanpassen aan bijna alle klimaten, ook in bergachtige streken. Deze variëteit vormt een laag en zeer uitgestrekt struikje, waarvan de hoogte niet meer dan drie 'schijven' bedraagt. Deze schijven zijn dik en rond, gewapend met scherpe doorns, en nemen vaak een hartvorm aan. De voorjaarsbloei is betoverend, met grote, komvormige bloemen in zachtgeel of bleekroze die verwelken in een prachtige oranje tint. Daarna volgen ronde, paarse vruchten die eetbaar zijn, mits je eerst hun beruchte, bijna onzichtbare haakdoorns (glochiden) zorgvuldig verwijdert. Winterharde schijfcactussen worden buiten gekweekt, in de volle grond en weg van paden, zodat ze ongeremd hun karakter kunnen tonen: dat van de woestijnlandschappen van Noord-Amerika.

De Opuntia engelmannii, een naaste verwant van de Barbarijse vijg (Opuntia ficus-indica), is een vetplant zonder echte bladeren uit de cactusfamilie. Deze botanische soort is oorspronkelijk afkomstig uit de droge streken van Mexico. De variëteit 'rastrera' onderscheidt zich onder andere door een bijna kruipende groeiwijze. Een volwassen exemplaar wordt niet hoger dan 60 cm, maar breidt zich zijwaarts uit over minstens 2 meter. De groei is snel; de plant produceert van het voorjaar tot het najaar 1 of 2 nieuwe schijven per jaar. De plant bestaat uit deze schijven of cladodes die als het ware op elkaar gestapeld zijn. Ze zijn afgeplat, vlezig en dik. De basis verhout met de leeftijd en de plant kan goed tegen wind en het gewicht van sneeuw. Het grijsgroene oppervlak is rijkelijk bezet met grote ivoorkleurige doorns, die na verloop van tijd goudbruin worden, en met minuscule haakdoorns (glochiden), verzameld in kleine ronde bundeltjes. Deze zijn zeer gevaarlijk bij het hanteren. De bloei vindt overvloedig plaats in mei-juni. Verschillende bloemen verschijnen aan de rand van de schijven, vooral naar de uiteinden toe. Hun kleur varieert van geel tot roos, maar ze verwelken allemaal naar oranje. De komvormige bloemen bestaan uit bloemblaadjes met een fijne, licht doorschijnende textuur. Ze maken plaats voor bolronde vruchten, rijkelijk bedekt met glochiden, die bij rijpheid een violet-paarse kleur hebben. Hoewel eetbaar, zijn ze minder smakelijk dan die van de Barbarijse vijg.

Te kweken in bijna alle streken, is deze verrassende cactus winterhard tot -20°C zonder bescherming, mits in perfect doorlatende, steenachtige, rotsachtige of zanderige grond. Hij structureert van nature exotische of moderne decoraties, in een grote rotstuin, op een droge helling of aan de rand van een droge tuin. Hij kan ook worden gebruikt om een defensieve haag te versterken, die daardoor extreem afschrikwekkend wordt. Hij past perfect tussen winterharde agaven, Nolina's en boomvormige wolfsmelk. Combineer hem met redelijk winterharde zuilcactussen zoals Cleistocactus strausii of Cylindropuntia imbricata. Het is raadzaam hem uit de buurt van looproutes en kinderen te plaatsen vanwege zijn gevreesde doorns.