Agave stricta - Egeltjesplant

De Agave stricta is een botanische soort met een bijna onwerkelijk geometrisch patroon en is zeer decoratief. Deze compacte agave vormt een bijna perfecte bol met een diameter van ongeveer vijftig centimeter. De bladeren zijn zeer fijn, van een mooie heldergroene kleur die soms een grijzeblauwe zweem heeft, en eindigen in een roodachtige tot grijsachtige stekel. Vanaf een leeftijd van 6 tot 8 jaar produceert de plant in de zomer een bloemstengel van meer dan 2 meter hoog, bedekt met kleine rode bloemen. Zeer goed bestand tegen droogte en volle zon, toont deze agave een goede winterhardheid (-12°C of lager) mits geplant in zeer drainerende grond.

Vroeger ingedeeld bij de Agavaceae, is het geslacht Agave in de moderne systematiek verplaatst naar de familie van de Aspergefamilie (Asparagaceae), waar het samen met vele andere geslachten staat die onze tuinen verfraaien (Yucca, Scilla, Ruscus, enz.). Rijk aan enkele honderden soorten afkomstig van het Amerikaanse continent, vormen Agaven compacte (12 cm) tot reusachtige (meer dan 3 m) rozetten, die op de grond staan of op een korte stam zijn geplaatst (toch nog 3 m bij de Agave decipiens...).
De Agave stricta is een wilde soort afkomstig uit het zuiden van Mexico, waar hij in de natuur groeit rond de stad Tehuacán, in de staat Puebla (op 200 km ten zuidoosten van Mexico-Stad). Deze vaste plant houdt bovenal van droogte en warmte, maar vreest de kou niet al te zeer. Groeiend op middelgrote hoogte, tussen 1300 en 1600 m, is hij in staat om in zeer drainerende grondomstandigheden droge vorst van ongeveer -12° tot -14°C te weerstaan, wat zijn aanplant in veel Nederlandse tuinen mogelijk maakt. Lijkend op de Agave striata, waarmee hij niet verward moet worden, is hij nog compacter dan deze, aangezien hij een diameter van 50 tot 60 cm niet zal overschrijden. De Agave stricta vormt een perfecte bol, bestaande uit bladeren van 30 tot 40 cm lang, die alle kanten op staan, zoals de stekels van een egel, vandaar zijn synoniem Agave hystrix (hystrix betekent stekelvarken in het Latijn). De rietvormige bladeren hebben een halvemaanvormige doorsnede en hun rand is fijn getand, terwijl hun oppervlak sterk gestreept is. Zoals bij de meeste soorten, worden ze bekroond door een geduchte stekel, zeer spits, 1 cm lang, roodachtig en later grijs van kleur. Hun opperhuid is meestal van een mooie heldergroene kleur, en bij sommige exemplaren kan deze licht naar een grijsblauwe tint neigen. De bladeren vertonen een lichte kromming die het visuele en esthetische effect van de rozet versterkt. De groei is vrij langzaam en de plant vormt weinig wortelopslag, maar mettertijd vormt hij toch een kleine kolonie van enkele "egels" die hem in staat stellen een breedte van een meter of meer te bedekken. Naast zijn opmerkelijke esthetiek, heeft deze Agave het voordeel dat hij vrij jong bloeit. De bloemstengel is spectaculair, hij is 2 tot 3 meter hoog; de bovenste helft bestaat uit een reusachtige aar gevormd door honderden kleine roodachtige bloemen. Deze natuurlijke kandelaar is van verre zichtbaar en trekt de aandacht in de tuin.

Makkelijk te kweken vanwege zijn geheel correcte winterhardheid, zal de egelagave een exotische touch kunnen brengen tot ver buiten de zonnige plekken in Nederland. Alleen de koude streken in het oosten en noorden zullen in de winter te onherbergzaam voor hem zijn, en dan moet hij in pot worden gekweekt om vorstvrij overwinterd te kunnen worden. Een nog compacter cultivar is beschikbaar, namelijk de Agave stricta 'Nana'. Overal elders kunt u deze prachtige Agave kweken in een rotssituatie, op een volle zon standplaats in grond verrijkt met zand en drainerend materiaal. Combineer hem met andere planten in dezelfde stijl, zoals de Hesperaloe, bijgenaamd Rode Yucca, met een prachtige rode bloei in de zomer. Om de vormen te variëren, voegt u aan uw scène een exemplaar van Opuntia engelmannii var. rastrera toe, een "schijfstam (cladodium)" die uiterst winterhard is en een weliswaar kortstondige, maar superbloei heeft.