Ziekten en plagen van de perzik

Krulziekte bij perzikbomen

De perzikkrulziekte is een van de meest voorkomende ziekten bij nectarinebomen en perzikbomen. Het is een schimmelziekte die wordt veroorzaakt door een schimmel (Taphrina deformans) die overwintert onder de knopschubben en weer tevoorschijn komt na een vochtige, zachte winter, gevolgd door een koele en regenachtige lente (temperaturen tussen 10 en 20 °C).

Herkenning en symptomen

De ziekte tast eerst het blad aan. De aangetaste bladeren krijgen een gebobbeld uiterlijk en vertonen bolle, gele vlekken. Ze krullen op, worden geelachtig en vervolgens paarsrood, waarna ze uiteindelijk afvallen. Bij een zware aantasting vervormen en verdraaien de jonge takken, de vruchten zwellen op en krijgen daarna een grijsbruine, viltachtige laag. De boom verzwakt, waardoor de perzikoogst in gevaar komt.

Aangetaste bladeren door perzikkrulziekte

Preventie en behandeling

• Versterk de weerstand van je perzikboom door elke herfst compost of stalmest aan de voet van de boom toe te dienen
• Verwijder en verbrand beschadigde takken met kankergezwellen
• Kies rassen die bestand zijn tegen perzikkrulziekte, zoals Amsden (syn. May Flower) of Reine des Vergers
• Besproei in de herfst, wanneer de bladeren vallen, en vervolgens in het voorjaar voordat de knoppen opengaan, de hele boomkroon met Bordeauxse pap om de kieming van de schimmelsporen te remmen. Herhaal de verneveling drie keer met tussenpozen van 10 dagen.
• Wissel dit in het voorjaar af met afkooksels van paardenstaart en herhaal dit vervolgens elke 15 dagen tot de zomer

→ Ontdek meer tips om het ontstaan van perzikkrulziekte en de gevolgen ervan preventief tegen te gaan

Echte meeldauw

Echte meeldauw is een andere schimmelziekte die de perzikboom aantast. De boosdoener? Een schimmel waarvan de ontwikkeling wordt bevorderd door warme lucht en een hoge luchtvochtigheid. Hij verschijnt meestal vanaf het midden van het voorjaar en aan het einde van het seizoen.

Herkenning en symptomen

De ziekte kenmerkt zich door een witgrijze, poederachtige aanslag die de bladeren, bladknoppen en bloemknoppen bedekt, vandaar de bijnaam ‘witziekte’. Bij een zware aantasting vertonen de jonge vruchten witachtige, meelachtige plekken. Ze drogen uit en worden daardoor ongeschikt voor consumptie.

Preventie en behandeling

• Snoei regelmatig om een goed geventileerde boomkroon te behouden

→Volg Pascales advies om een perzikboom goed te snoeien

• Geef je fruitboom bij warm weer regelmatig water aan de voet en voorkom daarbij dat het blad nat wordt
• Mulch om een vochthoudende bodem te behouden
• Verzamel de aangetaste delen en verbrand ze om te voorkomen dat de schimmel in de winter behouden blijft en in het voorjaar of de zomer opnieuw actief wordt
• Vernevel regelmatig paardenstaartgier of brandnetelgier om de 2 weken in het voorjaar en najaar
• Ook vernevelingen met natriumbicarbonaat in het voorjaar en najaar zijn effectief

→ Alles over natuurlijke behandelingen tegen echte meeldauw of witziekte

Moniliose

Monilia is een andere schimmelziekte die regelmatig perziken aantast en vooral steenvruchten treft. De sporen van de schimmel (Monilia fructigena of Monilia laxa) overwinteren onder de schors. Je herkent ze aan de aanwezigheid van kankers waarin de overwinterende vormen van de schimmel op de takken schuilgaan. De ziekte treedt op bij zacht en vochtig weer, vooral wanneer het tijdens de bloei regent. De ziekte treft vooral vruchten die door hagel of vogelbekken zijn beschadigd; elke beschadiging vormt een toegangspoort voor de sporen.

