5 vaste planten met XXL-loof

Gunnera manicata: een bijzondere plant met tropische allure

Keizerlijk, kolossaal, uitbundig tot in de puntjes... de Gunnera manicata voert deze selectie aan en overtreft de andere vaste planten ruimschoots (want dat is het inderdaad!) door zijn unieke en spectaculaire afmetingen.
U heeft deze mammoetbladplant uit Brazilië vast wel eens zien pronken in een botanische tuin of in parken aan de rand van een waterpartij. De Gunnera manicata heeft namelijk enorme handvormig gelobde bladeren (met een diameter van meer dan 1 m), die bijzonder mooi zijn. Deze mammoetbladplant maakt indruk door zowel de structurerende vorm die het loof aan deze vaste plant geeft als door de textuur van de bladeren zelf, die ruw en gerimpeld zijn. U heeft een grote tuin nodig om haar te telen, want eenmaal volwassen wordt ze enorm: in haar oorspronkelijke leefgebied bereikt ze met gemak een hoogte van 3 m, maar bij ons wordt ze toch ongeveer 2 meter hoog, en onder optimale teeltomstandigheden zelfs hoger. Deze reusachtige vaste plant heeft, anders dan de grote bladeren van de andere planten in deze selectie, eerder zon of lichte schaduw nodig. De Gunnera manicata heeft in minder milde streken mulch nodig, omdat ze door haar Zuid-Amerikaanse oorsprong op jonge leeftijd last krijgt van temperaturen vanaf -10 °C. Door haar grote bladeren als winterbescherming te gebruiken, is deze mulch bijzonder doeltreffend en loopt de plant in het voorjaar weer krachtig uit.

Gebruik de Gunnera manicata als blikvanger rond een vijver, of op een drassige plek in de tuin, die ze als geen andere plant zal verfraaien. Verwar haar niet met de Tetrapanax papyrifera, of rijstpapierplant, die weliswaar overeenkomsten vertoont, maar in een zacht klimaat wintergroen blijft, soepelere en gladdere bladeren heeft en een stam ontwikkelt, vandaar de indeling bij de heesters.

Gunnera manicata in de plantentuin van Angers (© Gwenaëlle David)

→ Lees meer in onze uitgebreide fiche over de Gunnera, 5 ideeën om Gunnera te combineren en Olivers video over de mammoetbladplant uit Brazilië vertaalt.

Astilboides tabularis: de tafelbladplant

Het schild van Rodger, een andere naam voor het tafelblad, zegt veel over het indrukwekkende uiterlijk van deze sublieme vaste plant met het voorkomen van een reusachtige parasol. Afkomstig uit de gematigde bossen van het noordoosten van China, behoort de Alstiboides tabularis tot de vaste planten met de grootste bladeren, met een diameter van 60 tot 70 cm. De bladeren zijn rond en handvormig gelobd en staan op stengels die tot 1 m hoog worden. Deze vaste plant met dikke wortelstokken is uiterst winterhard en kan echt overal groeien, zolang de zon het loof niet beschadigt.
Zoals bij veel planten waarvan het loof de belangrijkste aantrekkingskracht vormt, is de bloei van het tafelblad niet bepaald spectaculair: het zijn kleine crèmekleurige bloemen die in juni verschijnen. Een Asltiboides tabularis groeit langzaam en komt na 3 tot 4 jaar in een schaduwrijke tuin, onder het bladerdak van bomen, als solitair of aan de borderrand, volledig tot zijn recht. Natuurlijk kan deze plant ook worden gebruikt als oeverplant bij een vijver of langs de waterkant.

Astilboides tabularis (© Gwenaêlle David)

Petasites japonicus var. giganteus: een krachtige reus

Het Japans hoefblad is een vaste plant met indrukwekkend loof, dat een diameter van 80 cm bereikt; het is dus een echte blikvanger! De bladeren zijn niervormig (in de vorm van nieren, zeer kenmerkend), grijsgroen en licht getand langs de rand. Zodra de plant goed is aangeslagen, komen ze tevoorschijn op bladstelen die ongeveer 80 cm boven de bodem uitkomen. De bloei vindt aan het einde van de winter plaats, voordat de bladeren verschijnen, in de vorm van kleine gele bloemen.
Net als de vaste planten uit deze selectie heeft Petasites japonicus var. giganteus een zeer vochtige, zelfs natte bodem nodig en een standplaats in de schaduw tot halfschaduw.
Hij doet het uitstekend als oeverplant langs een beek of vijver, of in een grote border, waar hij als uitbundige bodembedekker dienstdoet. Hij heeft echter als klein nadeel dat hij veel uitlopers vormt. U moet zijn mogelijke uitbreiding onder controle houden door een wortelbegrenzer te plaatsen.

N.B.: Ook Petasites hybridus heeft zeer uitbundig loof, dat al een diameter van 50 cm tot 1 m bereikt!

