Artisjok beschermen tegen de kou

Waarom de artisjok in de winter beschermen?

Verwant aan de kardoen en de distel, komt de artisjok oorspronkelijk uit het Middellandse Zeegebied. De plant werd in de 16e eeuw in Frankrijk geïntroduceerd en wordt tegenwoordig door veel groentetelers in de Finistère gekweekt, evenals in de Pyrénées-Orientales, waar de minder winterharde variëteiten het bijzonder goed doen. De artisjok staat erom bekend een hekel aan kou te hebben, maar bij nadere beschouwing blijkt dat de winterhardheid enigszins varieert, afhankelijk van de variëteit.

Tot de meest winterharde variëteiten behoort ‘Gros vert de Laon’ die vanwege zijn betere koudebestendigheid in de noordelijke en oostelijke regio’s kan worden gekweekt. Ook de artisjok ‘Vert globe’ onderscheidt zich door zijn goede weerstand. Het gaat echter om een relatieve winterhardheid, want een artisjokplant verdraagt moeilijk temperaturen onder -5 °C.

Tot de meest koudegevoelige variëteiten behoort de ‘Imperial Star’, een zeer vroege variëteit, evenals de kleine artisjokken die minder geschikt zijn voor koude, zoals de ‘Violet de Provence‘ en de ‘Vert de Provence’. Ze zijn voorbehouden aan kustgebieden of het zuiden van ons land. Dit zijn de meest gekweekte variëteiten in Zuid-Frankrijk.

De winter is een moeilijke periode voor tuiniers die artisjokken in de moestuin willen kweken, omdat ze vanaf het begin van de eerste koude in het midden van het najaar moeten worden beschermd, waarbij er wel op moet worden gelet dat de plant kan ademen. Zo kan een plant meerdere jaren leven en mooie, smakelijke oogsten opleveren.

Moet je de artisjok vóór de winter snoeien?

Ook al is snoei niet nodig, je kunt toch de dode stengels en bladeren aan de voet van de plant verwijderen om te voorkomen dat ze gaan rotten. Afhankelijk van de grootte van je artisjokplanten kun je ze ook terugsnoeien en slechts 2 of 3 van de mooiste stengels behouden. Staat je tuin in een winderige streek, bind ze dan boven de basis samen tot een knot, zonder ze te strak aan te binden, om hun blootstelling aan de wind te beperken.

Artisjokken in de volle grond beschermen

Artisjokken zijn niet uitsluitend voorbehouden aan de zachtste klimaten en je kunt ze in de volle grond kweken in de meeste regio’s, mits je ze goed tegen de winter beschermt.

→ Houd er rekening mee dat artisjokken ook gevoelig zijn voor een teveel aan water. Plant ze daarom in goed doorlatende grond om stilstaand vocht te voorkomen. Als je grond in de winter zwaar en nat is, kun je het bed waarin je ze gaat planten verhogen, zodat het water beter kan weglopen.

Wanneer bescherm je de artisjok?

Zolang het weer zacht en droog blijft, is je plant nergens bang voor. Denk eraan om in actie te komen zodra de eerste kou zich aandient.

Hoe bescherm je de artisjok?

• Begin met het aanaarden van de voet, door rondom ongeveer tien centimeter grond aan te brengen. Vooral het hart van de plant, dat zich aan de basis van de bladeren bevindt, is het gevoeligst voor kou
• Breng vervolgens een flinke hoeveelheid goed droog organisch mulchmateriaal aan (verwelkte bladeren, stro, versnipperd hout…) in een laag van 20 tot 30 cm rondom de hele plant. Wees royaal met de dikte van deze bedekking, maar laat de uiteinden van de bladeren wel uitsteken, zodat ze fotosynthese kunnen blijven uitvoeren. In Bretagne wordt hiervoor vaak varen gebruikt. Die werkt afwerend tegen plaagdieren en parasieten en neemt niet snel water op
• Omdat de plant gevoelig is voor vocht en rotting, moet je ervoor zorgen dat de lucht rond het hart kan circuleren zonder dat er water in de bescherming blijft staan. Controleer het hart regelmatig gedurende de winter, want in de mulch kunnen zich plagen verschuilen die eraan knagen. Hetzelfde geldt voor de ontwikkeling van ziekten door het vochtige klimaat onder de beschermende bedekking
• Als je regio strenge winters kent, kun je als extra bescherming een vliesdoek aanbrengen, waarbij je eraan denkt om tijdens zonnige, mooie dagen regelmatig te luchten
• Zodra de temperaturen zachter worden en het risico op vorst is geweken, kun je deze beschermingen verwijderen en de verwelkte bladeren afknippen

Pas de standplaats van de artisjok aan bij het planten

Als vaste plant van grote afmetingen kunt u overwegen de artisjok ergens anders dan in de moestuin te planten als u hem geen van nature beschutte standplaats kunt bieden. Dankzij zijn architecturale silhouet en zijn kleuren kunt u hem elders in de tuin planten, bijvoorbeeld tegen een muur op het zuiden of in een heesterborder met vaste planten die goed in de zon staat en beschut is tegen koude wind.