Herkenning en symptomen

De schade kan aanzienlijk zijn. De twijgen drogen uit en vertonen overlangse rimpels. Aangetaste bladeren en bloemen drogen uit en verspreiden een kenmerkende geur van bittere amandelen. De vruchten mummificeren en kunnen de hele winter aan de boom blijven hangen zonder af te vallen.

Preventie en behandeling

• Verwijder in de winter met een goed ontsmette snoeischaar met rechte snede of een goed ontsmette takkenschaar alle kankers en beschadigde of verwelkte twijgen en verbrand ze om te voorkomen dat de ziekte terugkomt
• Verzamel en verbrand alle gemummificeerde vruchten die aan de boom zijn blijven hangen of op de bodem zijn gevallen
• Bescherm de vruchten tegen wespen en vogels
• Controleer of er rot ontstaat op de vruchten die zich ontwikkelen
• Pas in het voorjaar, wanneer het blad uitloopt, een fungicidebehandeling op basis van koper toe, zoals Bordeauxse pap, over de hele boomkroon. Herhaal deze behandeling wanneer de bloembladen van de bloemen vallen.
• Spuit vanaf de bloei ook preventief elke 2 weken een afkooksel van paardenstaart of brandnetelgier

→ Monilia bij fruitbomen – DEZE ZIEKTE VOORKOMEN EN BESTRIJDEN

Bacteriële kanker

Dit is nog een vrij veel voorkomende ziekte bij fruitbomen. Ook hier is een schimmel (Fusicoccum amygdali) de oorzaak. Besmetting met kanker is zeer schadelijk en kan leiden tot het afsterven van de hele boom. Ook nu blijven de sporen van de schimmel in de winter goed beschermd tussen de schubben van de bladknoppen, in scheuren in de schors en in de kankergezwellen. Ze worden opnieuw actief en verspreiden zich bij warm en vochtig weer. De schade kan al aan het begin van het voorjaar optreden: de sapstroom wordt door de kankergezwellen belemmerd, waardoor de bladknoppen, scheuten en bloemen onvermijdelijk verdrogen. De Fusicoccum-kankerschimmel besmet het weefsel van de boom via een beschadiging en dringt voornamelijk door wondjes naar binnen.

Herkenning en symptomen

De ziekte veroorzaakt necrose, verdikkingen en andere scheuren in de schors, waardoor de twijgen en soms een hele tak openbarsten en verdrogen. Op de stam of takken zijn concentrische bruine vlekken en soms een gomachtige afscheiding te zien. De jonge perziken verwelken en drogen uit.

Preventie en behandeling

Er bestaat geen behandeling om bacteriële kanker uit te roeien. Deze preventieve maatregelen zijn daarom nuttig:

• Kies waar mogelijk rassen die weinig vatbaar zijn
• Kanker dringt binnen via slecht genezen snoeiwonden: snoei met goed scherp en gedesinfecteerd gereedschap en smeer de wonden vervolgens in met een wondbalsem. Snoei niet in het najaar en niet bij vochtig weer.
• Verbrand het snoeiafval
• Gebruik een goed met alcohol van 70 °C gedesinfecteerde snoeischaar en verwijder en verbrand alle door kanker aangetaste twijgen
• Beperk het gebruik van stikstofmeststoffen
• Besproei de boom in het najaar, bij het vallen van de bladeren, en vervolgens bij het uitlopen met Bordeauxse pap, die een schimmelwerende werking heeft
• Bij een zware aantasting kun je de boom beter rooien en daarna het snoeiafval van je perzikboom verbranden om te voorkomen dat hij de hele boomgaard besmet

→ Lees ook ons artikel over kanker bij bomen en fruitbomen: behandeling en bestrijding.

De bladvlekkenziekte

Weer een ziekte die door een schimmel wordt veroorzaakt: Coryneum beijerinckii! Coryneum, ook wel hagelschotziekte genoemd, tast steenfruitbomen aan. De ziekte overleeft in het weefsel van de boom en steekt in het voorjaar en najaar weer de kop op bij zacht en regenachtig weer. Ze tast alle delen van de boom aan: de bladeren, de twijgen en de perziken.

