5 heesters voor een haag aan zee

De pittosporums

Of het nu gaat om pittosporums met kleine bladeren (Pittosporum tenuifolium) of met grote bladeren (Pittosporum tobira), pittosporums uit Nieuw-Zeeland of Japan zijn prachtige heesters in tuinen aan zee, vooral als haag. Doordat hun blad het hele jaar door groen blijft, zorgen ze voor een ideale afscherming tegen inkijk. Naast deze kwaliteit zijn ze ook zeer sierlijk dankzij de kwaliteit van hun blad. De soorten met kleine bladeren zijn verkrijgbaar in veel variëteiten (groen, bont of purper), terwijl de Australische laurier veel grotere, glanzende bladeren heeft en vooral een zeer geurige witte bloei (ook verkrijgbaar in een bijzonder mooie bonte vorm met Pittosporum tobira ‘Variegatum’). Ze worden 3 tot 5 m hoog (of veel hoger als je ze niet snoeit) en blijken bovendien ongevoelig voor zoute zeewind, waardoor je ze zelfs direct aan de kust kunt aanplanten.
Wat combinaties betreft kun je in een haag in een tuin met een exotisch accent een Australische laurier combineren met een bloeiende heester zoals de Grevillea of zelfs de Callistemon, en met een andere aantrekkelijke groenblijvende heester zoals de Olearia paniculata, met golvende bladeren die lijken op die van Pittosporum tenuifolium, maar met een snellere groei.

Pittosporum tobira, Callistemon citrinus, Olearia paniculata

De Atriplex halimus

Dit is een bekende heester bij wandelaars die de douanepaden langs de kust bewandelen. De Atriplex halimus is een volledig halofiele heester, dat wil zeggen dat hij bestand is tegen hoge zoutconcentraties of zich daar perfect aan aanpast. Hij blijft middelgroot, tot 2 meter hoog, met ongeveer dezelfde breedte. Deze kleine heester met grijzig blad, die ook bekendstaat als zoutmelde, is dus ideaal om aan te planten in tuinen aan de kustlijn of vlak bij zee. De Atriplex groeit vrij snel en blijft mooi zonder snoei, waardoor zijn wilde uitstraling nog beter past bij landschappen dicht bij zee. Natuurlijk kun je zijn natuurlijke groeiwijze ook in goede banen leiden door hem strak en recht te snoeien.

In een onderhoudsvriendelijke haag met een spontaan karakter combineert de Atriplex goed met brem voor een vrije haag en met Brachyglottis greyi, die van het voorjaar tot in de zomer goudgele bloemen geven, maar ook met jeneverbes met een wilde uitstraling en mastiekbomen in de zuidelijke streken van Frankrijk.

Atriplex halimus, mastiekboom en Bracchyglottis greyi

De olijfwilg

Ook veel te zien bij tweede woningen of huizen aan de kust, en niet zonder reden: de olijfwilg is de onmisbare heester voor hagen aan zee. Afhankelijk van de soort wordt hij 2 tot 4 m hoog en heeft hij een bijzonder sierlijk, wintergroen blad met golvende randen, dat stevig is en zich goed aanpast aan de klimaatomstandigheden aan zee en aan zoute zeewind. Bij ons wordt vooral Elaeagnus x ebbingei aangeplant, een hybride met talrijke cultivars van Elaeagnus macrophylla en Elaeagnus pungens, maar ook deze twee laatste soorten zijn geschikt, net als Elaeagnus umbellata, die weliswaar halfwintergroen is, maar in mei heerlijk geurt. Het blad is aan de onderzijde meestal zacht behaard en zilvergrijs. De onopvallende bloei vindt bij de meeste cultivars van de Ebbing-olijfwilg in het najaar plaats. Olijfwilgen zijn de winterhardste heesters uit onze selectie en kunnen dus overal in het land worden aangeplant.

Voor een elegante, ingetogen en onderhoudsvriendelijke haag zet je verschillende soorten met verschillend blad naast elkaar (Elaeagnus pungens ‘Maculata’, bontbladig met crème en geel). Je kunt ook een of twee soorten met grijs of bont blad combineren met een Escallonia voor een zomerse bloeitoets.

