Najaarszaai onder glas om het tuinseizoen te verlengen
Welke voordelen? Hoe doe je dat? Welke groenten zaai je in de moestuin?
Inhoud
Wie zegt dat er in het najaar niets te doen is in de moestuin? Natuurlijk is het een stuk rustiger en lijkt de moestuin in slaap. De enige bezoekjes draaien om de oogst van prei, spinazie en andere late groenten. Toch kun je prima weer aan de slag in je moestuin en nog wat zaden zaaien voor het najaar. Die moet je misschien wel beschermen met een afdakje. Sommige groenten oogst je in de loop van de winter, andere zijn al vroeg in het voorjaar heerlijke primeurgroenten.
Ontdek hoe je deze zaai in het najaar aanpakt, welke groenten je kunt zaaien en hoe je ze het best tegen de kou beschermt.
Waarom zaaien in het najaar?
In het najaar valt de tuin langzaam in slaap. De bladeren vallen terwijl de temperaturen dalen. In de moestuin hebben de zomerteelten het voor gezien gehouden. Toch is er nog genoeg te doen! In streken met een vrij zacht klimaat, maar ook in moestuinen in andere klimaatzones, is het heel goed mogelijk om in het najaar nog enkele groenten te zaaien. Uiteraard moet je wel een paar voorzorgsmaatregelen nemen, want niemand is gevrijwaard van een koudegolf, strenge vorst of zelfs sneeuwval.
Het najaar is namelijk een geschikt seizoen om te zaaien. Waarom, vraag je je misschien af? Ten eerste omdat de bodem nog warm is van de lange, zonnige zomerdagen. Bovendien is het najaar het seizoen waarin het weer vaker gaat regenen, waardoor je niet hoeft te sproeien en de natuur haar gang kunt laten gaan.
In het najaar hebben de belangrijkste plaaginsecten je moestuin verlaten om in diapauze te gaan. Natuurlijk zijn ze er nog, vaak in rust in de bodem of tussen plantenresten, maar ze zijn in elk geval helemaal inactief. Ze zullen dus geen pas opgekomen groenteplanten aantasten. Voor onkruid geldt ongeveer hetzelfde. Dit onkruid, dat het tuinieren je zo lastig maakt, is in vegetatieve rust. Schoffelen en wieden is daardoor niet meer nodig.
Bovendien helpen deze zaaisels in het najaar, als vervolg op de zomer, om de grond begroeid te houden. Als je de bodem in de winter kaal laat, spoelen voedingsstoffen sneller uit de bodem weg. Er vormt zich een slempkorst, waardoor de bodem compact en dichtgeslagen raakt. Je kunt je bodem in de winter natuurlijk bedekken met mulch, maar door enkele groenten te zaaien voorkom je ook verdichting en erosie, doordat er minder afstromend water is.
Ten slotte kun je door in het najaar te zaaien al bij de eerste zachte dagen van het voorjaar genieten van vroege groenten. Zaaien in het najaar levert namelijk tijdwinst op. Logischerwijs zijn groenteplanten die in het najaar zijn gezaaid veel eerder rijp dan planten die aan het einde van de winter zijn gezaaid.
Lees ook
Deze zaaiingen houden van kouZaailingen beschermen tegen de kou: hoe doe je dat?
Afhankelijk van de regio waar je tuiniert, moet je bij zaaien in het najaar enkele voorzorgsmaatregelen nemen om de zaden tegen de kou te beschermen.
Allereerst is het belangrijk om een optimale plek voor het zaaien te kiezen. Begin met de standplaats. Zaai altijd op een plek op het zuiden. Zo krijgen je zaden voldoende licht en warmte dankzij de winterzon. Ook moet de gekozen plek beschut liggen tegen wind en koude tocht. In regio’s met zachte winters kunnen deze twee voorzorgsmaatregelen voldoende zijn. Elders moet je extra beschermingsmaatregelen treffen om onder glas te zaaien.
