Elaeagnus angustifolia - Smalbladige olijfwilg

De Elaeagnus angustifolia of Smalbladige olijfwilg draagt ook de veelzeggende naam Boheemse olijf, vanwege de gelijkenis met de beroemde kleine mediterrane boom. Hoewel ze enige overeenkomst vertonen in het uiterlijk van hun blad en hun bossige groeiwijze die het landschap onmiskenbaar markeert, zijn deze twee planten extreem verschillend. Onze olijfwilg heeft doornige twijgen, een snelle groei, breidt zich uit via worteluitlopers en vormt snel een volumineuze struik. Zijn loof is bladverliezend en zijn winterhardheid is absoluut opmerkelijk. Wanneer de wind erdoorheen speelt, speelt zijn donzige blad met een zilvergrijze onderkant prachtig met het licht. De bloei, overvloedig maar bescheiden, openbaart zich door een honingzoete geur die op meerdere meters afstand waarneembaar is. Zeer gebruikt in windkeringen of defensieve hagen, het is een krachtige plant met een ondefinieerbare charme, zowel onverzettelijk als vol poëzie.

De smalbladige olijfwilg, ook wel Zilverboom, Paradijsboom of Smalbladige elaeagnus genoemd afhankelijk van de regio, is een grote, bladverliezende struik uit de Elaeagnaceae-familie, oorspronkelijk afkomstig uit Centraal- en West-Azië en Zuid-Europa. In de natuur groeit hij spontaan in de buurt van water, in overstromingsvlaktes, maar ook in de bedding van uitgedroogde waterlopen, op hoogtes onder de 2000 meter. Hij vertoont een snelle groei en vormt een vertakte struik met een brede maar soepele habitus, die tot meer dan 5 meter hoog en 4 meter breed kan worden. De wortelstok, lichtelijk uitlopervormend, breidt zich zijwaarts uit door de productie van scheuten. Zijn blad, dat bladverliezend is, blijft vrij lang aan de takken voordat het valt. Het is samengesteld uit gaafrandige, smalle bladeren van 3 tot 5 cm lang, lancetvormig, met een amandelgroene tot grijzige en matte kleur aan de bovenkant, en een lichtere, zilveren en satijnachtige onderkant. Ze worden gedragen door twijgen bedekt met zilveren of roestkleurige schubben wanneer ze jong zijn. In de loop van de maanden vallen de schubben af en onthullen ze een glanzende, roodbruine bast. Naarmate de struik ouder wordt, krijgt de bast een grijzere tint en een gestreept uiterlijk. Takken en twijgen zijn voorzien van sterke, scherpe doorns van 7 mm tot 3 cm lang. De kleine, crèmekleurige tot gele bloempjes, vrij onopvallend, verschijnen in de bladoksels, meestal in de late lente. Ze zijn heerlijk geurend, zeer rijk aan nectar en aantrekkelijk voor bijen. Ze maken plaats voor de vorming van kleine vruchten die lijken op kleine olijven, met een mooi oranjebruin zilveren glans, eetbaar en zoet maar droog en enigszins melig. Het wortelstelsel van deze struik is een penwortel met talrijke krachtige zijwortels.

Een Elaeagnus angustifolia-struik valt van ver op, vanwege de helderheid en de maanachtige glans van zijn altijd bewegende bladerdek. Zijn kracht, weerstand en grote aanpassingsvermogen maken hem tot een uitstekende plant voor een defensieve haag of windkering, die enthousiast kan groeien onder moeilijke omstandigheden, in volle wind en op arme grond. Hij is waardevol in een tuin aan zee of een droge tuin, in een winderige streek. Hij kan zeer goed gebruikt worden in een gemengde haag, samen met andere prachtige struiken zoals Abelia x grandiflora, Arbutus unedo (aardbeiboom), Amelanchier ovalis (krentenboompje), Buddleja alternifolia 'Argentea', of Hippophae rhamnoides (duindoorn) en Poncirus trifoliata (wilde citroen). In het voorjaar kan zijn bloei een hele hoek van de tuin doen geuren!