Quercus robur Cucullata - Zomereik

De Quercus robur 'Cucullata' is een zeer zeldzame vorm van de Zomereik, die je soms tegenkomt in openbare tuinen en collecties. Hoewel de boom wat betreft ontwikkeling, zijn ronde kroon en groei vergelijkbaar is met de soort, onderscheidt hij zich door zijn blad. De vrij lange, zachte bladeren zijn lepelvormig gebogen met samentrekkende randen, wat een bol bovenoppervlak oplevert. De boom krijgt een prachtige herfstkleur met een goudoranjegeel loof. Hij zal schitterend zijn solitair, in een border, op een rij of als haag om een windscherm te vormen. Perfect aangepast aan ons gematigde klimaat, heeft de zomereik om goed te gedijen licht nodig, een diepe, licht kalkhoudende, vruchtbare en vochtige bodem.

De zomereik, die in sommige streken ook Stieleik of Akeik wordt genoemd, behoort tot de napjesdragersfamilie (Fagaceae). Hij is oorspronkelijk afkomstig uit een groot deel van gematigd Europa. Deze eerbiedwaardige boom houdt van een sub-oceanisch tot oceanisch klimaat, of van een gematigd continentaal klimaat met voldoende vocht. Hij komt veel voor in onze laagvlaktes en heuvels op lage hoogte, maar is zeldzaam in de zuidelijke Alpen en in mediterrane gebieden, die te droog en te warm zijn. In de natuur kan hij 50 meter hoog worden met een breedte van 25 tot 30 meter, terwijl zijn stam een diameter tot 2 meter kan bereiken. Met een uitzonderlijke levensduur kan deze eik volgens sommige schattingen tot 2000 jaar oud worden.

De cultivar 'Cucullata' werd in 1864 in Duitsland geselecteerd. Deze boom bereikt gemiddeld een hoogte van 25 meter en een breedte van 18 meter. De groei van deze eik is matig snel. Zijn habitus is massief, iets minder breed dan hoog. De vrij korte stam is bedekt met een schors die eerst groen en glad is, maar later donker, dik en diep gegroefd wordt. De kroon heeft een onregelmatige, ovale, afgeronde en open vorm. Zijn jonge twijgen zijn kaal, grijsbruin van kleur en glanzend. Het laat afvallende blad bestaat uit afwisselend geplaatste, zachte, vrij lange, lepelvormig gebogen bladeren die niet diep ingesneden zijn en een wigvormige basis hebben. De kleur van de bladschijf is een matig tot donkergroen aan de bovenkant, de onderkant is lichter. De bladeren worden goudgeel tot oranje, vrij laat in het najaar, en blijven een beetje aan de twijgen hangen voordat ze vallen. De bloei van deze eik vindt plaats in april-mei, kort na het verschijnen van het blad, op de eenjarige scheuten. De vrouwelijke bloemen zitten in een napje gedragen door een lange steel: dit onderscheidende kenmerk is de oorsprong van de soortnaam 'pedunculata' (gesteeld). De mannelijke bloeiwijzen zijn langwerpige, hangende katjes met een gele tint. Ze worden geproduceerd op oudere twijgen. De vrouwelijke bloemen maken plaats voor eivormige en langwerpige eikels, 1,5 tot 3 cm lang. Ze staan vaak in groepjes van 2 of 3 en zitten vast aan een lange steel. Een napje bedekt met schubben bedekt een derde van de eikel. De kleur verandert van groen naar bruin bij rijpheid, in september en oktober. Het wortelstelsel van deze boom is diep en krachtig, zowel penwortelend als sterk vertakt, wat zorgt voor een stevige en duurzame verankering in diepe en compacte bodems.

De eik 'Cucullata' is een zeer mooie sierboom als je over voldoende ruimte beschikt. Je kunt hem solitair planten aan de rand van een grote tuin die uitkijkt op het platteland, of op een rij langs een brede, lange oprijlaan. Deze boom heeft ook het voordeel dat hij een overvloedige humuslaag produceert, wat gunstig is voor de groei van bepaalde planten die onder zijn dekking ontkiemen. Zijn vruchten voeden kleine dieren zoals eekhoorns en gaaien. Het is een boom die beschermd en behouden moet worden als hij spontaan aanwezig is in een park of grote tuin, al was het maar vanwege de symboliek die een oud exemplaar omgeeft, een ware hoeksteen van een oude tuin. Hij biedt ook het voordeel van een aangename schaduw, die in de winter het licht weer doorlaat. Hij combineert bijvoorbeeld goed met esdoorns, plataan, netelboom (winterhard tot in het noorden), lindes en honingboom in een groot park.