Agave ovatifolia - Walvis Tong Agave

De Agave ovatifolia, veel minder bekend dan zijn neefje de Agave americana, overtreft deze echter ruimschoots in winterhardheid en kan wedijveren in schoonheid met zijn grote, grafische rozetten. Deze uitzonderlijke soort vormt een gigantische rozet, breder dan hoog, opgebouwd uit brede, vlezige, getande bladeren die in elkaar grijpen als de delen van een harnas. Ze zijn grijsblauw, maar lijken bijna wit door een zeer overvloedige waslaag. Verbazingwekkend in een strakke setting, spectaculair tegen een achtergrond van rotsen en blauwe lucht, structureert hij op natuurlijke wijze exotische, moderne en wilde tuindecors. Je kweekt hem in arme, steenachtige of zanderige grond, in de volle zon.

Oorspronkelijk afkomstig uit het bergmassief van de Sierra Madre Oriental, een uitloper van de Rocky Mountains in New Mexico en Texas, vestigt de Agave ovatifolia zich in de steenhellingen die vanaf de Mexicaanse toppen naar beneden stromen, tot op 2100 meter hoogte. Hij behoort tot de agavefamilie (Agavaceae). Deze soort is een van de meest tolerante voor vochtige kou. Extreem decoratief is de Agave ovatifolia vooral een botanische soort die aangepast is aan koude en halfwoestijnklimaten. Deze vaste vetplant heeft wortelstokken die uitlopers kunnen produceren, maar hij heeft bijna geen bovengrondse stengels. De plant bestaat uit een vijftigtal bladeren in een rozet, die bij volwassenheid 1 meter hoog en 2 meter breed is. De bladeren, breed en lancetvormig, zijn glad, stijf en zeer dik, van kleur grijsgroen-blauw tot bijna wit bij volwassenheid, en aan het uiteinde voorzien van grijze tot bruine stekels. Het uiteinde van elk blad heeft een scherpe doorn. Wanneer een rozet de respectabele leeftijd van 15 tot 20 jaar of zelfs meer bereikt, produceert hij een bloemstengel van 1,5 tot 2 meter hoog. Horizontaal vertakt draagt deze afgeplatte, bolvormige pluimen, 7 tot 10 cm breed, bestaande uit een myriade kleine geelgroene bloemen. Omschreven als monocarpisch sterft de plant na de bloei die enkele maanden duurt, maar niet voordat hij enkele kleine rozetten aan de zijkant heeft geproduceerd om zijn voortbestaan te verzekeren.

Te kweken in al onze streken, is deze agave winterhard tot -20°C. Hij vindt zijn plaats in een grote rotstuin of in een droge tuin. Zijn monumentale silhouet komt prachtig uit tegen een decor van stenen, bevolkt door enkele siergrassen, heel strak. Je kunt hem combineren met de schijfcactus (Opuntia ficus-indica), met de reuzenvenkel (Ferula communis), met redelijk winterharde cactussen (Cleistocactus strausii, Cylindropuntia imbricata) en met de Canarische slangenkruid (Echium spp.) in een mild klimaat. Deze soort, die weinig uitlopers maakt, is niet invasief.

Agave is een eetbare plant, waarvan in Mexico mescal wordt gemaakt, een alcoholische drank verkregen door fermentatie van het suikerrijke sap. Hij wordt ook gebruikt in de traditionele geneeskunde in Mexico, Brazilië en India en heeft bewezen schimmelwerende eigenschappen. De bloeiwijzen zijn zeer rijk aan nectar en stuifmeel en trekken talrijke bestuivende insecten aan.