Aesculus glabra Sofia - Gladde pavia

De Aesculus glabra 'Sofia' is een variëteit van de Ohio-paardenkastanje die zich kenmerkt door een in het voorjaar geeloranje blad dat bijzonder sierlijk is. Het is een grote, bladverliezende boom die niet aan charme noch robuustheid inboet. Zijn elegante loof, dat lijkt op dat van de witte paardenkastanje, is echter fijner van structuur en krijgt in het najaar een prachtige rode kleur. Deze boom is vrij tolerant, maar geeft de voorkeur aan humusrijke, doorlatende en niet te droge bodems.

De Aesculus glabra 'Sofia' is een tuinbouwselectie van de Ohio-paardenkastanje, een inheemse paardenkastanje uit het oosten van Noord-Amerika. De soort komt voor van Pennsylvania tot Tennessee en Alabama, en verder tot Kansas en Texas. Daar groeit de boom, die imposant kan worden, op vochtige, soms zelfs kortstondig overstroomde bodems. Alle paardenkastanjes behoren tot de zeepboomfamilie (Sapindaceae).

De paardenkastanje 'Sofia', met een gemiddeld snelle groei, vormt een boom van 8 tot 10 meter hoog met een vergelijkbare breedte. Een volwassen exemplaar heeft een ruwe, gebarsten, grijsbruine schors met kurkachtige, sponsachtige uitstulpingen die een onaangename geur verspreiden bij beschadiging. De bladknoppen zijn niet harsachtig, hebben een bruinrode kleur, met gekielde schubben en harige randen. De jonge twijgen zijn krachtig en behaard, maar worden snel glad en bruinrood van kleur. Ze bevatten een sap met een onaangename geur. Het blad is bladverliezend, het verschijnt in het voorjaar in een levendige geeloranje tint en wordt in het najaar geel, oranje en vervolgens rood voordat het valt. De bladeren staan tegenover elkaar aan de twijgen. Ze zijn handvormig en 20 tot 35 cm lang. Elk blad bestaat uit 5 tot 7 elliptische tot omgekeerd eivormige deelblaadjes van 12 tot 18 cm lang, fijn getand en altijd met die karakteristieke, onaangename geur van de soort. De bloei, zonder echte sierwaarde, vindt plaats in mei. De bloeiwijzen zijn rechtopstaande pluimen (thyrsen) van 10 tot 18 cm lang. Elke pluim draagt enkele gele tot bleekgele of crèmekleurige bloemen van 2 tot 3 cm lang, met meeldraden die langer zijn dan de kroonbladen. De vruchten zijn leerachtige doosvruchten van 3 tot 5 cm diameter die meestal 1 of 2 (zelden 3) ronde, gladde zaden bevatten van 1,5 tot 3 cm diameter, met een groot, grijs litteken. De vruchten zijn rijp in september-oktober. Ze worden gegeten door eekhoorns.

De Aesculus glabra 'Sofia' wordt in parken en grote tuinen geplant, bij voorkeur in een gematigd zeeklimaat of landklimaat. Hij valt vooral op in het voorjaar, wanneer zijn geeloranje loof afsteekt tegen het omringende groen. Zeer winterhard tot ongeveer -15°C en ook bestand tegen warme en matig droge zomers. Deze grote boom kan met succes in steden worden geplant, omdat hij luchtvervuiling verdraagt.