Herkenning en symptomen

Ronde, roodachtige vlekken van ongeveer 3 mm doorsnede verspreiden zich over de bladeren. Ze worden zwart omrand en veranderen vervolgens in gaatjes, vandaar de naam hagelschotziekte of de bijnaam ‘kogelgatenziekte’. Ook op de vruchten zijn bruine, kurkachtige en bobbelige vlekken zichtbaar, waardoor de groei stopt en de vruchten vroegtijdig afvallen. Ernstige aantastingen verzwakken de boom.

Preventie en behandeling

• Snoei de aangetaste takken en verbrand ze
• Verzamel de afgevallen bladeren en verbrand ze
• Verzamel de aangetaste vruchten die sporen dragen
• Behandel aan het begin van de groei en vlak voor de bloei met afkooksel van heermoes of vernevel Bordeauxse pap
• Herhaal de behandeling na het vallen van de bloembladen en in het najaar

→ Lees ook ons artikel over Coryneum of hagelschotziekte bij steenfruit

Het sharka-virus

Sharka is een ernstige virusziekte die wordt veroorzaakt door het Plum pox potyvirus (PPV) en niet alleen de perzikboom bedreigt, maar ook fruitbomen uit het geslacht Prunus (abrikozenbomen, pruimenbomen, kersenbomen, amandelbomen…). De ziekte wordt voornamelijk overgedragen door bladluizen of via plantaardig materiaal (onderstammen, enten). In Frankrijk is de stam ‘Markus’ (M-stam) het meest virulent en het meest voorkomend bij onze perzikbomen. De symptomen verschijnen vanaf het voorjaar tot het begin van de zomer.

Herkenning en symptomen

Er zijn kenmerkende marmeringen en chlorotische vlekken zichtbaar. De bloembladen van perzikbloemen vertonen verkleuringen. Ook het bladmoes verkleurt in de vorm van lichtere ringen die de nerven van de bladeren volgen. De vruchten raken bedekt met verkleurde ringen en vallen vóór ze rijp zijn.

Sharka op perzik (© US Department of agriculture)

 Preventie en behandeling

Er bestaat geen effectieve behandeling tegen SHARKA. Eenmaal gevestigd, verspreidt de ‘M’-stam zich snel en is deze zeer moeilijk te verwijderen. Het rooien en vernietigen van besmette planten zijn de enige oplossingen om de ziekte actief te bestrijden. Deze virusziekte valt onder een verplichte bestrijding. Bij een vermoeden moet je het gemeentehuis van je gemeente of de regionale dienst voor plantenbescherming waarschuwen.

De bladroller

De oosterse fruitmot (OFM), Cydia molesta, is een vlinderlarve die jonge scheuten en vruchten aantast. De rups overwintert in een cocon op de stam of op de bodem aan de voet van de perzik. In het voorjaar worden deze insecten vlinders en volgen de eilegcycli elkaar tot in het najaar op. De eileg vindt plaats wanneer de temperatuur in de schemering boven 15 °C uitkomt.

Herkenning en symptomen

De rupsen van de oosterse fruitmot dringen, zodra ze uit de eieren komen, de bladknoppen binnen en graven gangen in de jonge takken en vruchten tot aan de pit. Ze veroorzaken aanzienlijke schade, waardoor de fruitoogst verloren gaat en de vruchten ongeschikt zijn voor consumptie.

Preventie en bestrijding

• Stimuleer in de tuin de aanwezigheid van natuurlijke vijanden van de oosterse perzikfruitmot, zoals vleermuizen
• Hang feromoonvallen op om de mannetjes te vangen en te voorkomen dat ze de vrouwtjes bevruchten

Andere plagen van de perzikboom

Bladluizen

Groene bladluizen kunnen de bladeren, bloemen en jonge twijgen van perzikbomen snel koloniseren. Deze zuigende insecten voeden zich met sap. De aantastingen vinden meestal aan het begin van de zomer plaats. Bij warm weer zijn ze bijzonder schadelijk. Ze veroorzaken vervorming van de bladeren en leiden tot roetdauw, een zwarte en kleverige laag op de bladeren en vruchten die de fotosynthese en dus de vruchtproductie belemmert.

