7 bomen voor een tuin aan zee

Tamarisken: een waterval van roze bloemen op het zand

Wanneer we aan de kust denken, zijn de tamarisken meteen een van de eerste planten die bij ons opkomen. Dat ze als eerste worden genoemd, is niet voor niets: de kust is ideaal voor deze soorten, want dit geslacht, dat bijna honderd soorten omvat, komt oorspronkelijk uit de kustgebieden en zoute gronden van Europa en het Middellandse Zeegebied. Deze kleine loofbomen hebben zeer kleine, schubachtige bladeren aan fijne, soepele takken. De bloei bestaat uit sierlijke kleine pluimpjes in roze of wit. Tamarisken hebben de bijzondere eigenschap hun verdamping te reguleren door het zout in de bodem te benutten. Deze planten zijn uitstekend aangepast aan de kust, zandgrond en droogte. Gebruik tamarisken als windschermhaag, op stam of als struikvorm: ze hebben geen bijzonder onderhoud of water nodig. Over het algemeen onderscheiden we voorjaars- en zomervariëteiten, die allemaal winterhard zijn tot onder -15 °C: 

• Voorjaarstamarisken: Tamarix parviflora en Tamarix tetrandra
• zomertamarisken: Tamarix ramosissima ‘Pink Cascade’, Tamarix ramosissima ‘Hulsdonk White’ en Tamarix ramosissima ‘Rubra’ 

Met de klok mee: tamarisken aan zee, Tamarix ramosissima ‘Pink Cascade’, Tamarix tetrandra, Tamarix ramosissima ‘Hulsdonk White’ en Tamarix parviflora

Dennen: voor grote ruimtes aan de kust

Voor velen bestaat de sfeer van de Atlantische kust of de Middellandse Zee in de eerste plaats uit dennen. Van deze coniferen voor de volle zon die flink uitgroeien, passen twee soorten perfect in het natuurlijke kustlandschap, dankzij het zachte zeeklimaat of oceaanklimaat:

• De zeeden Pinus pinaster: zijn verticale groeiwijze komt veel voor langs de Atlantische kust, en vooral in de Landes. Deze belangrijke bosboom groeit probleemloos in stenige, eerder zure grond en verdraagt zeewind uitstekend. Door zijn snelle groei en grote omvang – 30 m hoog en 15 m breed – is hij bestemd voor grote tuinen.
• de parasolden Pinus pinea: deze boom is het symbool van de pijnboombossen in Zuid-Frankrijk. Als jonge boom heeft hij een mooie, ronde en dichte kroon. Naarmate hij ouder wordt, spreidt deze zich uit en krijgt hij de brede vorm van een parasol. Winterhard tot -10 °C vindt hij een plaats aan de Middellandse Zeekust.

Pinus pinea en Pinus pinaster

Steeneik: bestand tegen alles

Het Middellandse Zeegebied is de bakermat van deze emblematische eikensoort. Deze wintergroene boom, die 15 tot 20 m hoog wordt, bedekte vroeger het grootste deel van het Middellandse Zeegebied, van de kust tot op 1400 m hoogte. Zeer aanpasbaar is de Quercus ilex, de steeneik, die het zowel in een droog klimaat als in de buurt van de zee goed doet. De langzaam groeiende Quercus ilex heeft vrijwel geen onderhoud nodig. Hij is winterhard tot -15 °C en verdraagt, mits hij in de zon wordt geplant, zonder problemen kou en droogte. Tuiniers die het geluk hebben een tuin aan zee te bezitten, kunnen hem dus ook aan de Atlantische kust planten, en waarom niet langs de kust tot in het noorden, zolang ze bodems vermijden die te veel vocht vasthouden: bij het planten moet dus voor een goede drainage worden gezorgd.

