Fraxinus ornus Obelisk - Pluim-es

De Fraxinus ornus Obelisk is een selectie van de Pluimes of Manna-es, geroemd om zijn prachtige voorjaarsbloei en zijn slankere groeiwijze dan de typesoort. Vaak gebruikt in lanen, biedt deze bladverliezende boom met een gematigde groei ook prachtige herfstkleuren, zowel door zijn vruchten als door zijn loof. Winterhard en droogtetolerant, en goed bestand tegen kalkhoudende grond, is hij een uitstekende kandidaat voor een grote, vrije haag. Vooral op warme, beschutte standplaatsen.

De Pluimes, ook wel Manna-es of Europese Pluimes genoemd, is een boom uit de olijffamilie, net als de olijfboom en de sering. Hij komt van nature voor in Zuid-Europa en West-Azië. In Nederland wordt hij vooral aangeplant in tuinen en parken. Zijn natuurlijke habitat bestaat uit meer of minder droge, kalkrijke heuvels. Zijn crèmewitte bloei is geurend en drachtrijk voor bijen.
De cultivar 'Paus Johannus Paulus II' Obelisk is een recente selectie van de Nederlandse Boomkwekerij Bonte Hoek in Glimmen. De boom heeft in zijn eerste jaren een zuilvormige groeiwijze, met een zeer verticale top. Na verloop van tijd vertakt en verbreedt de kroon zich enigszins. De stam is bedekt met een gladde schors, bruingrijs van kleur. Met een vrij snelle groei bereikt deze Pluimes uiteindelijk een hoogte van 8 tot 11 meter en een breedte van 4 tot 5 meter. Het blad, dat in de herfst afvalt, bestaat uit bladeren van 20 tot 30 cm lang, samengesteld uit 5 tot 9 deelblaadjes van elk 5 tot 10 cm lang en 2 tot 4 cm breed. Deze deelblaadjes zijn vrij donkergroen, licht glanzend, met een fijn getande en gegolfde rand. Afhankelijk van het klimaat kleuren ze in de herfst geel of zelfs oranje, tot roze-paars. De grote bladknoppen van de Pluimes zijn donker en asgrijs van kleur. De bloei, spectaculair bij Obelisk, vindt plaats in mei, tussen het blad. Ze verschijnt in de vorm van talrijke rechtopstaande, pluimvormige en geurende bloempluimen, goed gevuld, die 10 tot 20 cm lang zijn. Elke bloem, niet langer dan 5-6 mm, heeft 4 crèmewitte bloemblaadjes. Na bestuiving ontstaan er trossen vruchten, zogenaamde vleugelnoten, van 2 tot 4,5 cm lang. Hun kleur, variërend van roodkoper tot lichtbruin, is een extra sieraad aan het eind van het seizoen.

De naam Manna-es komt van het feit dat men het zoete, stroperige sap van deze boom kan oogsten na het inkerven van de schors. Het wordt 'Manna' genoemd en wordt nog steeds gebruikt in de fytotherapie vanwege zijn laxerende en vochtafdrijvende eigenschappen.

Goed winterhard en zeer weinig eisend, is de Pluimes Obelisk een kleine sierboom die echt met weinig tevreden is. In zijn natuurlijke vorm maken zijn slanke silhouet en zijn wonderschone voorjaarsbloei hem tot een uiterst decoratieve boom. Deze kleine boom vindt zijn plaats in een bosplantsoen, in een grote struikenhaag of solitair, in een middelgrote tot grote tuin. Omdat hij snoei perfect verdraagt en vanuit de stam weer uitloopt, is het heel goed mogelijk zijn groei in een haag te beperken. Hij combineert mooi met de honingboom, met aardbeibomen, duindoorns, met de smalbladige olijfwilg of met de gele kornoelje; grote struiken of kleine bomen die nuttig zijn voor de biodiversiteit en net zo weinig eisen stellen.