Quercus petraea Purpurea - Wintereik

De Quercus petraea 'Purpurea' is een paarse vorm van de wintereik, ook wel steeneik genoemd, die zeer zeldzaam is in cultuur. Deze boom onderscheidt zich van de soort door zijn nog langzamere groei en zijn prachtige blad dat varieert van grijs tot paars en paarsgroen. Met een massieve stam draagt hij een brede kruin en dikke, kronkelige takken die laag aan de stam zitten. Zijn zeer mooie, bladverliezende loof biedt in de zomer een aangename schaduw, al zullen het vooral de volgende generaties zijn die daarvan profiteren. Interessant voor het kleine wild; zijn eikels zijn een lekkernij voor veel dieren. Een echte verzamelboom die liefhebbers zal verrukken!

De Quercus petraea 'Purpurea' is een natuurlijke mutatie van de wintereik. Deze laatste, die afhankelijk van de streek ook de namen zomereik, steeneik of zwarte eik draagt, behoort tot de familie van de Fagaceae. Hij is afkomstig uit een groot deel van gematigd Europa, zeer algemeen in Frankrijk, met uitzondering van het Middellandse Zeegebied en het uiterste zuidwesten. Hij houdt van een sub-oceanisch tot oceanisch of continentaal klimaat, zonder extremen en niet te droog. Het is een spontane soort van heuvels en lage bergen, waar hij tot op 1600 meter hoogte voorkomt. Toleranter dan de zomereik en in staat om op stenige bodems, licht kalkhoudende en af en toe droge grond te groeien, geeft hij toch de voorkeur aan lemig-zandige grond met een neutrale of zure tendens, die fris, diep en waterdoorlatend is.

De Quercus petraea 'Purpurea' groeit langzaam. Uiteindelijk bereikt hij doorgaans een hoogte van 15 meter. In theorie kan deze eik eeuwenoud worden. Bladverliezende eiken hebben het voordeel dat ze goede, overvloedige humus produceren, wat gunstig is voor de groei van planten die onder hun dekking ontkiemen. Zijn habitus is vrij massief, iets minder breed dan hoog. De stam, vrij kort, is bedekt met een schors die eerst groen en glad is, later donker, dik en licht gebarsten wordt. De kroon heeft een onregelmatige, ovale, afgeronde en open vorm. Zijn jonge twijgen zijn kaal, grijsbruin van kleur en glanzend. Het loof, dat laat bladverliezend is, bestaat uit langgesteelde, afwisselend geplaatste, zachte, omgekeerd eivormige bladeren die 5 tot 15 cm lang en 3 tot 8 cm breed kunnen worden. Elk blad is verdeeld in 9 tot 12 onopvallende, onregelmatige, afgeronde lobben, gescheiden door relatief diepe insnijdingen. De kleur van het bladmoes gaat van grijs naar paars en vervolgens naar paarsgroen, waarbij de onderkant lichter is. De bladeren worden bruin, vrij laat in het najaar, en blijven nog een tijdje aan de twijgen hangen voordat ze vallen. De bloei van deze eik vindt plaats in april-mei, kort na het verschijnen van het loof, op de eenjarige scheuten. De vrouwelijke bloemen zitten in een napje dat direct aan de twijg vastzit: dit onderscheidende kenmerk is de oorsprong van de soortnaam 'sessile' (zittend). De mannelijke bloeiwijzen zijn langwerpige, hangende katjes met een gele tint. Ze worden geproduceerd aan de basis van de eenjarige scheuten. De vrouwelijke bloemen, in de bladoksel, maken plaats voor eivormige, langwerpige eikels van 1,5 tot 3 cm lang. Ze staan vaak met 2 of 3 bij elkaar, direct op de twijgen. Een napje bedekt met schubben bedekt een derde van de eikel. De kleur verandert van groen naar bruin bij rijpheid, in september en oktober. Het wortelstelsel van deze boom is diep en krachtig, zowel penwortelend als zeer uitgebreid, wat zorgt voor een stevige en duurzame verankering in diepe, zandige bodems.

De paarse wintereik is een boom die het middelpunt wordt van een park of een grote tuin. Plant hem solitaire. Prachtig van loof, heeft hij het voordeel dat hij voor aangename schaduw zorgt. Als bladverliezende boom laat hij in de winter het licht weer toe. Zijn vruchten voeden kleine dieren zoals eekhoorns en gaaien. Om hem te begeleiden, kies bijvoorbeeld voor een bonte veldesdoorn 'Carnival', een plataan 'El Gordo' of een linde 'Greenspire'. Het wortelstelsel van eiken, dat nogal de diepte in gaat, maakt het mogelijk om planten aan hun voet te plaatsen: denk bijvoorbeeld aan acanthus, Trachystemon orientalis, maagdenpalm, napolitaans cyclaam, Liriope muscari...