Een kleurrijke tuin met najaarsblad aanleggen

De voordelen van een najaarstuin

Door te kiezen voor planten die in het najaar tot bloei komen, voegt u extra aantrekkingskracht toe aan uw tuin in het najaar, waardoor uw buitenruimte ook lang na de zomer uitnodigend en levendig blijft. Dat verlengt het plezier van tuinieren en nodigt uit om van de buitenlucht te blijven genieten. Sommige planten komen in het najaar bijzonder goed tot hun recht! Enkele bloeien nog, maar veel planten bieden allerlei andere troeven: vlammende bladkleuren, decoratieve vruchten, zaadhoofden… De herfstkleuren zijn echt anders dan die van andere seizoenen en zorgen voor een rustgevende en warme sfeer. Planten krijgen dan een rode, oranje, goudgele, amberkleurige, beige, purperen, chocoladebruine of zelfs roze kleur… Ongelooflijke tinten, tegelijk zacht en intens, die het licht vangen. Het kleurenpalet is rijk en sommige bladeren onthullen, in plaats van monochroom te zijn, meerdere van deze tinten tegelijk. Bij het kiezen van planten wordt niet vaak genoeg aan dit seizoen gedacht, maar het is mogelijk om schitterende herfsttaferelen te creëren!

Welke planten kiezen?

Bomen

• Parrotia persica : De Perzische ijzerhoutboom, ook wel Perzisch ijzerhout genoemd, is een kleine boom met een gedrongen stam en een spreidende groeiwijze, breder dan hoog, waarvan het blad in het najaar groen, geel, rood en oranje kleurt.
• Cercidiphyllum japonicum : De katsuraboom is een boom uit Japan met ronde, hartvormige bladeren, die in het voorjaar eerst roze-paars zijn, in de zomer helder groen worden en in het najaar geel, oranje en paars kleuren. De bladeren verspreiden dan een lichte karamelgeur!
• Liquidambar styraciflua : De amberboom heeft sierlijk ingesneden blad dat lijkt op esdoornbladeren en in het najaar kleurt van oranje tot scharlakenrood en paarsachtig.
• Liriodendron tulipifera : De tulpenboom onderscheidt zich door zijn tulpvormige bloemen, die lichtgeel tot lichtgroen zijn, en door zijn ingesneden bladeren, die in het najaar geel worden.
• Nyssa sylvatica : De Nyssa, of zwarte tupeloboom, is een grote boom met een brede, elegante kegelvormige groeiwijze, waarvan het blad in het najaar oranjerood kleurt.
• Quercus rubra : De Amerikaanse eik is een imposante boom die aan het einde van het jaar vermiljoenrood blad laat zien.
• Ginkgo : Hij dankt zijn bijnaam ‘Japanse notenboom’ aan zijn bladeren, die in het najaar goudgeel worden!

Parrotia persica, Liquidambar styraciflua en Ginkgo biloba

Heesters

• Japanse esdoorns : Ze staan bekend om hun prachtige, ingesneden blad dat in het najaar schitterende kleuren krijgt. We raden bijvoorbeeld de Acer shirasawanum ‘Autumn Moon’ aan, met oranjerode tot zalmroze tinten, of de esdoorn ‘Osakazuki’, die in het najaar scharlakenrood wordt.
• Lagerstroemia : De Indische sering kleurt paars en oranjerood en onthult in de winter een prachtige, satijnachtige schors in kaneel- en crèmetinten.
• Cornus sanguinea : De rode kornoelje onderscheidt zich zowel door zijn prachtige herfstkleuren als door zijn felrode twijgen in de winter.
• Sneeuwballen : Bladverliezende sneeuwballen krijgen vaak prachtige kleuren in het najaar: de Viburnum opulus wordt oranjerood, de Viburnum plicatum kleurt paarsrood, terwijl de Viburnum ‘Le Bois Marquis’ roze tot koperrood wordt.
• Aronia : Deze heester wordt vooral gewaardeerd om zijn eetbare bessen, maar krijgt aan het einde van het jaar ook prachtige, vurige kleuren, van helder oranje tot paarsrood. We raden vooral de Aronia arbutifolia ‘Brilliant’ en de Aronia melanocarpa ‘Autumn Magic’ aan.
• Hydrangea quercifolia : Eikenbladhortensia’s onderscheiden zich door hun gelobde blad, dat in het najaar eerst oranje en daarna rood kleurt.
• Cotinus : De bladeren van de cotinus krijgen in het najaar zeer mooie, per variëteit verschillende tinten: oranjerood, koperkleurig, citroengeel, oranje, scharlakenrood, paarsachtig, paars…
• Amelanchier : Hij heeft in het voorjaar eerst bronsroze bladeren, daarna geelgroene tot middelgroene bladeren in de zomer en eindigt in het najaar met kaneeloranje, koperrood tot paarse tinten.
• Gevleugelde kardinaalsmuts : Ook wel Euonymus alatus genoemd, krijgt de gevleugelde kardinaalsmuts in het najaar een donkerrode tot intens paarse kleur. Hij draagt bovendien zeer decoratieve vruchten, rood tot felroze, in de vorm van een bisschopsmuts.