Quercus ilex in een tuin met uitzicht op zee

Eucalyptus gunnii: lichtgevend loof

Van de enkele soorten Eucalyptus die buiten het Middellandse Zeegebied worden aangeplant, is de Eucalyptus gunnii, ook wel cidergomboom genoemd, ongetwijfeld de bekendste. Zijn ronde, wintergroene bladeren met een mooie grijzige kleur en zijn uitwaaierende groeiwijze, die meer dan 15 m hoog kan worden, zijn gemakkelijk te herkennen. Je komt hem vaak tegen aan de Atlantische kust of in Bretagne. Hij komt oorspronkelijk uit Tasmanië, groeit snel en is bestand tegen wintertemperaturen tot -10 °C. Zijn grijze stam schilfert af, waardoor mooie bruine en groene vlekken zichtbaar worden. Eucalyptussen behoren vaak tot de weinige boom- en heestersoorten die tuiniers in de eerste lijn aan de kust aanplanten om hoge, beschermende hagen te vormen. Ze groeien op lichte en stenige grond en verdragen droogte goed.

Eucalyptus gunnii

De aardbeiboom: perfect voor kleine ruimtes

Het geslacht omvat een twintigtal soorten en hoewel aardbeibomen tot de Ericaceae behoren, zijn ze niet bang voor kalk. Vanwege hun eetbare rode vruchten worden ze ook wel ‘aardbeibomen’ genoemd. Het zijn kleine, wintergroene bomen met glanzende bladeren. De Arbutus unedo wordt ongeveer 5 m hoog en heeft zeer sierlijk hout. In het najaar produceert hij een grote hoeveelheid witte bloemen, die tegelijk verschijnen met het rijpen van de vruchten van het voorgaande jaar. De Griekse aardbeiboom, Arbutus andrachne, heeft daarentegen een gladde, oranjeroodbruine schors die in grote stukken loslaat, waardoor het mooie gladde hout zichtbaar wordt. Ook deze boom produceert vlezige, roodachtige bessen en wordt iets meer dan 8 m hoog. Deze soorten zijn winterhard tot -10/-12 °C. Je kunt ze dus aan de Middellandse Zeekust planten, maar ook aan de westkust. Aardbeibomen zijn goed aangepast aan droge, goed doorlatende grond. Ze doen het goed in tuinen aan zee en verdragen zout, zolang ze niet rechtstreeks aan zeewind worden blootgesteld. Ze hebben een beschermend scherm nodig van planten die in de eerste rij staan.

Arbutus andrachne en Arbutus unedo

Montereycipressen: snelle groei

Cipressen worden sterk geassocieerd met het beeld van kustgebieden. Deze coniferen gedijen gemakkelijk op arme, zandige bodems en kunnen met succes aan zee worden aangeplant. De montereycipres Cupressus macrocarpa en Cupressus macrocarpa ‘Goldcrest‘ zijn zeer nuttige bomen om kusttuinen te vergroenen. Ze hebben geen last van opspattend zeewater en de Cupressus macrocarpa is winterhard tot -15 °C en dus perfect voor de koudste regio’s. Het is een majestueuze conifeer met een piramidale groeiwijze die zich met de jaren verbreedt en dicht, donkergroen loof heeft. Hij groeit snel en vormt een elegante boom van ongeveer 8 m hoog en 2,50 m breed. Omdat de cultivar ‘Goldcrest’ gevoeliger is voor kou, plant je hem in een zachter klimaat of op een goed beschutte plek. Ook zijn goudgele loof en kegelvormige groeiwijze maken hem zeer geschikt voor kusttuinen.

Cupressus macrocarpa en Cupressus macrocarpa ‘Goldcrest’

Palmen: een alternatief voor bomen

Hoewel palmen biologisch gezien geen bomen maar reusachtige grassen zijn, kunnen ze door hun formaat en groei natuurlijk dezelfde rol spelen in de tuinaanleg. De Trachycarpus fortunei is bijzonder goed bestand tegen kou en kan daardoor een plek krijgen in de noordelijkste kusttuinen, maar ook in Bretagne, waar zijn brede, waaiervormige bladeren hoogte (tot 8 m) en een vleugje exotisme brengen. Ook de dadelpalm Phoenix canariensis kan door zijn lange, uitgestrekte bladeren op dezelfde manier verder naar het zuiden of aan de Atlantische kust worden aangeplant.

Trachycarpus fortunei en Phoenix canariensis