Elaeagnus umbellata - Olijfwilg

De Elaeagnus umbellata draagt ook de veelzeggende naam herfstolijf of schermdragende olijfwilg, vanwege de gelijkenis met de beroemde kleine mediterrane boom. Maar het is waarschijnlijk zijn andere naam, Japanse zilverbes, die deze struik het beste typeert: zijn herfstdracht, zowel decoratief als smakelijk, bestaat uit trossen kleine rode vruchten bezaaid met zilver, en doet eerder denken aan met suiker bestrooide aalbessen. Hoewel ze enige gelijkenis vertonen in hun blad, zijn deze twee "olijven" extreem verschillend. Onze olijfwilg verliest zijn blad in het slechte seizoen, hij heeft een snelle groei, een uitstekende winterhardheid en vormt snel een volumineuze struik. Zijn voorjaarsbloei, overvloedig maar bescheiden, openbaart zich door een honingzoet parfum, dat op meerdere meters afstand te ruiken is. Zeer gebruikt in informele heggen, windschermen of fruitheggen, is het een makkelijke en heerlijke plant met een ondefinieerbare charme.

De schermdragende olijfwilg is een grote, bladverliezende struik uit de familie van de Elaeagnaceae, afkomstig uit Oost-Azië, meer specifiek uit de Himalaya. Hij komt voor van Afghanistan tot in China, Japan en Korea.  Hij vertoont een snelle groei en vormt een vertakte struik met een brede, volle maar soepele en uitwaaierende habitus, die tot wel 4 m hoog en 3 m breed kan worden. Zijn blad, dat bladverliezend is, blijft vrij lang hangen voordat het valt; het is soms halfwintergroen (in een mild klimaat) of marcescent, wat betekent dat de verdroogde bladeren in de winter aan de twijgen blijven zitten. Het bestaat uit enkelvoudige, smalle bladeren, 4 tot 10 cm lang en 2 cm breed, lancetvormig, met min of meer golvende randen. Hun kleur is een meer of minder blauwachtig en mat groen aan de bovenkant, de onderkant is lichter, zilverachtig en satijnachtig. De kleine stervormige, crèmewit tot lichtgele bloempjes, vrij onopvallend, zijn verenigd in hangende schermen in de bladoksels. Ze verschijnen meestal in het late voorjaar, in mei-juni, afhankelijk van het klimaat. Ze zijn heerlijk geurend, zeer rijk aan nectar en stuifmeel, en worden bezocht door bijen. Ze maken plaats voor kleine, ronde, vlezige steenvruchten van 8 mm in diameter, die bij rijpheid een prachtig rood met zilveren spikkels zijn. Ze zijn eetbaar, zoetzuur van smaak en bijzonder rijk aan vitamines en antioxidanten. Ze kunnen rauw gegeten worden, of verwerkt in compote of jam. Het wortelstelsel van Elaeagnus, net als dat van planten uit de vlinderbloemenfamilie (luzerne, esparcette), is perfect aangepast aan arme grond, die het helpt te verrijken.

Een struik Elaeagnus umbellata valt van ver op, vanwege de helderheid en zilveren glans van zijn altijd bewegende bladerdek. Zijn kracht, weerstand en grote aanpassingsvermogen maken hem tot een uitstekende plant voor een informele haag of windscherm, die enthousiast kan groeien onder moeilijke omstandigheden, in volle wind en op matige grond. Hij is waardevol in een tuin aan zee of een droge tuin, in een winderige streek. Hij kan zeer goed gebruikt worden in een gemengde haag, samen met andere prachtige struiken zoals Abelia chinensis, Arbutus unedo, Amelanchier ovalis, Buddleja alternifolia 'Argentea', of ook Hippophae rhamnoides en Poncirus trifoliata.  In het voorjaar kan zijn bloei een hele hoek van de tuin doen geuren!