Quercus petraea Insecata - Wintereik

De Quercus petraea 'Insecata' is een originele en zeldzame gekweekte variëteit van de wintereik, met een blad dat diep ingesneden is. De bladeren zijn langer dan bij de soort, draadvormig, ingesneden, alsof ze door insecten zijn aangevreten. Deze historische variëteit, die je in botanische tuinen, arboreta en collecties tegenkomt, ontwikkelt een brede en onregelmatige kroon, massieve en kronkelige takken laag aan de stam, en een bladverliezend loof dat voor een aangename schaduw zorgt in de zomer, en veel eikels die een feestmaal zijn voor kleine dieren. Zijn ontwikkeling, bescheidener dan die van de soort, vraagt toch om ruimte, in een tuin met een flinke oppervlakte.

De wintereik, die in sommige streken ook wel zomereik, steeneik of zware eik wordt genoemd, behoort tot de familie van de Fagaceae. Hij is oorspronkelijk afkomstig uit een groot deel van gematigd Europa en komt massaal voor in Frankrijk, met uitzondering van het Middellandse Zeegebied en het uiterste zuidwesten. Hij houdt van een sub-oceanisch tot oceanisch klimaat, of een gematigd landklimaat dat niet te droog is. Het is een spontane soort van heuvels en lage bergen, waar hij tot op 1600 meter hoogte voorkomt. Opmerkelijke hoogbossen bestaan in de regio Parijs (Ermenonville, Fontainebleau, Rambouillet), in het hele stroomgebied van de Loire en de Seine, in de Allier (Forêt de Tronçais) en in de Sarthe (Forêt de Bercé). Het is een lichtminnende soort, waarbij jonge exemplaren echter ook van lichte schaduw houden. Toleranter dan de zomereik en in staat om te groeien op stenige bodems, licht kalkhoudend en plaatselijk droog, heeft hij toch een voorkeur voor lemig-zandige grond met een neutrale of zure tendens, fris, diep en waterdoorlatend.

De Quercus petraea 'Insecata', die je ook onder de naam 'Laciniata' tegenkomt, is een variëteit die zich onderscheidt door zijn verbluffende, diep ingesneden blad, met bladeren die tot 15-20 cm lang worden. Hij bereikt op volwassen leeftijd een hoogte van 10 tot 20 m, afhankelijk van de groeiomstandigheden, en een breedte van 7 tot 14 m. De groei van deze eik is vrij langzaam. De stam, die vrij kort is, is bedekt met een schors die eerst groen en glad is, en later donker, dik en licht gegroefd wordt. De bladeren worden bruin, vrij laat in het najaar, en blijven nog een tijdje aan de twijgen hangen voordat ze vallen. Het wortelstelsel van deze boom is diep en krachtig, zowel penwortelend als sterk vertakt, wat zorgt voor een stevige en duurzame verankering in diepe, zandige grond.

Plant de wintereik 'Insecata' als solitaire boom of in een laan, in een ruime tuin. Hij heeft het voordeel dat hij voor aangename schaduw zorgt, terwijl hij in de winter het licht doorlaat. Zijn vruchten, die soms in overvloed worden geproduceerd, voeden kleine dieren zoals eekhoorns en gaaien. Hij combineert bijvoorbeeld goed met esdoorns, plataan, netelboom (winterhard tot in het noorden), lindes en honingboom in een groot park. Het wortelstelsel van eiken, dat nogal diep gaat, maakt het mogelijk om planten aan hun voet te zetten: denk bijvoorbeeld aan acanthus, Anemone blanda, Omphalodes verna, maagdenpalm, Cyclamen hederifolium, dovenetel, schaduwminnende vaste geraniums, slangenbaard, Liriope muscari...