Varens planten

Wanneer plant je varens?

Om je varens de beste kans op aanslaan te geven, plant je ze bij voorkeur aan het begin van het voorjaar of in het najaar, wanneer de temperaturen mild zijn. Deze seizoenen bieden ideale omstandigheden voor de beworteling, omdat de bodem nog voldoende vochtig is en de temperaturen gematigd zijn. Vermijd het planten van je varens tijdens vorstperiodes of periodes met hoge temperaturen, omdat dit het aanslaan kan bemoeilijken.

Waar plant je varens?

Varens groeien van nature in het bos en hebben vooral behoefte aan vocht en schaduw! U kunt ze bijvoorbeeld aan de voet van enkele bomen of in de schaduw van een haag planten.

Varens groeien op vochtige tot natte grond, idealiter in goede humusrijke bosgrond. Koningsvarens, Matteuccia en Athyrium voelen zich prettig aan de oever van een vijver, terwijl de mannetjesvaren (Dryopteris filix-mas) ook drogere standplaatsen verdraagt. De meeste varens houden van lichtzure bodems en zullen het moeilijk hebben om goed aan te slaan op basische grond. Dryopteris affinis, tongvarens en aspleniums geven echter de voorkeur aan kalkrijke grond.

Varens houden van rijke, humusrijke bodems. Als uw grond arm is, raden we aan om bij het planten bladaarde toe te voegen. Door organische stof toe te voegen, wordt de grond wat rijker, lichter en minder droog! U kunt ook turf toevoegen om het water beter vast te houden, of heidegrond als uw grond kalkrijk is.

Sommige varens groeien goed in een rotstuin of op muurtjes (zoals tongvarens, Asplenium trichomanes of eikvarens)… of zelfs op stronken van dode bomen! In de natuur is Polypodium vulgare soms epifytisch en groeit hij rechtstreeks op de stam van bomen. U kunt ook een originele sfeer creëren door varens op een groene muur te plaatsen!

Varens voelen zich prettig in het bos. Hier Dryopteris wallichiana (foto Forest and Kim Starr).

Varens planten: zo doe je dat

In de volle grond, in de tuin:

• Maak vóór het planten de wortelkluit van je varen goed vochtig door deze ongeveer vijftien minuten in een bak met water onder te dompelen. Zo kunnen de wortels het water opnemen dat ze nodig hebben om goed aan te slaan.
• Graaf een plantgat dat twee keer zo breed is als de wortelkluit, zodat de wortels voldoende ruimte hebben. De diepte moet gelijk zijn aan de hoogte van de wortelkluit.
• Doe onder in het plantgat wat met bladaarde gemengde bodem. Je kunt ook wat heidegrond toevoegen om het mengsel licht te verzuren, want varens houden van een humusrijke en licht zure bodem.
• Plaats de wortelkluit in het midden van het plantgat en zorg ervoor dat de bovenkant van de wortelkluit gelijk ligt met het bodemoppervlak, dus niet te diep en niet te oppervlakkig.
• Vul de bodem rond de varen aan en vul de zijkanten goed op. Druk de bodem licht aan om luchtholtes te voorkomen, want die kunnen de wortels laten uitdrogen.
• Geef de varen na het planten ruim water om de bodem rondom goed vochtig te maken.
• We raden aan om rond de voet van de varen een mulchlaag aan te brengen met pijnboomschors, versnipperd takhout (BRF) of zelfs gedroogde varenbladeren. Zo blijft de bodem langer vochtig en krijgen onkruiden minder kans om te groeien.

In een pot:

• Vermeng universele potgrond met heidegrond om een licht, goed doorlatend en licht zuur substraat te creëren. In dit mengsel kan de varen goed gedijen in een pot.
• Kies een geschikte pot die breed en diep genoeg is voor de groei van de wortels. Zorg ervoor dat de pot drainagegaten heeft om overtollig water te voorkomen.
• Leg een laag grind, hydrokorrels of potscherven onder in de pot om de drainage te verbeteren. Zo voorkom je dat de wortels in het water staan, waardoor ze kunnen gaan rotten.
• Doe wat substraat onder in de pot en plaats de wortelkluit in het midden, waarbij je de bovenkant van de wortelkluit gelijk houdt met de rand van de pot.
• Vul de pot rond de wortelkluit aan met de rest van het substraat en druk dit voorzichtig aan om de plant goed te stabiliseren.
• Geef na het planten ruim water om het substraat vochtig te maken.

Voor een optimale verzorging houd je het substraat vochtig, maar niet te nat. Zet de pot op een schaduwrijke of halfschaduwrijke plek, want varens geven de voorkeur aan weinig zonnige plaatsen.

Hoe verzorg je ze?

Geef je varen na het planten regelmatig water om de bodem vochtig te houden, vooral gedurende de eerste twee jaar en tijdens periodes van droogte. Een constante vochtigheid is essentieel voor een goede ontwikkeling van de wortels.

Daarna wordt je varen zelfstandiger en verdraagt hij droge periodes beter. Bij ernstige droogte is het normaal dat het loof kan verwelken of verdwijnen; de plant loopt vanzelf weer uit zodra het vocht terugkeert.

Als het najaar nadert, verminder je geleidelijk de watergift, omdat de varen in rust gaat. Tijdens deze periode kan een te vochtige bodem de wortels verzwakken.

Bedek in de zomer de grond rond de voet van de varen met mulch om de bodem vochtig te houden en verdamping van water te beperken. Je kunt hiervoor pijnboomschors, droge varenbladeren of gevallen bladeren gebruiken. Je kunt ook een laag mulch aanbrengen om de wortelkluit in de winter te beschermen bij strenge vorst.

Varens hebben niet veel voeding nodig, maar stellen een humusrijke bodem met organische stof op prijs. Is je bodem arm, geef dan in het voorjaar een kleine hoeveelheid compost of bladaarde. Eén gift per jaar volstaat om de groei van de plant te stimuleren.

Varens zijn gevoelig voor verplanten en houden er niet van om eenmaal goed gevestigd te worden verstoord. Verplant ze liever niet, want daardoor kunnen hun groei en aanpassing aan hun omgeving worden verstoord.