Aantasting door bladluizen op een perzikboom

Preventie en bestrijding

• Spuit de bladluizen met een tuinslang weg
• Plaats een lijmband rond de stam om de mieren te vangen die de bladluiskolonies in stand houden
• Plant vangplanten in de buurt, zoals Oost-Indische kers, die natuurlijke vijanden van bladluizen aantrekken
• Wit de stam en de gesteltakken in de winter met een witte kalklaag om de overwinterende vormen te vernietigen die in de schors schuilen
• Spuit aftreksels van boerenwormkruid of brandnetelgier om de bladluizen op natuurlijke wijze te verjagen
• Gebruik als laatste redmiddel een natuurlijk insecticide op basis van pyrethrum of een middel tegen bladluizen op basis van paraffineolie, die de plagen verstikt.

Schildluizen

De aantasting door schildluizen komt vaak voor. Deze stekende en zuigende insecten, die met het blote oog nauwelijks zichtbaar zijn, tasten talrijke fruitbomen aan. De larven verschijnen in het voorjaar en voeden zich dan met het sap van de bladeren, waardoor er korstachtige afzettingen op de takken en vruchten ontstaan. De bladeren raken bedekt met roetdauw en worden zwart van het roet, waardoor de fotosynthese wordt belemmerd en de groei en bloei in gevaar komen.

Preventie en bestrijding

• Stimuleer de aanwezigheid van biologische bestrijders in je tuin en van natuurlijke vijanden van schildluizen, zoals lieveheersbeestjes en gaasvliegen
• Knip in de winter de door schildluizen aangetaste twijgen af en verbrand ze
• Spuit aan het begin van het voorjaar en vervolgens elke 8 dagen zwarte zeep op je boom om de populatie schildluizen te verminderen

Trips

Alweer kleine stekende en zuigende insecten! Californische trips, ook wel fruitt trips genoemd, zijn kleine insecten met zeer smalle vleugels die omzoomd zijn met lange wimperharen. Ze voeden zich door in de met plantensap gevulde plantendelen te prikken. De larven ontwikkelen zich in de bloemen en jonge vruchten. Ze gedijen bij droog en warm weer. Hun aantasting is zichtbaar aan de zilverkleurige vlekken en marmertekeningen en aan de necrose die ze op de aangetaste plantendelen achterlaten.

Preventie en bestrijding

• Plaats seksuele feromoonvallen voor Californische trips
• Pyrethrumextract kan ook doeltreffend blijken

Fruitmotten

De fruitworm of fruitmot (Cydia pomonella) is een grijsbruine nachtvlinder die schade veroorzaakt en tot de bladrollers behoort. Hij is zeer moeilijk te ontdekken, omdat hij ‘s nachts actief is en overwintert in een cocon onder de schors van bomen. In de zomer graven de kleine larven gangen in perziken tot aan de pit. Hun aanwezigheid brengt de vorming van jonge vruchten en de oogst in gevaar. Zodra de larven de vrucht zijn binnengedrongen, is het te laat om nog in te grijpen.

• Borstel in de winter de stammen met een harde borstel om de cocons te verwijderen
• Bevorder de biodiversiteit en de aanwezigheid van natuurlijke vijanden van fruitmotten (mezen, vleermuizen, oorwormen…)
• Raap aangetaste vruchten op
• Plaats in het najaar lijmbanden rond de stammen om de rupsen te vangen
• Van april tot september kun je ook een behandeling op basis van Bacillus thuringiensis spuiten, een bacterie die werkzaam is tegen buxusrupsen en ook de rupsen van fruitmotten uitschakelt

→ Ontdek meer tips om fruitmotten op natuurlijke wijze te bestrijden in ons speciale advies.