Elaeagnus ebbingei, Elaeagnus pungens ‘Maculata, en Escallonia ‘Iveyii’

De Rhaphiolepis

Onvoldoende bekende groenblijvende heester, winterhard tot -8 °C, de Rhaphiolepis is echter zeer geschikt om een haag aan zee te vormen langs de Atlantische kust of rond de Middellandse Zee. Deze mooie heester komt uit de droge en warme streken van China, Japan en Korea. Hij heeft een ronde groeiwijze en dicht blad en wordt 1 tot 2 m hoog en 1,5 m breed. De bladeren zijn klein, ovaal, leerachtig en licht getand, met een mooie olijfgroene kleur, en lopen licht koperkleurig uit. Zijn prachtige witte of roze bloei, afhankelijk van de variëteit, is rijk en aangenaam geurend. Bovendien is de bloei in mei of juni aantrekkelijk voor bijen. Afhankelijk van het klimaat begint de bloei soms al veel eerder en kan deze tot in augustus doorgaan. Dit is dus een soort om te onthouden als je langdurig een rijkbloeiende haag wilt. Daarna maken de bloemen plaats voor kleine blauwe bessen. Een klein nadeel is dat hij langzaam groeit. Je kunt daarom beter een goed ontwikkelde plant kiezen om hem in je haag op te nemen en hem in alle gevallen voor vrij lage hagen gebruiken. Hij geeft de voorkeur aan zure grond, maar neemt ook genoegen met neutrale bodem en staat graag in de niet te felle zon (in zuidelijke gebieden in de halfschaduw planten).
Het is interessant om hem te combineren met andere groenblijvende heesters, al dan niet bloeiend, van vergelijkbare grootte, zoals een Escallonia, een Abelia of een compacte aardbeiboom. Je kunt hem ook in een bol snoeien om een sierlijke of meer eigentijdse haag te vormen, samen met kardinaalsmutsen en olijfwilgen.

Rhaphiolepis umbelatta in bloei, Japanse kardinaalsmuts ‘Président Gauthier’ en Abelia grandiflora.

De Corokia

Hier is eindelijk een niet zo alledaagse heester die zeer geschikt blijkt voor een haag op plaatsen die sterk zijn blootgesteld aan wind en zeewind. Het gaat om een heester die afkomstig is uit Nieuw-Zeeland en in het voorjaar (mei of juni) bloeit met kleine gele bloemen. In het najaar veranderen deze in rode vruchten. De Corokia vormt een kleine heester met een opgaande groeiwijze en een hoogte van ongeveer 2,50 m. Het blad bestaat uit zeer kleine blaadjes die dicht op de hele heester groeien en de kronkelige boomkroon is zeker niet zonder charme. Hij verdraagt enkele graden vorst tot – 7 °C en is daarom geschikt voor de warmste kustgebieden van het land. Omdat hij langzaam groeit, is hij bijzonder geschikt voor vrije hagen, want hij hoeft vrijwel niet te worden gesnoeid.
De Corokia cotoneaster met donkergroen blad komt het meest voor, maar er zijn ook andere interessante soorten vanwege de bladkleur (bronskleurig bij de Corokia virgata ‘Frosted Chocolate’, of bijvoorbeeld witbont bij de Corokia ‘Sunsplash’).

Maak een middelhoge vrije haag met de Corokia cotoneaster, waarvan de voorjaarsbloei mooi aansluit bij die van het blauwgroene kroonkruid (hier Coronilla valentina subsp. glauca ‘Citrina’) en bij de blauwachtige bloemen van Californische seringen, zoals ‘Italian Skies’. Ook een rozemarijn past perfect in deze natuurlijk ogende, vrije haag. Op een vrij lang stuk kun je enkele hogere, sneller groeiende heesters toevoegen: bijvoorbeeld een halfwintergroene Japanse liguster of een Griselinia littoralis.

Corokaria cotoneaster (foto Wikimedia Commons), Coronilla glauca, Ceanothus

Zonder te vergeten ...

Naast de heesters met mooi blad die we in deze adviesfiche combineren, zoals Olearia, de Arbutus unedo, de Japanse kardinaalsmuts en bloeiende heesters zoals de Grevillea of de Callistemon (lampenpoetser), kunt u ook rekenen op: de Phyllirea angustifolia, de Griselinia littoralis, de rozemarijn (jazeker, voor lage hagen), en vanaf 100 m van de kust de onmisbare Abelia grandiflora.