Aesculus hippocastanum Monstrosa - Witte paardenkastanje

De Aesculus hippocastanum Monstrosa is een witte paardenkastanje die ook de naam Monstrosa draagt, omdat hij een afwijking vertoont die fasciatie wordt genoemd, een vrij algemeen verschijnsel in de plantenwereld. Deze mutatie is de oorzaak van zijn kleine formaat en de zeer ongebruikelijke aanblik van zijn boomkroon. Meer schilderachtig dan sierlijk, zal hij liefhebbers van botanische curiositeiten bekoren. Zijn blad lijkt op dat van de klassieke paardenkastanje, maar dan kleiner, en het ontspruit aan twijgen in de vorm van verschrompelde kammen, gedragen door opmerkelijk gedrongen, merkwaardig afgeplatte, gegroefde en min of meer gedraaide takken. Deze dwergboom verbaast met zijn bovennatuurlijke struktuur, die des te interessanter is om waar te nemen in de winter wanneer hij geen loof heeft.

De Aesculus hippocastanum Monstrosa behoort tot de familie van de Sapindaceae of, zoals vroeger, de Hippocastanaceae. De soort, in tegenstelling tot wat zijn gebruikelijke naam witte paardenkastanje doet vermoeden, is oorspronkelijk afkomstig uit Macedonië, een regio die Noord-Griekenland, Albanië en Zuid-Bulgarije omvat. Het is een bosboom. In de natuur kan de gewone paardenkastanje een hoogte van 25 m bereiken met een breedte van 15 tot 20 m.

De paardenkastanje Monstrosa is een geënte variëteit. Zijn stam en takken zijn bedekt met een bruine tot roodachtige schors, eerst glad, later grijs wordend en barstend met de leeftijd. Zijn groeiwijze varieert per exemplaar, maar is over het algemeen vrij smal en opgaand. Een exemplaar van 15 jaar oud zal niet hoger worden dan 1,50 m. Uiteindelijk, na vele jaren, kan de boom ongeveer 3 m hoog worden. De kroon is onregelmatig, zeer dicht vertakt. Het blad, dat bladverliezend is, vormt zich in het voorjaar en valt in het najaar. In de winter zijn op de twijgen grote roodachtige bladknoppen te zien, bedekt met een glanzende hars. Het blad is samengesteld uit bladeren van minder dan 10 cm lang, verdeeld in 5 tot 7 getande deelblaadjes aan de rand, lichtgroen van kleur, sterk generfd en gebobbeld. De bloei vindt plaats in mei-juni, aan de reeds bebladerde twijgen. Deze heeft de vorm van rechtopstaande piramidale trossen van 20 cm lang, thyrsen genaamd, samengesteld uit zeer veel kleine bloempjes van 1 cm breed wiens kleur dicht bij wit ligt. De fasciatie en cristatie, van onzekere herkomst, zijn het resultaat van een abnormale groei van de top van een stengel, de apex genoemd. Fasciatie uit zich in afgeplatte, gestreepte, bundelvormige stengels, cristatie geeft ze een kamachtig uiterlijk.

De Monstrosa witte paardenkastanje komt het best tot zijn recht op een opvallende plek, solitair of in een border met een exotische inspiratie, bijvoorbeeld met varens. Hij is ook geschikt voor een grote kuip op het terras. Goed winterhard, hij gedijt in elke diepe grond die een beetje vochtig blijft, zelfs kalkhoudend. Verzamelaars van ongewone planten zullen ook andere kronkelige bomen waarderen: Corylus avellana 'Contorta' en zijn paarse versie Corylus avellana 'Red Majestic', de wilg Salix erythroflexuosa, de robinia Robinia pseudoacacia 'Twisty Baby' of de Poncirus trifoliata 'Flying Dragon', een bijzonder vreemde winterharde citrus.