Schoenoplectus lacustris - Mattenbies

De Schoenoplectus lacustris, ook bekend onder de namen Mattenbies of Grote bies, is een vaste plant die van nature in waterrijke of vochtige milieus voorkomt, en tot maximaal 10 cm onder water geplant kan worden. Dankzij zijn wortelstokken stabiliseert hij oevers, en zijn zuiverende eigenschappen dragen bij aan een betere waterkwaliteit in vijvers. Deze elegante plant vormt wintergroene pollen van stijve, donkergroene stengels. In een vijver wordt aanbevolen om hem in een container te planten om zijn uitbreiding onder controle te houden.

De Schoenoplectus lacustris, ook wel synoniem met Scirpus lacustris, behoort tot de Cypergrassenfamilie (Cyperaceae), net als de papyrus, de zegges en de wollegrassen. Hij wordt meestal genoemd: Grote bies, Mattenbies, Bies, Heen of Snavelbies. Zeer winterhard (tot -25°C), groeit hij wereldwijd langs de oevers van rivieren en meren. De naam Schoenoplectus lacustris vindt zijn oorsprong in het Grieks, waar "schoino" riet betekent, "plectos" verwijst naar vlechten, en "lacustris" verband houdt met meren. Vroeger werden de lange stengels van de bies, die rietkragen vormen, geoogst voor verschillende toepassingen zoals het stoelenmatten, het dichten van tonnen, het bedekken van daken zoals met riet, of simpelweg als bindmateriaal. Soms wordt het merg van de stengels gebruikt bij de papierproductie.

De Grote bies is een rhizomateuze plant die een pol vormt van tussen de 1 en 2 meter hoog, bestaande uit meerdere stengels die vanuit de wortelstok ontspringen. De cilindrische, bijna bladloze stengels zijn glad en haarloos, hebben een mooie donkergroene kleur en een holle structuur met een sponsachtig merg binnenin. De onderste bladeren zijn gereduceerd tot een bruine schede aan de basis van de stengel. De bloeiperiode loopt van juni tot augustus, in de vorm van bruinige aartjes van 5 tot 10 cm lang, aan de top van de stengels, samengesteld uit meerdere kleine, compacte bloeiwijzen (glomeraten). Insecten zorgen voor de bestuiving, wat leidt tot de vorming van vruchten bestaande uit twee 2 tot 2,5 mm lange nootjes, die de zaden bevatten. Deze worden verspreid door water of door zich vast te hechten aan de vacht, poten of veren van dieren.

De Grote bies gedijt in waterrijke omgevingen, zoals de oevers van vijvers en rivieren, moerassen en zeer vochtige weilanden. In een tuin kan hij aan de rand van een vijver worden geplant, terwijl hij in het wild groeit op vijveroevers, in moerasgebieden, tussen stenen of rotsen, in vochtige omgevingen, of zelfs in enkele centimeters stilstaand water. Deze robuuste, vorstbestendige plant kan soms als invasief worden ervaren. Om overmatige verspreiding te voorkomen, is het aan te raden hem in onderwatermandjes of containers in de vijver te planten. Makkelijk te telen, verdraagt hij verschillende water- en bodemomstandigheden en heeft hij alleen een standplaats in de volle zon nodig.

Om de waterzuivering en daarmee de waterkwaliteit te bevorderen, combineert Schoenoplectus lacustris uitstekend met andere onderwaterplanten zoals Glyceria maxima Variegata (Gestreelde liesgras), Sparganium erectum (Grote egelskop), Typha latifolia (Grote lisdodde), of Lythrum salicaria (Grote kattenstaart). Voor een kleurrijke samenstelling combineert u hem met planten geschikt voor oevers en moeraszones, zoals Asclepias incarnata (Rode zijdeplant), Lobelia cardinalis (Kardinaalslobelia), Iris versicolor (Veelkleurige lis), Iris pseudacorus (Gele lis), of Schizostylis coccinea Major (Kafferlelie).