Fraxinus ornus (zaad) - Pluim-es

De Pluimes (Fraxinus ornus), ook wel Manna-es of Bloeiende es genoemd, is een bladverliezende boom afkomstig uit Zuid-Europa en West-Azië. Hij groeit van nature op droge, kalkrijke plekken, zoals in mediterrane gebieden. Hij betovert met zijn overvloedige voorjaarsbloei, romig wit, geurend en rijk aan nectar, die gelijk opkomt met het blad. De boom vormt langwerpige vleugelnoten met zaden die gezaaid kunnen worden. Deze zullen kiemen na een koude periode die de kiemrust doorbreekt.

De Pluimes behoort tot de olijffamilie (Oleaceae). Oorspronkelijk uit Zuid-Europa en West-Azië, heeft hij zich aangepast in sommige mediterrane delen van Frankrijk, zoals Corsica en de Alpes-Maritimes. Zijn groeivorm is meestal rond, met één of meer stammen bedekt met een gladde, grijze schors, die een ovale tot bolvormige, vrij open kroon dragen. Zijn snelle groei zorgt ervoor dat hij ongeveer 7 meter hoog en 3,5 tot 4 meter breed kan worden, afhankelijk van de groeiomstandigheden. Zijn bladverliezende loof bestaat uit lange bladeren van 20 tot 30 cm, samengesteld uit 5 tot 9 donkergroene, licht glanzende deelblaadjes met fijn gezaagde en gegolfde randen. In mei, wanneer het blad uitloopt, tooit de boom zich met een rijke bloei in de vorm van opstaande, dichte en geurende pluimen van 10 tot 20 cm lang. Elke bloem, met een diameter van 5 tot 6 mm, heeft vier bloemblaadjes. Na bestuiving vormt de boom langwerpige vleugelnoten van 2 tot 4,5 cm waarin de zaden zitten.

Het stuifmeel van de Pluimes kan voor sommige mensen allergische reacties veroorzaken. Daarnaast kunnen zijn wortels schade toebrengen aan funderingen en nabijgelegen leidingen; plant hem daarom op een gepaste afstand van bebouwing.

Zijn bijnaam "Manna-es" komt van het zoete sap dat hij afscheidt wanneer zijn schors wordt ingesneden. Deze stof, bekend als 'manna', wordt nog steeds gebruikt in de fytotherapie vanwege zijn laxerende en vochtafdrijvende werking.

Winterhard en weinig eisend, de Pluimes kan in gewone tuingrond worden geplant, ook als deze droog en kalkrijk is, mits goed doorlatend. In zijn natuurlijke vorm geven zijn elegante groeiwijze en prachtige voorjaarsbloei hem een echte sierwaarde. Deze kleine boom komt goed tot zijn recht in een bosplantsoen, in een grote gemengde haag of solitair, in een middelgrote tot grote tuin. Omdat hij snoei perfect verdraagt en weer uitloopt, is het heel goed mogelijk zijn ontwikkeling in een haag te beperken. Hij combineert mooi met bijvoorbeeld aardbeibomen, de smalbladige olijfwilg of de wollige sneeuwbal, soorten die weinig eisen stellen en nuttig zijn voor het dierenleven in de tuin.