Een Epimedium kiezen

Op basis van de hoogte

De elfenbloemen kunnen kruipend of opgaand groeien en zijn afhankelijk van de soorten en variëteiten min of meer groot. We kunnen drie categorieën onderscheiden op basis van hun hoogte:

Kleine elfenbloemen van minder dan 30 cm hoog

Tot de kleinste elfenbloemen, zeer nuttig als bodembedekkende planten om de lege ruimte aan de voorkant van borders op te vullen, behoren de Epimedium brachyrrhizum, de variëteiten van Epimedium youngianum ‘Merlin’, ‘Niveum’ en ‘Roseum’, de Epimedium rubrum en zijn variëteit ‘Galadriel’, die tapijten van 20 cm hoog vormen en ongeveer 30 cm breed worden. Enkele variëteiten van Epimedium grandiflorum, zoals ‘Purple Pixie’, ‘Shiho’ en ‘Akebono’, worden ongeveer 20 tot 25 cm hoog.

Gemiddeld grote elfenbloemen van 30 tot 40 cm hoog

Er zijn zeer veel soorten en variëteiten van dit formaat. Met een hoogte van ongeveer 30 cm vinden we onder andere: de Epimedium pubigerum, de Epimedium davidii, de Epimedium pauciflorum, de Epimedium stellulatum ‘Wudang Star’ en de Epimedium alpinum. Variëteiten van Epimedium grandiflorum, Epimedium x versicolor en Epimedium pinnatum, evenals talrijke hybriden zoals de Epimedium ‘Sphinx Twinkler’ en de hybride elfenbloem ‘Pink Elf’, hebben dezelfde afmetingen.

De elfenbloemen Epimedium acuminatum, Epimedium warleyense en zijn variëteit ‘Ellen Willmott’ en Epimedium elongatum vormen gelijkmatige struiken van 40 cm in alle richtingen.

De Epimedium perralchicum ‘Frohnleiten‘ en de Epimedium leptorrhizum worden tot ongeveer 40 cm hoog en hebben de neiging zich tot 50 à 60 cm breed uit te spreiden.

Grote elfenbloemen van meer dan 40 cm hoog

Er zijn elfenbloemen die meer dan 40 cm hoog kunnen worden, zoals de Epimedium dolichostemon , die een goed opgaande pol vormt tot 60 cm hoog en tot 40 cm breed wordt.

Epimedium rubrum en Epimedium alpinum

Op basis van de bloemkleur

Elfenbloemen bieden een heel scala aan kleuren: wit, geel, oranje, roze, rood en mauve. Sommige elfenbloemen zijn tweekleurig of veelkleurig en vertonen kleurverschillen, met meer of minder contrast, tussen het hart van de bloem, de sporen, de bloembladen en de kelkbladen.

Elfenbloemen met witte bloemen:

De elfenbloem kan zuiver wit zijn, zoals bij de Epimedium youngianum ‘Niveum’ en de Epimedium stellatum ‘Wudang Star’, maar kan ook een crèmewitte kleur hebben, zoals bij de Epimedium pubigerum. De hybride Epimedium ‘Domino’ draagt bloemen die wit zijn met een roze hart. De bloemen van de Epimedium pauciflorum hebben enkele subtiele roze tinten.

Elfenbloemen met gele of oranje bloemen:

Gele of oranje elfenbloemen zijn er in verschillende warme tinten.

• Epimedium perralchicum ‘Frohnleiten’ en Epimedium davidii behoren tot de elfenbloemen met heldergele bloemen.
• In een lichtere tint, zwavelgeel of crème, vinden we de Epimedium ‘Flower Of Sulphur’, Epimedium x versicolor ‘Sulphureum’, Epimedium pinnatum ssp colchicum, Epimedium ‘Sphinx Twinkler’ en Epimedium elongatum.
• Tussen geel en oranje in draagt de variëteit ‘Amber Queen’ bloemen die geel zijn met een amberkleurig en bruin hart. De bloemen van Epimedium warleyense, warleyense ‘Ellen Willmott’ en de Epimedium pubigerum ‘Orangekönigin’ hebben vergelijkbare koperoranje en gele tinten.

