Een winterse bloembak met coniferen maken

Geschikte en gevarieerde coniferen kiezen

Perfecte dwergconiferen voor in een bloembak

Hoewel coniferen de afgelopen jaren aan populariteit hebben ingeboet, blijven ze interessant. Meestal is het niet hun bloei die ze aantrekkelijk maakt, maar ze hebben andere troeven: ze zijn gemakkelijk in het onderhoud, bestand tegen vorst en dankzij hun wintergroene blad het hele jaar door decoratief. Klassieke variëteiten worden in grote tuinen gekweekt, terwijl dwergvariëteiten overal passen. Ze zijn dan ook ideaal voor potbeplantingen of bloembakken die de winter opfleuren, maar kunnen natuurlijk ook tijdens de andere seizoenen blijven staan.

Er zijn voldoende dwergvariëteiten in allerlei vormen en kleuren om aan ieders smaak te voldoen. Kies ze op basis van de standplaats (zonnig, schaduwrijk, halfschaduwrijk, beschut) en de klimatologische omstandigheden (overheersende wind, een natte winter of een winter met strenge vorst, enz.). Zo houdt een Canadese hemlockspar ‘Cole’s Prostrate’ van koele (vochtige) schaduw, terwijl de Cryptomeria japonica ‘Vilmorin Gold’ en de Japanse hinokicipres ‘Nana Aurea’ een zonnige standplaats nodig hebben.

Kies voor kleine planten van 20 cm tot 1,50 meter hoog als je ze in een pot wilt kweken.

Spelen met vormen, texturen en hoogtes

Voor een mooie winterse bloembak kies je planten met uiteenlopende silhouetten: bolvormig, kruipend, kegelvormig, zuilvormig, hangend, opgaand, enz. Combineer verschillende hoogtes om volume in je pot te creëren en probeer verschillende texturen uit, van de zachtste, meest mosachtige structuren tot de stekeligste en prikkeligste.

Enkele voorbeelden:

• de dwergspar Picea mariorika ‘Machala’ produceert wat ruige twijgen die op flessenborstels lijken en samen een mooie piramidevormige koepel vormen;
• de bergden Pinus mugo ‘Varella’ lijkt met zijn bolvorm en lange, stekelige naalden op een echte kleine groene egel;
• de westerse levensboom ‘Mirjam’ vormt een bijna perfecte bol, heel sierlijk, met heerlijk zachte twijgen;
• de hinokicipres heeft een wilde uitstraling, met opgaande twijgen die alle kanten op groeien;
• de schijncipres ‘Hime-Sawara’ heeft een spreidende groeiwijze en vormt een echt klein bodembedekkend kussen;
• de witte spar heeft een mooi kegelvormig silhouet, opgebouwd uit korte, opgaande naalden, perfect in een bloembak met Japanse uitstraling of in een eigentijdse pot.

Spelen met kleuren

Dwergconiferen bieden ook een grote diversiteit aan bladkleuren, van klassiek groen tot goudgeel, met grijze, blauwe of roodachtige schakeringen. Sommige hebben zelfs kleuren die met het seizoen veranderen, waardoor ze het hele jaar door voor een bescheiden wisselend schouwspel zorgen.

• de Pinus nigra ‘Oregon Green’ produceert verrassende jonge scheuten die eerst wit zijn en vervolgens verkleuren naar het typische groen van de soort;
• de Thuja occidentalis ‘Golden Tuffet’ heeft in de zomer geel blad, dat in de winter warme oranje tot bronzen tinten krijgt;
• de Chamaecyparis pisifera ‘Blue Moon’ vormt, zoals de naam al doet vermoeden, een mooie bol met zilverblauw blad, terwijl de Juniperus squamata ‘Blue Carpet’ in dezelfde tinten een perfecte bodembedekker vormt;
• de Japanse levensboom ‘Solar Flare’, met fijn, ingesneden blad dat aan sommige varenbladeren doet denken, trakteert ons bij het ouder worden op tinten van goudgeel tot zachtgeel;
• de kruipende jeneverbes ‘Limeglow’ heeft veranderlijk blad: in de zomer limoengroen tot goudgeel en in de winter bronskleurig tot purper.

Verschillende coniferen met mooie texturen en kleuren: Pinus mugo ‘Varella’, Juniperus horizontalis ‘Limeglow’, Juniperus squamata ‘Blue Carpet’, Chamaecyparis obtusa ‘Nana Aura’, Chamaecyparis pisifera ‘Blue Moon’, Picea  glauca ‘Sun on the Sky’, Thuya occidentalis ‘Mirjam’

Extra planten en aanvullende elementen toevoegen

Andere planten voor een winterse potbeplanting

Dwergconiferen zijn goede metgezellen voor andere planten. In een eerder zure grond, zoals heidegrond, combineert u ze bijvoorbeeld met de schattige winterheide, die ook weinig onderhoud vraagt. Probeer de prachtige rozerode bloei van Erica x darleyensis ‘Kramer’s Rote’ of de kleine roze-paarse klokjes van ‘Darley Dale’.

Op een koele en half beschaduwde standplaats kiest u voor een klimop waarvan het wintergroene blad de hele winter decoratief blijft in uw bloembak. Kies bijvoorbeeld voor de lichte bladeren van de kleine Hedera helix ‘Kolibri’, bont met crèmekleurige vlekken, die prachtig bij onze dwergconiferen past. Denk ook aan planten met decoratieve bessen in de winter, zoals de bergthee, de Skimmia japonica ‘Pink Dwarf’ of ‘Rubesta’.

