Alcea rugosa - Russische stokroos

De Alcea rugosa lijkt op de Alcea rosea, de betoverende stokroos die onlosmakelijk verbonden is met oude tuinen. Maar deze andere, zeldzaam gekweekte soort, afkomstig uit het Zwarte Zee-gebied, vormt stevige, harige, onvertakte stengels waar in de zomer enkele, zijdeachtige bloemen aan verschijnen, in een bleek citroengeel tot goudgeel. De bladeren, diep gelobd en bedekt met haren, hebben een sterk generfde onderkant. Deze kortlevende vaste plant zaait zich heel gemakkelijk uit en is resistent tegen roest, terwijl hij net zo makkelijk is als zijn roze familielid. Onmisbaar in landelijke tuinen, houdt hij van arme en stenige grond, is droogtebestendig en geeft de voorkeur aan warme standplaatsen.

Deze stokroos is ook bekend onder de Latijnse naam Althaea rugosa, maar wordt veel minder in tuinen gebruikt dan de Alcea rosea, die ook wel bekend staat als de gewone stokroos. Tot de kaasjeskruidfamilie behorend, is de rugosa-soort afkomstig uit Oekraïne en iets minder hoog dan zijn verwant. Het is een opgaande plant met een onvertakte stengel, die een hoogte van 1,50 tot 2 meter kan bereiken. Hij vormt een vertakte rozet van stengels bedekt met ruwe, ronde, gelobde en gegolfde grijsgroene bladeren, waaruit stevige, harige bloemstengels tevoorschijn komen die zeer snel groeien. Deze aarvormige bloeiwijzen bedekken zich in hun bovenste helft met vele grote bloemknoppen die, trapsgewijs van juni tot augustus en van onder naar boven, opengaan tot grote bloemen met enkele kroonbladen waarvan de textuur het licht prachtig weerkaatst. Ze zijn bleekgeel, met een goudgeel hart dat een prominente centrale zuil onthult. Gedurende deze hele periode zullen ze bijen en vlinders naar uw tuin lokken. Na de bloei volgen vele vruchten gevuld met zaden die zich spontaan uitzaaien op de meest onverwachte plekken, die de plant zelf lijkt uit te kiezen: aan de voet van muren, in arme en stenige grond, in scheuren van muren, enzovoort...

Zeer wijdverspreid in verlaten tuinen of braakliggende terreinen op het platteland, wordt de stokroos vaak gekweekt op de achtergrond van een border of tegen een muur die hem beschermt tegen harde wind. De frisheid en gezondheid van deze Russische soort maken het mogelijk om prachtige combinaties te maken met roze of witte vormen, enkel of dubbelbloemig. De stokroos is een eetbare plant; de bloemknoppen kunnen rauw in salade worden gegeten en de jonge bladeren rauw of gekookt.

De stokroos is zowel sier- als geneeskrachtig. Uit de zaden wordt een olie gewonnen met drogende eigenschappen. Rijk aan slijmstoffen, heeft hij verzachtende, weekmakende, hoeststillende, laxerende en eetlustopwekkende eigenschappen, die echter minder sterk zijn dan die van zijn verwant, de echte heemst (Althea officinalis).