In regio’s waar vorst vaak voorkomt, is het namelijk aan te raden om verschillende oplossingen te gebruiken om je zaai tegen de kou te beschermen:
- Het vliesdoek rechtstreeks over de zaaibedden leggen. Het heeft als voordeel dat het de temperatuur met enkele graden verhoogt en licht, lucht en water doorlaat. Bovendien belemmert het door zijn lichte gewicht het kiemen van de zaden niet. Het kan de zaden ook beschermen tegen de eetlust van sommige tuinvogels, zoals huismussen of houtduiven. Zorg er wel voor dat je het goed op de grond vastzet met planken, grote stenen of haringen. Je kunt het bovendien het beste verwijderen bij zeer hevige regenval.
- De kweektunnel: deze kant-en-klare beschermtunnel biedt doeltreffende bescherming tegen de kou en laat tegelijk lucht bij de zaailingen. Hij bestaat uit bogen waarover je een transparante polyethyleenfolie of vliesdoek kunt spannen. Handige tuiniers kunnen zelf een tunnel maken met elektriciteitsbuizen die diep in de grond worden gestoken en worden afgedekt met een plastic zeil, dat met planken of stenen op de grond wordt vastgezet.

Voor een goed beschermde moestuin: beschermtunnel, koude bak, kas en stolp
- De koude bak: de koude bak is steviger dan tunnels en bestaat uit planken waarop een glasplaat ligt. Binnenin kun je rechtstreeks in de volle grond zaaien of in zaaitrays. Je kunt eenvoudig zelf een koude bak maken met een oud raam.
- De plastic tuinstolpen zijn ook geschikt voor afzonderlijke zaailingen. Voor zaaien in rijen zijn ze daarentegen minder praktisch.
- De kas is ideaal dankzij de ruimte die ze biedt. Een kas van polycarbonaat kan volstaan, maar wie geluk heeft, kan kiezen voor een glazen kas.
Welke groenten kun je in het najaar zaaien?
Wat zaaien in het najaar? Dat is natuurlijk de vraag die je jezelf op dit belangrijke punt in de tekst stelt. Er zijn veel mogelijkheden, al zullen ze niet allemaal even succesvol zijn. Toch is het misschien de moeite waard om het te proberen, vooral omdat je in de moestuin meer ruimte hebt dan in het voorjaar of de zomer.
Salades
- Veldsla: kies bij voorkeur rassen met groot zaad, zoals Grofzadige Hollandse veldsla, of rassen die zeer goed tegen kou kunnen, zoals ‘Verte de Cambrai’.
- Wintersla: kies rassen zoals ‘Merveille d’hiver’, ‘Brune d’hiver’, ‘Bourguignonne’…
- Romeinse sla: ‘Romaine d’hiver’ is winterhard.
- Tuinkers.
- Postelein: je kunt winterpostelein (Claytone de Cuba) of ‘Goudgele breedbladige postelein’ zaaien.
Bladgroenten
- Chinese mosterd of bruine mosterd, zoals ‘Red Giant’.
- Mizunakool.
- Spinazie, zoals ‘Géant d’hiver’.
- Tuinmelde.
- Voorjaarskool, zoals sluitkool (‘Tête de Pierre F1’, ‘Cœur moyen de la Halle’ of ‘Nantais hâtif’), boerenkool (‘Chou frisé Halbhoher vert demi-nain’) of bloemkool (‘chou-fleur d’Erfurt Boule de neige’).
Wortelgewassen
- Wortels, zoals ‘Eskimo F1’ of ‘Touchon’.
- Winterradijs, zoals ‘Noir gros rond d’hiver’.
- Pastinaak.
- Knolvenkel.
Je kunt tussen oktober en november ook tuinbonen en erwten met rond zaad zaaien voor een oogst in het voorjaar. Kies voor tuinbonen rassen zoals ‘Aguadulce à très longue gousse’ of ‘Extra hâtive’, en voor doperwten ‘Très hâtif d’Annonay’ of ‘Petit Provençal’.
- Abonneren
- Overzicht
Dit formulier wordt beschermd door reCAPTCHA: u kunt het privacybeleid en de gebruiksvoorwaarden raadplegen.
Opmerkingen