Ons volledige assortiment heesters met mooie herfstkleuren

Acer ‘Osakazuki’, Hydrangea quercifolia en Euonymus alatus

Klimplanten

• Parthenocissus : De wilde wingerd krijgt in het najaar vurige kleuren, van scharlakenrood tot oranje.
• Vitis coignetiae : De bladeren kleuren geleidelijk geel, koperoranje en daarna wijnrood.
• Celastrus orbiculatus : Het blad wordt in het najaar geel.
• Hydrangea petiolaris : De bladeren krijgen een mooie goudgele kleur.

Parthenocissus quinquefolia, Vitis coignetiae (foto: peganum) en Hydrangea petiolaris

Vaste planten

• Blauwe ster : Het blad krijgt in het najaar goudgele tinten.
• Osmunda regalis : De varenbladeren van deze varen variëren van geel tot oranje en rood.
• Epimedium rubrum : De bladeren worden in het najaar mahonierood.
• Geranium sanguineum : Deze ooievaarsbek wordt gewaardeerd om zijn donkerroze tot paarse bloemen en zijn sierlijk ingesneden bladeren, die in het najaar vuurrood worden. Ontdek ook de Geranium wlassovianum ‘Crug Farm’, die in deze periode eveneens schitterende tinten krijgt.
• Duizendknopen : Duizendknopen krijgen meestal mooie kleuren in het najaar. We raden vooral Persicaria affinis aan, waarvan de lancetvormige bladeren bronsrood kleuren, en Persicaria amplexicaulis, waarvan de bladeren donkerrood tot brons worden.
• Mukdenia rossii : Deze kleine bodembedekkende vaste plant vormt mooi handvormig, glanzend groen blad dat in het najaar rood wordt.

Amsonia hubrichtii, Epimedium rubrum en Geranium sanguineum

Siergrassen

• Schizachyrium scoparium : Dit gras heeft fijn blad met wisselende kleuren: in het voorjaar eerst groen, in de zomer blauw en in het najaar oranje tot paars.
• Miscanthus sinensis : Prachtriet is een zeer mooi structurerend en sierlijk gras dat aan het einde van de zomer prachtige pluimen vormt. We raden vooral de variëteiten ‘Purpurescens’ en ‘Afrika’ aan.
• Panicum virgatum ‘Rehbraun’ : Het blad wordt in het najaar oranjerood.
• Imperata cylindrica ‘Red Baron’ : Dit gras heeft opgaand olijfgroen blad, waarvan de uiteinden in de zomer geleidelijk bloedrood kleuren en in het najaar volledig bordeauxrood worden.
• Stipa arundinacea : Dit vedergras heeft zeer fijn blad dat in de zomer bontgroen en gebrand oranje wordt en in het najaar roestbruin kleurt.

Miscanthus sinensis ‘Little Miss’, Imperata cylindrica ‘Red Baron’ en Stipa arundinacea

Hoe richt je een najaarstuin in?

Speel met kleuren

Om een harmonieus en indrukwekkend effect te creëren, kun je planten gerust per kleur groeperen. Combineer bijvoorbeeld meerdere planten die in het najaar scharlakenrood kleuren (Quercus rubra, esdoorn ‘Ozakazuki‘, Geranium sanguineum, Imperata cylindrica ‘Red Baron’…) en zet iets verderop planten die in deze periode goudgeel kleuren (Ginkgo, Liriodendron, Hydrangea petiolaris…). Zo worden deze kleuren versterkt en ontstaat een mooi contrast. Houd er wel rekening mee dat herfstkleuren kunnen variëren afhankelijk van de weersomstandigheden, de luchtvochtigheid, de standplaats enzovoort.