Petasites japonicus var. Giganteus en Petasites japonicus (© Alvin Kho)

→ Lees meer over Petasites japonicus in onze complete fiche

Farfugium japonicum giganteum: glanzend en weelderig

Dit is nog zo’n onmisbare vaste plant voor wie op zoek is naar een plant met groot sierlijk loof. Farfugium japonicum giganteum (of ‘Gigantea’), die ook bekendstaat als luipaardplant, onderscheidt zich in deze selectie door zijn glanzende, leerachtige bladeren, zijn wintergroene loof tot -7 °C, zijn mooie ronde vorm en de duidelijk zichtbare nerven. Het is een soort Petasites met glanzender en dikker blad.
De bladeren van het reuzen-Farfugium kunnen tot 50 cm in doorsnee worden. Net als de andere eerder genoemde vaste planten is het Farfugium een vaste plant met wortelstokken die in toom moet worden gehouden. In koude streken moet bovendien een mulchlaag worden aangebracht (het loof verdwijnt vanaf -7 °C). In het najaar verschijnen goudgele bloemen die boven het loof uitsteken. Met deze prachtige schaduwplant creëer je indrukwekkende XXL-bodembedekkers. In vochthoudende, maar goed doorlatende grond zorgt hij voor prachtige tropische taferelen. Je kunt hem, wanneer hij in grote potten wordt gekweekt, ook goed binnen de perken houden; daarin is hij eveneens schitterend.

Net als Petasites is het gewone Farfugium (Farfugium japonicum) kleiner van formaat, maar nog altijd interessant met bladeren met een doorsnee van ongeveer 30 cm.

Farfugium japonicum ‘Gigantea’ links (© Cultivar 413) en Farfugium japonicum rechts (© Gwenaëlle David)

→ Lees meer over het Farfugium japonicum in onze uitgebreide fiche

Schildblad: sier-rabarber uit India en waterminnend

Tot de familie van de sierlijke rabarbers met groot loof behoort de spectaculaire Gunnera manicata, de Rheum palmatum… en het kleine, Indiaas genoemde nichtje -hoewel het uit Amerika komt- Darmera peltata (deze behoort tot de Saxifragaceae). Ook deze plant verdient ruimschoots een plaats in deze selectie, omdat het blad opvallend is en de vorm van een paraplu heeft. Het is een soort Gunnera in miniatuur: de bladeren worden 40 tot 80 cm in doorsnee, zijn rond, sterk getand en gelobd. Net als de Braziliaanse rabarber is het loof van deze plant bladverliezend, maar bij Darmera peltata krijgt het prachtige herfstkleuren en kleurt het rood voordat het afvalt. De bloei is mooi lichtroze en verschijnt voordat de bladeren uit de grond komen. Je kunt deze plant op een zeer vochtige, zelfs moerassige plek gebruiken, want Darmera peltata is een semi-aquatische vaste plant met wortelstokken (de plant verdraagt geen droogte). Eenmaal goed ontwikkeld, wat weinig tijd kost als je de plant aan de waterkant zet, wordt ze tot 1 m hoog. Een prachtige vaste plant voor de schaduw, die je in je watertuin kunt planten, overal in Nederland, want ze is zeer winterhard!

→ Ontdek mooie ideeën om Darmera peltata te combineren in onze adviesfiche

Darmera peltata

Maar ook...

Er zijn natuurlijk nog andere vaste planten waarvan het XXL-loof het verdient om ze aan te planten voor een spectaculair effect en om contrast te creëren in borders met veel blad.

Onder deze vaste planten met groot blad onderscheiden de eeuwige akanten zich, ook al blijven ze qua afmetingen wat bescheidener, bovendien door hun bloei aan rechtopstaande bloemstengels, die net zo spectaculair is als hun prachtig ingesneden loof. Ook de Rodgersia’s mag je niet over het hoofd zien bij de aanleg van weelderige borders. Ze brengen er fantastische groentinten, waaronder prachtig bronsgroen, en handvormig blad tot 70 cm breed. In een uitgesproken junglestijl kun je ook rekenen op de Thyphoniums giganteum (of Sauromatum giganteum) met zeer exotische bloemen in een bloeischede, waarvan de grote bladeren wel 60 cm lang worden, of op Ligularia dentata, eveneens een schaduwplant, met bronsgroen blad van 30 cm. Maar ook de Asarums of mansoren, een soort mini-Farfugiums, waarvan het glanzende, wintergroene loof als bodembedekker een vaste waarde blijft, de reuzenhosta’s met hun ongelooflijke hartvormige en generfde bladeren, en de Colocasia’s of taro’s, zo exotisch in tinten van lichtgroen tot bijna zwartpaars. DeMacleaya cordata, wat minder bekend, heeft op zijn beurt grote, prachtig gelobde bladeren in elegant blauwgroen en opgerichte, pluizige roze bloeiwijzen die de plant een mooie uitstraling geven (kweek hem wel bij voorkeur op een zonnige tot halfschaduwrijke standplaats).

→ Bekijk ook onze selectie van 12 gigantische en indrukwekkende vaste planten

Macleaya cordata (© Gwenaëlle David), Acanthus mollis, Colocasia gigantea (© Megan Hansen)

Meer lezen…

Met onze speciale fiches:

• Exotische heesters met weelderig loof: voor een tuin met een exotische uitstraling!
• 10 exotische en winterharde planten voor een jungletuin
• Wanneer planten records breken