Pinus pinea - Parasolden

De Pinus pinea, beter bekend onder de sfeervolle namen Parasolden of Pijnboom, is een grote conifeer met een typisch zuidelijk karakter, hoewel hij zich tot in de regio Parijs aanpast, op een beschutte standplaats. Deze grote conifeer vormt in zijn jeugd een zeer groene bol, maar wordt vervolgens imposant, kaal aan de basis en krijgt met de jaren een eerbiedwaardige uitstraling. Zijn silhouet, onmiskenbaar herkenbaar, tekent een grote parasol tegen de lucht, waarvan de stam, vaak door de wind gebogen, een dichte, vlakke en afgeronde kruin draagt. Deze reus wordt ook gewaardeerd om zijn heerlijke zaden die we pijnboompitten noemen, met een subtiel harsachtige smaak. Hij stelt weinig eisen aan de grondsoort, zoals de meeste zuiver mediterrane soorten, maar jonge exemplaren zijn gevoelig voor strenge vorst, wat zijn vestiging in onze koudere streken moeilijk maakt. De Pijnboom is daarentegen perfect bestand tegen zeewind en droogte zodra hij is gevestigd.

De Parasolden is een sterk groeiende conifeer uit de familie van de dennachtigen (Pinaceae). Hij is afkomstig uit het Middellandse Zeegebied, maar al lang geleden geïntroduceerd in talrijke regio's. In Frankrijk komt hij voor in het typisch mediterrane bos, samen met de steeneik en de Aleppoden, ook op Corsica. Hij komt ook voor in het zuidwesten, en bijna tot aan de Loire.

De Pinus pinea bereikt gemiddeld 20 m hoogte, en zijn kroon strekt zich uit over 10 m. Jonge bomen, sterk vertakt vanaf de basis, tonen een duidelijk bolvormige groeiwijze. Hun groei is vrij snel, na de doorwortelingsfase die 2 jaar kan duren. Exemplaren van 4 jaar oud meten al bijna 2 m hoogte. De jaren verstrijken, en rond de leeftijd van 10 jaar neemt de pijnboom zijn definitieve parasolvorm aan. Hij ontwikkelt een slanke stam, verticaal, schuin of soms grillig door de heersende wind, bekroond met een vlakke kruin, afgerond aan de bovenkant. De schors, zeer dik, is roodbruin van kleur, gegroefd en diep gescheurd. De bladeren, wintergroen, zijn soepele naalden, weinig prikkelend, helder levendig groen, 8 tot 18 cm lang, per twee bijeengevoegd. De bloei vindt plaats in het voorjaar. Mannelijke en vrouwelijke kegels komen samen voor op hetzelfde exemplaar. Na bestuiving ontwikkelen de vrouwelijke kegels zich tot grote dennenappels, globaal bolvormig, 10 cm in alle richtingen. Het duurt 3 jaar voordat de rijpe dennenappel zijn grote bruine schubben opent om de pijnboompitten vrij te geven, bedekt met een zwart poeder. De zeer harde, lichtbruine schil beschermt de eetbare en zeer aromatische pit. Deze grote zaden ontkiemen zeer gemakkelijk na de winter en de koude periode.

De parasolden is een majestueuze conifeer, om als solitair tot zijn recht te laten komen in een grote tuin, want hoewel hij weinig ruimte op de grond inneemt, heeft zijn kruin ruimte en licht nodig om zich goed te ontwikkelen. Tuiniers in zuidelijke streken planten hem vaak in groepjes, zodat hij schaduw biedt niet ver van het terras of juist aan de rand van hun terrein. Hij houdt niet van concurrentie van andere bomen, maar in ruil daarvoor is zijn met naalden bedekte bladerdak niet erg gastvrij voor andere planten. Struiken zoals laurierkers, aardbeibomen, Filaria, mirte, mastiekboom, Rhamnus alaternus en bepaalde cistussoorten (Cistus creticus, laurifolius, salviifolius), accepteren het om in zijn wortels te groeien. De oogst van de pijnboompitten vindt plaats in de zomer of begin najaar, afhankelijk van het klimaat.