Pompoen: oogst en bewaren

Wanneer pompoenen oogsten?

De oogst vindt plaats 4 tot 6 maanden na het zaaien in het voorjaar, afhankelijk van de variëteit. De oogst valt tussen het einde van de zomer en het midden van het najaar, meestal van september tot eind oktober.

Wij raden je aan de oogst van je pompoen niet te vervroegen. Hoe langer de pompoen rijpt, hoe beter hij bewaard kan worden en hoe meer aroma’s en voedingsstoffen hij ontwikkelt.

Er zijn twee manieren om te weten wanneer je pompoen klaar is om geoogst te worden:

• als het blad van de plant volledig bruin of geel is geworden en de stengels verdroogd zijn (in dat geval zal de pompoen niet meer verder rijpen, omdat de plant afgestorven is);
• als de steel (de ‘staart’) van de pompoen geel, houtig en droog is geworden, mogelijk zelfs gebarsten, en op het punt staat los te komen; de groente heeft dan normaal gesproken een mooie kleur gekregen, de rijpe grootte bereikt (afhankelijk van de variëteit) en een harde, dikke schil.

Ook het weer moet in aanmerking worden genomen: als er vorst wordt voorspeld, oogst je pompoen dan van tevoren. Hoewel pompoenen bestand zijn tegen regen en wind, zijn ze niet bestand tegen temperaturen onder nul.

Bij vochtig en regenachtig weer raden we je vóór de oogst aan je pompoen van de bodem te isoleren om elk risico op rotten te voorkomen. Leg hem eenvoudig op een dakpan, een leisteen, een baksteen, een kratje of een dikke laag mulch.

Wacht tot het blad is verwelkt of de steel droog is voordat je je pompoenen oogst

Hoe oogst je pompoenen?

Idealiter oogst je op een droge en zonnige dag.

Ga hiervoor als volgt te werk:

• snijd met een vooraf gedesinfecteerde snoeischaar of een mes de pompoen bij de steel af en laat daarbij een stuk van ongeveer 5 tot 10 cm zitten;
• laat de pompoen 1 tot 2 dagen op een droge bodem drogen, bij voorkeur in de zon;
• maak de pompoen voorzichtig schoon met een borstel of doek om aarde, insecten en eventueel ander vuil te verwijderen;
• controleer of de groente goed droog is en geen sporen van beschadigingen vertoont, want die kunnen de houdbaarheid verkorten (doordat bacteriën zich kunnen ontwikkelen en vroegtijdige rotting veroorzaken).

Ook als de groenten rijp zijn, kunnen ze kwetsbaar zijn. Ga daarom voorzichtig te werk tijdens het oogsten en voorkom dat je pompoenen stoot, beschadigt of, erger nog, laat vallen. Pak ze ook niet bij de steel vast, om te voorkomen dat die afbreekt.

Controleer voordat je ze voor de winter opslaat of je pompoenen goed droog en onbeschadigd zijn

Hoe bewaar je pompoenen?

Pompoenen kunnen direct na de oogst worden gegeten. Als de groente beschadigd of gespleten is, kunt u deze niet goed bewaren.

Maar om er de hele winter van te genieten en ze later te eten, zijn er verschillende manieren om pompoenen langdurig te bewaren.

Een hele pompoen bewaren

Alle pompoenrassen kunnen meerdere maanden in hun geheel worden bewaard, zoals:

• de bekende halloweenpompoen ‘Jack O’Lantern’, die zowel lekker als decoratief is;
• de pompoen ‘Blue Ballet’, een kleine, tol-vormige pompoen met een blauwgrijze schil;
• de reuzenpompoen ‘Atlantic Giant’, die enkele honderden kilo’s zwaar kan worden;
• de pompoen ‘Galeuse d’Eysines’, een variëteit met een opvallende, ‘puistige’ schil en zacht, zoet vruchtvlees;
• de pompoen ‘Giraumon Turban’, zeer decoratief dankzij de met rood, geel, groen en wit gemarmerde schil;
• de potimarron, geliefd om het vruchtvlees met zijn heerlijke kastanjesmaak.

Eenmaal geoogst, schoongemaakt en gedroogd, bewaar je pompoenen in een geventileerde ruimte, beschermd tegen vocht en kou. De ideale bewaartemperatuur ligt tussen 10 en 15 °C, maar je kunt ze ook bij kamertemperatuur bewaren. Het is niet nodig om pompoenen volledig tegen licht te beschermen.

Voor een optimale bewaring leg je de pompoenen zo neer dat de lucht goed kan circuleren:

• leg ze op een krat, een plank met wat stro of houten latten, altijd met de steel naar boven  (ze kunnen ook in netten worden opgehangen);
• zet ze enkele centimeters uit elkaar om te voorkomen dat de groenten elkaar raken (bewaar ze niet op elkaar).

We raden je aan om je pompoenen af en toe te controleren, zodat je zeker weet dat er geen schimmel, beschadigingen of nieuwe vlekken zijn ontstaan. Kies voor consumptie natuurlijk eerst de pompoenen die er minder vitaal uitzien of aangetast zijn.

Pompoenen kunnen 3 tot 6 maanden worden bewaard, afhankelijk van de variëteit soms langer.

Invriezen

Pompoen kan ook worden ingevroren om hem meerdere maanden te bewaren. In dat geval raden we aan om de pompoen eerst te koken.

Het vruchtvlees kan in plakken of blokjes worden gesneden en vervolgens enkele minuten worden geblancheerd in kokend gezouten water. Pompoen kan ook worden ingevroren nadat hij in soep of puree is verwerkt.

Doe de gekookte pompoen vervolgens gewoon in een diepvrieszak. Ingevroren pompoen kan ongeveer 1 jaar worden bewaard.

Melkzuurfermentatie

Melkzuurfermentatie is een zeer oude techniek om voedsel te bewaren, natuurlijk en zonder verhitting. Tot de bekendste gefermenteerde voedingsmiddelen behoren zuurkool en augurken.

Kort gezegd laat je voedingsmiddelen fermenteren in een luchtdichte pot, gevuld met een mengsel van water en zout. Het bewaarsap wordt zuur door de werking van melkzuurbacteriën, waardoor schimmelvorming wordt voorkomen.

Pompoenen lenen zich uitstekend voor deze manier van bewaren. Zodra de fermentatie na 15 dagen is voltooid, kunnen gefermenteerde pompoenen ongeveer 1 jaar worden bewaard op een koele, donkere plaats.

Lees alle adviezen van Ingrid en het volledige recept in het artikel over melkzuurfermentatie.

Pompoenen gebruiken in de keuken

De pompoen kan op allerlei manieren worden gebruikt in de keuken, zowel in hartige als zoete gerechten. Je hebt dus volop keuze om de hele koude periode lang pompoenen te bereiden zonder ervan uitgekeken te raken: ovenschotels, puree, soepen, curry’s, taarten, frietjes, gevuld en nog veel meer.

Hartige of zoete gerechten: er zijn heel veel recepten om pompoenen te bereiden!