Petasites hybridus - Groot hoefblad

De Petasites hybridus, ook wel Groot hoefblad of bastaard hoefblad genoemd, is een krachtige vaste plant die houdt van vochtige en schaduwrijke plekken. Deze wortelstokvormende en bodembedekkende plant mist noch charme, wanneer haar geurende bloei opengaat, noch een opmerkelijke groeikracht waarmee ze de bodem van een koel bos kan domineren. In het vroege voorjaar verschijnen haar ronde en gedrongen bloeiwijzen die zich ontvouwen tot purperachtige aren vol kleine roze bloemhoofdjes, die een heerlijke vanillegeur verspreiden. Na de bloei ontstaan er zeer grote, hartvormige bladeren die zacht en fluweelachtig zijn, in een matgroene kleur. Interessant om lastige hoeken in een grote tuin op te vullen, maar haar neiging om zich uit te breiden moet in toom worden gehouden. Deze plant houdt van frisse tot vochtige, niet-kalkhoudende grond en heeft een hekel aan brandende zon.

De Petasites hybridus, voorheen Petasites officinalis genoemd, is een veelvoorkomende plant in Frankrijk, met name in het oosten van het land. Deze kruidachtige vaste plant staat ook bekend onder de namen Hoefblad, Groot hoefblad, Gewoon hoefblad, Duivelshoed, Mottenkruid, Pestkruid of Moerasrabarber. Haar herkomst ligt in Noord-Afrika, West-Azië, Zuidoost-Azië en Europa, waar haar leefgebied verschillende vochtige plaatsen omvat, zoals oevers van waterlopen, ravijnen, bossen, in laaglanden en tot op een hoogte van ongeveer 1200 meter.

Het groot hoefblad vormt een sterk tapijtvormende pol die 10 tot 25 cm hoog wordt tijdens de bloei, maar zich in de loop der tijd theoretisch onbeperkt kan uitbreiden via zijn krachtige, uitlopers vormende wortelstok. De plant is tweehuizig, wat betekent dat er aparte mannelijke en vrouwelijke planten zijn. Beide soorten bloeien tegelijkertijd, vanaf maart-april, voordat de bladeren verschijnen. Ontluikend uit paarse schutbladeren, komt de bloeiwijze uit de grond. De vorm is die van een eivormige tros, 10 tot 25 cm hoog. Ze bestaat uit kleine vrouwelijke of mannelijke bloemhoofdjes die in pluimen zijn verenigd. De bloemen verspreiden een heerlijke zoete geur die aan vanille doet denken. Het blad, dat bladverliezend is, verschijnt in een later stadium. Het bestaat uit spectaculaire bladeren, met een ronde bladschijf, een beetje zacht en wollig aan de onderkant, die 50 cm tot wel 1 meter in diameter kunnen worden! Hun kleur is een mat grijsgroen aan de bovenkant, ze hebben een getande rand en zijn voorzien van een lange bladsteel.

Het bastaard hoefblad is een nuttige plant om een weelderige en geurende toets te brengen aan de randen van een zeer grote tuin, om een sloot te koloniseren, of een zeer vochtig, wat verwaarloosd bosgedeelte. Het zal zijn geuren verspreiden tot in de meer 'beschaafde' zones van de tuin. Het is echter nodig om te zorgen dat het de toegestane grenzen niet overschrijdt, want het houdt geen rekening met perceelgrenzen en de regels van goed nabuurschap. Omdat het dol is op vocht en een hekel heeft aan zon, kun je proberen het moeiteloos in te perken door op zijn pad een droge rotspartij aan te leggen, op plekken waar de zon overheerst. Je kunt het combineren met sneeuwklokjes (Galanthus), met salomonszegel (Polygonatum), maar ook met al goed gevestigde pioenen.

Eigenschappen:

Het groot hoefblad is ook een medicinale plant. Uit haar bladeren, wortels en wortelstokken wordt een etherische olie gewonnen die in de fytotherapie wordt gebruikt (gedetoxificeerd extract) om onder andere allergische rhinitis (hooikoorts) te behandelen. Haar wortelstok is ook rijk aan werkzame stoffen die worden verwerkt in preparaten voor de behandeling van migraine (momenteel in klinische studies in verschillende landen). In traditionele farmacopee werden de bladeren vaak gebruikt als kompres om wonden en zweren schoon te maken en de genezing te bevorderen, en om brandwonden te behandelen... De bloemen hebben medicinale eigenschappen die sinds mensenheugenis worden voorgeschreven voor de behandeling van luchtwegaandoeningen, zoals hoest en astma.