Opuntia gregoriana - Schijfcactus

De Opuntia gregoriana is een vrij klassieke schijfcactus qua vorm en bloei, maar makkelijk te telen in een niet te koud klimaat en in zeer goed doorlatende grond. Deze soort heeft zich trouwens genaturaliseerd in de Aude, waar een grote populatie zichtbaar is op de zuidhelling van de Montagne Noire. Deze krachtige cactus vormt een dichte struik die flinke afmetingen kan bereiken, opgebouwd uit ronde en weinig stekelige schijfstammen (cladodiën) die in het voorjaar versierd worden met mooie, bleekgele bekerbloemen, gevolgd door eetbare, paarsachtige vruchten. Deze plant voor droge grond wordt in de vollegrond geteeld, op een talud of in een grote rotstuin in een niet te koude regio. Elders kan ze in een pot worden gekweekt die 's winters vorstvrij wordt opgeborgen.

De Opuntia gregoriana, een nauwe verwant van de vijgcactus (Opuntia ficus-indica), is een vetplant zonder echte bladeren uit de cactusfamilie. Deze botanische soort is oorspronkelijk afkomstig uit het bergachtige en droge gebied van Tres Hermanos in New Mexico. Zoals bij alle schijfcactussen bestaat de vegetatie uit een gedrongen, met het jaar verhoutende "stam", die zich vertakt in afgeplatte, vlezige, dikke takken van vrij uniforme grootte, artikels of cladodiën genaamd. Een volwassen exemplaar kan in alle richtingen 2 meter bereiken, met een gemiddeld groeitempo; de plant produceert 1 of 2 nieuwe 'schijfstammen' per jaar van het voorjaar tot het najaar. Deze artikels richten zich al op zeer jonge leeftijd gemakkelijk naar de zon. Hun oppervlak, grijsgroen van kleur, is voorzien van enkele grote, witte doorns, omringd door minuscule haartjes genaamd glochiden, die in kleine ronde bundeltjes bijeen zitten en zeer gevaarlijk zijn bij het hanteren. De bloei vindt plaats in mei-juni. Verscheidene bloemen in de vorm van ronde bekers verschijnen aan de rand van de schijfstammen, voornamelijk naar hun uiteinde toe. Hun kleur is een bleek citroengeel. De bloemen bestaan uit bloemblaadjes met een fijne, licht doorschijnende textuur. Ze meten 5 tot 6 cm in diameter. De bloemen maken plaats voor vruchten die rijkelijk voorzien zijn van glochiden, paars van kleur bij rijpheid. Hoewel ze eetbaar zijn, zijn ze minder smakelijk dan die van de vijgcactus, de Opuntia ficus-indica.

De Opuntia behoort tot die "cactussen" met een scherpe silhouet, die iconisch zijn voor de verlaten, droge vlaktes van Noord-Amerika. Ze vinden vanzelfsprekend hun plek in de droge tuinen van Zuid-Frankrijk, in gezelschap van andere, meer klassieke struiken, waarmee ze uiteindelijk vrij goed harmoniëren. Je kunt ze zonder smaakfout combineren met cistusroosjes, lavendel, rozemarijn, Teucrium, vetkruid (Sedum) en wolfsmelk voor droge grond. Deze gregoriana-soort, hoewel niet de meest winterharde, zal desalniettemin korte vorst tot ongeveer -12°C verdragen in grond die geen vocht vasthoudt, en de teelt ervan biedt geen bijzondere moeilijkheden. Ze geeft structuur aan exotische of moderne decoraties, in een grote rotstuin, op een droog talud of aan de randen van een droge tuin. Ze kan ook worden gebruikt in een defensieve haag, die daardoor extreem afschrikwekkend wordt. In een strakke border kan ze worden gecombineerd met winterharde agaves (Agave montana, parryi of havardiana), Nolina (N. hibernica of nelsonii), Hesperaloe parviflora, redelijk winterharde zuilcactussen (Cleistocactus strausii, Cylindropuntia imbricata), waarbij de open ruimtes tussen de planten kunnen worden opgevuld met kleine bodembedekkers voor droge grond. Het is raadzaam deze plant uit de buurt van looproutes en kinderen te houden vanwege haar geduchte doorns, maar ook om op te passen voor de minuscule, transparante, bijna onzichtbare haartjes (glochiden), die met verbazingwekkend gemak in onze huid doordringen en moeilijk te verwijderen zijn.