Op een zonnigere standplaats en in goed doorlatende grond (die geen overtollig water vasthoudt) kunt u kiezen voor de sterke huislook met hun decoratieve rozetten, waarmee u een sierlijke en moderne winterse bloembak kunt creëren. Bij de kruiden zorgt goudgele citroentijm voor een mooie lichte toets met zijn bont blad in gebieden met niet al te strenge winters (-15 °C maximaal). Probeer ook eens een heiligenbloem of ‘Lemon Fizz’, die winterharder is (ongeveer -20 °C).

En als u zin heeft in bloemen, die wel iets meer onderhoud vragen, kies dan voor herfstcamelia’s zoals de Camellia x hiemalis ‘Bonanza’, met zijn dubbel roze-rode bloei van oktober tot januari. Samen met een dwergconifeer met groen blad vormen ze een mooi geheel in kerstkleuren. Denk ook aan nieskruid zoals ‘Linda’, die wit bloeit voor een echt seizoenspalet.

Tot slot zorgen grassen altijd voor een lichte toets in bloembakken of potbeplantingen. Kies uit Carex of bijvoorbeeld Miscanthus, waarvan de stengels en bladeren aan het einde van het najaar mooi zijn opgedroogd.

Enkele vaste planten voor verschillende standplaatsen en omstandigheden: Skimmia japonica ‘Rubesta’, Helleborus lemperii hgc ‘Linda’, Gaultheria procumbens, Erica darleyensis ‘Kramer’s Rote’, Hedera Helix ‘Kolibri’, Santolina chamaecyparissus, Santolina ‘Lemon Fizz’

Decoratieve seizoenselementen

U kunt enkele decoratieve elementen aan uw winterse bloembak toevoegen om de samenstelling nog wat meer reliëf te geven. Kies natuurlijke decoraties, zoals takken van hulst die u in het bos heeft verzameld, dennenappels, stukken drijfhout, takken van kronkelhazelaar en kleine bundels hout…

Voor een extra feestelijke toets kunt u een lichtsnoer, enkele kerstballen, strikken of sterren toevoegen. Voor een vleugje kitsch kunt u zelfs de decoraties van uw kerststronk hergebruiken. Alleen uw verbeelding kent grenzen!

Je bloembak voor de winter planten en onderhouden

De bak

Om probleemloos de winter door te komen, moet de gekozen bak vorstbestendig zijn. Vermijd daarom terracotta potten of bloembakken en kies liever voor hout, kunststof, hypertufa (een mengsel dat op steen lijkt) of beton. Houdt u van de charme van metalen bakken, zoals zinken voederbakken of gietijzeren potten? Vergeet dan niet dat deze materialen afhankelijk van hun kwaliteit soms gevoelig kunnen zijn voor vorst. Zet ze in dat geval op een beschutte plek.

Welke vorm uw bloembak ook heeft, rechthoekig, vierkant of rond, hij moet breed genoeg zijn om er minstens 3 tot 4 coniferen in te kunnen kweken. Zorg daarom voor minimaal 40 cm diameter of breedte en minstens zoveel diepte.

Kies tot slot altijd een bak met gaten, zodat overtollig water kan weglopen en de wortels van de planten niet gaan rotten. Zet geen schotel onder de bak.

Verschillende bakken voor een bloembak

Het substraat

Kies voor een goede universele potgrond of potgrond voor bakken en potten, die u kunt mengen met wat heidegrond voor een zuurdere pH, waar coniferen vaak van houden.

Voeg gerust een handvol rivierzand, kleikorrels of grind toe om het geheel luchtiger te maken en de drainage te verbeteren.

Eventueel kunt u wat universele meststof met langzame afgifte toevoegen om de groei van uw planten te bevorderen, of een handvol goed verteerde compost uit eigen tuin.

Planten

Plant bij voorkeur aan het begin van het najaar. Verzamel voordat u begint alle elementen die u in uw bloembak wilt verwerken, zodat u de ideale indeling kunt maken.

Om planten in kweekpotjes gemakkelijk uit hun pot te halen en hun wortelkluit vóór het planten opnieuw vochtig te maken, kunt u ze ongeveer twintig minuten onderdompelen in een emmer of teil met water.

1. Breng onder in de bak een dunne drainagelaag aan van 2 tot 3 cm (kleikorrels, grind, scherven van terracotta…).
2. Vul de bak voor twee derde met substraat.
3. Haal de planten uit hun pot en maak indien nodig voorzichtig het wortelstelsel los.
4. Gebruik een plantschepje of een spade om de plantgaten te maken en zet de planten op ongeveer 15 cm afstand van elkaar. Afhankelijk van de vorm van de bak kunt u kiezen voor een horizontale of verspringende opstelling.
5. Vul aan met substraat en druk dit met uw vingers aan.
6. Geef royaal water.
7. U kunt voor een mooie afwerking rond de planten een minerale mulch (leisteen, lavagrind…) of organische mulch (doppen, houtsnippers, schors, mulch van planten…) aanbrengen (optioneel).

Lees voor meer tips ook ons artikel ‘Hoe vult u een bloembak op de juiste manier?’.

Onderhoud

Het voordeel van onze winterse bloembak met coniferen is dat deze vrijwel geen onderhoud nodig heeft. De natuurlijke regenval is meestal voldoende om in de waterbehoefte van de planten te voorzien. Geef bij een droge winter of op een beschutte plek eenvoudig water zodra het substraat in de bovenste centimeters is uitgedroogd.

Coniferen zijn sterke planten die zelden ziek worden, maar door de teelt in een pot kunnen ze gevoeliger zijn dan in de volle grond. Lees voor meer informatie ons artikel over de belangrijkste ziekten en plagen van coniferen.

Omdat coniferen langzaam groeien, kan uw winterse bloembak meerdere jaren meegaan voordat de planten te weinig ruimte hebben en u ze moet verpotten of in de tuin moet uitplanten.