Epimedium pauciflorum, Epimedium perralchicum ‘Frohnleiten’ en Epimedium X warleyense ‘Orangekönigin’

Elfenbloemen met roze, mauve of rode bloemen

Bij elfenbloemen is het niet altijd eenvoudig om de exacte kleur van hun bloemen te bepalen. Soms is de kleur van de bloemen van de elfenbloem een subtiele mengeling van roze en mauve of van roze en rood.

• Epimedium grandiflorum ‘Akebono’ heeft een lichtroze kleur.
• Epimedium acuminatum, de Epimedium ‘Asiatic Hybrid’ en de hybride ‘Pink Elf’ zijn volledig roze en hebben contrasterende bloemen die lichtroze zijn met een donkerroze hart.
• Zo hebben bijvoorbeeld Epimedium youngianum ‘Roseum’ en ‘Merlin’, net als Epimedium brachyrrhizum, vrij licht paarsroze gekleurde bloemen. De grootbloemige elfenbloem Epimedium grandiflorum en de variëteiten ‘Lilafee’ en ‘Beni-kujaku’, die uit deze soort zijn ontstaan, hebben lila bloemen.
• De donkerste elfenbloemen uit onze collectie zijn ten slotte Epimedium grandiflorum ‘Red Beauty’, met paarsachtige en fuchsiaroze bloemen, en Epimedium grandiflorum ‘Shiho’, die bloemen heeft in paarsachtig purper.

Epimedium grandiflorum ‘Akebono’ en Epimedium grandiflorum ‘Lilafee’ (foto PBK)

Elfenbloemen met tweekleurige of veelkleurige bloemen

Tot de elfenbloemen met een tweekleurige bloei behoren Epimedium rubrum en de variëteit ‘Galadriel’, waarvan de roze of rode kelkbladen de witte bloembladen en sporen omlijsten, maar ook Epimedium alpinum met rode en gele bloemen. De mauvekleurige Epimedium grandiflorum ‘Purple Pixie’ heeft witte gespoorde bloembladen. Daartegenover laat Epimedium dolichostemon, met zuiver witte kelkbladen, bloembladen met wijnrode sporen zien.

Heel origineel en verrassend is Epimedium x versicolor ‘Cupreum’, met een veelkleurige bloei in lichtroze en geel, opgefleurd met koperkleurige accenten. Tot slot bloeit Epimedium pinnatum ‘Black Sea’ van april tot mei in zalmroze, lichtgele en amberkleurige tinten.

Epimedium alpinum (foto Anneli Salo) en Epimedium versicolor ‘Cupreum’

Op basis van de bloemvorm

Over het algemeen hangen de bloeiwijzen en staan ze gegroepeerd in trossen aan het uiteinde van soepele, stevig rechtopstaande bloemstelen boven het blad.

• Heel vaak buigen de bloemen van elfenbloemen naar de bodem en zijn ze voorzien van fijne, min of meer haakvormige sporen. Ze doen soms ook denken aan spinnen. Het hart van de bloem is opvallend, zoals bij de Epimedium davidii, de Epimedium grandiflorum, de Epimedium x versicolor ‘Sulphureum’, de Epimedium ‘Flowers of Sulphur’ en de Epimedium ‘Sphinx Twinkler’.
• Sommige soorten en variëteiten hebben bijzonder sterk ontwikkelde, lange of brede kelkbladen, waardoor de bloemen gevleugeld lijken. Dat is het geval bij de hybride ‘Pink Elf’, Epimedium youngianum ‘Niveum’ en ‘Roseum’, Epimedium ‘Asiatic Hybrids’, de Epimedium brachyrrhizum en de Epimedium leptorrhizum.
• De bloemen van Epimedium alpinum en Epimedium rubrum zijn klein en bestaan uit 4 bloembladen, die perfect in een kelk van 4 kelkbladen passen.
• Minder verfijnd zijn Epimedium youngianum ‘Merlin’ en Epimedium pubigerum, die klokvormige bloemen laten zien. Epimedium pinnatum ‘Black Sea’, de Epimedium warleyense, Epimedium perralchicum ‘Frohnleiten’ en Epimedium stellulatum ‘Wudang Star’ hebben alle vier enkelvoudige bloemen.