Je kunt warme tinten combineren, die klassiek zijn voor de herfsttuin (rood, oranje, geel…), met koele kleuren (vooral blauw en groen, met groenblijvende heesters, coniferen, asters…). Kies voor complementaire kleuren: oranje en blauw liggen bijvoorbeeld tegenover elkaar op de kleurencirkel. Dat betekent dat deze twee tinten elkaar versterken wanneer je ze combineert. Combineer oranjeachtig blad met het blauwgroene blad van een Eucalyptus ‘Baby Blue’, een Euphorbia myrsinites en de mooie blauwe bloemen van een aster ‘Prof. Anton Kippenberg’. Paars is dan weer de complementaire kleur van geel: asters ‘Purple Dome’ combineren prachtig met het herfstblad van een Hydrangea petiolaris.

Creëer kleurcontrasten door bijvoorbeeld planten met purperen bladeren te combineren met planten waarvan de bladeren in het najaar geel worden. Groepeer verschillende planten met scharlakenrood blad om felrode kleuraccenten te creëren.

Je kunt de heldere kleuren van herfstbladeren ook combineren met neutralere tinten: groen (bijvoorbeeld met groenblijvende heesters en coniferen), grijs of zilver (olijfboom, wilgbladige peer Pyrus salicifolia Pendula, Salix rosmarinifolia…), blauw (jeneverbes ‘Blue Carpet’, Picea pungens ‘Glauca’…)

Speel met volumes en texturen

Creëer effecten met volume en textuur, bijvoorbeeld met het fijne blad en de aren van grassen, of met de delicate varenbladeren van varens (koningsvarens, Dryopteris erythrosora…), die kunnen contrasteren met planten met een lagere, massieve groeiwijze (schoenlappersplanten, rodgersia’s, hemelsleutels…). Grassen zijn ideaal om lichtheid en beweging toe te voegen, terwijl lage planten een border of plantvak kunnen accentueren. Kies voor de zeer lichte bloeiaren van Calamagrostis brachytricha, pennisetums en Miscanthus nepalensis. Denk er ook aan om je borders te structureren door de hoogste planten (heesters, hoge vaste planten…) achter in de border te zetten, middelhoge planten in het midden en de laagste planten vooraan.

Aarzel niet om tussen de rode en oranje herfstbladeren enkele planten met blauwgroen blad te zetten. Hier komt de Picea pungens ‘Blue Diamond’ prachtig tot zijn recht

Voeg planten met decoratieve vruchten en late bloei toe

Om deze herfstbladeren te begeleiden, kun je gerust heesters met decoratieve vruchten en vaste planten met late bloei toevoegen, die de tuin in deze periode ook tot leven brengen. Denk bijvoorbeeld aan de sierlijke vruchten van kardinaalsmutsen, callicarpa’s, cotoneasters en vuurdoorns… Maak van de gelegenheid gebruik om kleuraccenten te herhalen: de rode vruchten van de Cotoneaster kunnen bijvoorbeeld terugkomen in het scharlakenrode blad van een iets verderop geplaatste Japanse esdoorn, of de vruchten van Pyracantha ‘Saphyr Jaune’ kunnen aansluiten bij het heldere blad van Celastrus orbiculatus, in een zeer vergelijkbare tint. Denk voor de bloei aan asters, chrysanten, herfstanemonen, zonnebloemen, dahlia’s en hemelsleutels. Reken ook op de zeer decoratieve aren van grassen: ze zijn ideaal om lichtheid aan de tuin toe te voegen. Denk bijvoorbeeld aan Miscanthus nepalensis en Calamagrostis brachytricha…

Voeg tussen de herfstbladeren enkele vaste planten met late bloei toe, zoals asters en hemelsleutels (foto © Friedrich Strauss – Biosphoto)

Voeg decoratieve elementen toe

Voeg gerust enkele decoratieve elementen toe, zoals sculpturen, kleurrijke potten of tuinmeubilair, die de herfstkleuren aanvullen in gele, oranje, rode, bronzen of koperen tinten, passend bij de stijl van je tuin. Als je bijvoorbeeld een zentuin aanlegt, kun je gerust lantaarns, poorten enzovoort in een scharlakenrode tint toevoegen. Ze sluiten aan bij het roodkleurende blad van Japanse esdoorns en Nandina domestica.