Wist je dat Epimedium grandiflorum ‘elfenbloem met grote bloemen’ betekent? De bloemen kunnen inderdaad, inclusief hun lange sporen, wel 4 tot 5 cm in doorsnee worden.

Epimedium grandiflorum (Kenpei), Epimedium ‘Pink Elf’, Epimedium alpinum (foto Esther Westerveld – Flickr) en Epimedium warleyense (foto Chris Mealy)

Op basis van de wintergroenheid van het blad

Veel elfenbloemen zijn wintergroen, zoals de soorten Epimedium pinnatum, Epimedium x versicolor, Epimedium x warleyense, Epimedium stellulatum, Epimedium pubigerum, Epimedium pauciflorum, Epimedium leptorrhizum, Epimedium dolichostemon, Epimedium alpinum…

Er zijn enkele uitzonderingen in onze collectie. Epimedium davidii, Epimedium grandiflorum en Epimedium youngianum hebben bladverliezend blad.

Op basis van de bloeiperiode

Elfenbloemen bloeien meestal in april-mei. Er zijn echter enkele soorten en variëteiten die hun bloemen al eerder in het jaar laten zien:

• Epimedium dolichostemon is de vroegst bloeiende soort en bloeit al in januari!
• Epimedium x versicolor ‘Cupreum’ biedt in maart een tweekleurige roze en gele bloei
• Epimedium pinnatum ssp colchicum draagt van maart tot april gele bloemen
• Epimedium stellulatum ‘Wudang Star’ verlicht de tuin met zijn witte bloemen en gele meeldraden.

Ten slotte kunnen sommige elfenbloemen hun bloei verlengen tot in juni, met name de gele Epimedium davidii en de witte Epimedium pauciflorum, die allebei al vanaf mei hun bloemen ontwikkelen.

Epimedium pinnatum ssp. colchicum

Afhankelijk van het gebruik

Epimedium groeit meestal in de onderbegroeiing en wordt verschillend gebruikt, afhankelijk van zijn vermogen om zich uit te breiden en van zijn hoogte, maar altijd op een schaduwrijke tot halfschaduwrijke plek.

Soorten en variëteiten die zich dankzij hun wortelstokken gemakkelijk uitbreiden zijn ideaal om een talud te bedekken, een pad of de voorzijde van een border af te boorden of gewoon de voet van bomen of een haag van heesters aan te kleden. Met zijn bodembedekkende groeiwijze zijn Epimedium rubrum, Epimedium leptorrhizum, Epimedium x versicolor ‘Sulfureum’ en Epimedium perralchicum ‘Frohnleiten’ uitstekende bodembedekkers.

Je kunt epimedium ook in een koele schaduwrotstuin planten. Als je bodem de neiging heeft uit te drogen, kies dan voor de soorten warleyense en perralchicum, die beter tegen droge bodems kunnen dan andere soorten.

De hogere, rechtop groeiende epimediums zijn beter geschikt voor bloemenborders. Middelhoge exemplaren, zoals Epimedium pubigerum, Epimedium davidii, Epimedium pauciflorum en de vele variëteiten van Epimedium grandiflorum, passen gemakkelijk in een border met vaste planten. Kies achter in de border voor grote epimediums, zoals Epimedium dolichostemon, dat 60 cm hoog wordt.

Tot slot kan de elfenbloem ook in een pot worden gekweekt. De epimediums ‘Lilafee’, ‘Domino’, ‘Black Sea’ en de variëteiten van Epimedium youngianum zijn prachtig in bloeiende potarrangementen om balkons en terrassen kleur te geven.

Epimediums in een lichte onderbegroeiing, als bodembedekker of in een border

Meer lezen

• Ons volledige assortiment Epimediums op onze website
• Lees voor meer informatie onze fiche Epimedium, elfenbloem: planten, kweken en onderhouden
• Ontdek onze ideeën om Epimediums in de tuin te combineren